Янко Прунк: Славян тарихшысының өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
Janko Prunk
Янко Прунк – словенский историк, специалист по современной истории и политической философии. Исследует историю Словении, Европы и христианского социализма.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Словенияның қазіргі заман тарихын зерттейтін тарихшы (1942 жылы туған)
Slovenian historian of modern history (born 1942)
Янко Прунк (30 желтоқсан 1942 жылы туған) – Словенияның қазіргі заман тарихын зерттейтін тарихшы. Ол аналитикалық политология, қазіргі заман тарихы, қазіргі заманғы саяси құрылымдардың қалыптасуы және Словениядағы әлеуметтік-саяси философия тарихы туралы мақалалар мен монографиялар жариялаған. Ол сонымен қатар 18-шы ғасырдың соңынан бүгінгі күнге дейінгі Еуропадағы саяси қозғалыстар тарихы, әсіресе словен христиандық социализмі және словен ұлттық мәселелерінің тарихы туралы жазған.
Janko Prunk (born 30 December 1942) is a Slovenian historian of modern history. He has published articles and monographs on analytical politology, modern history, the genesis of modern political formations, and the history of social and political philosophy in Slovenia. He has also written on the history of political movements in Europe from the end of the 18th century until today, especially about Slovene Christian socialism and the history of Slovenian national questions.
Өмірбаян
Прунк Лока при Зиданем Мосту (Севница муниципалитетіне қарасты) шағын елді мекенінде, сол кезде Германия басып алған Словенияның Штирия аймағында, орталық Словенияда дүниеге келді. Прунк туған жерінде бастауыш мектепке баруды бастады. Төртінші сыныптан кейін жақын орналасқан Радече қаласындағы мектепке ауысты. Орта білімін Цельдегі гимназияда жалғастырды. 1966 жылы Любляна университетінің тарих және әлеуметтану факультетін бітірді. 1966/67 жылдары Хорватия Социалистік Республикасындағы Сисакта Югославия Халық Армиясына қабылданып, қызмет етті. 1972 жылы Любляна университетінде магистратураны аяқтады. 1976 жылы «Словения христиан-социалистік қозғалысы 1918-1941» тақырыбында диссертация қорғап, доктор ғылымын алды, бұл тақырып сол кезде әлі де даулы болды. Прунк Александр фон Гумбольдт қорының стипендиясын жеңіп алды. 1984/1985 және 1994/1995 жылдары Фрайбург университетінде, ал 1988/1989 жылдары Кёльн университетінде зерттеуші және қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1966 жылдан 1995 жылға дейін Люблянадағы заманауи тарих институтында жұмыс істеді. 2013 жылы зейнетке шыққанға дейін Любляна университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетінде профессор болып қызмет етті. Прунк Майнц қаласындағы Лейбниц Еуропа тарихы институтының мүшесі және Бонн қаласындағы Еуропалық интеграцияны зерттеу орталығының аға мүшесі.
Prunk was born in the small settlement of Loka pri Zidanem Mostu (part of the municipality of Sevnica), in central Slovenia, which was then the German occupied Slovenian Styria. Prunk started going to primary school in his birthplace. After fourth grade, he shifted to the school in nearby Radeče. He continued his secondary education at Gymnasium in Celje. Graduating from history and sociology at the University of Ljubljana in 1966. He was recruited into Yugoslav People's Army in Sisak, Socialist Republic of Croatia in the years 1966/67. He obtained his master's degree from University of Ljubljana in 1972. In 1976, he obtained his PhD with a thesis on Slovenian Christian Socialist movement 1918 1941, which was still a controversial topic at that time. Prunk was awarded scholarships by the Alexander von Humboldt Foundation. He worked as a researcher and visiting professor at the University of Freiburg in 1984/1985 and 1994/1995, and in 1988/1989 at the University of Cologne. From 1966 to 1995, he worked at the Institute for modern history in Ljubljana. Until his retirement in 2013 he worked as professor at the Faculty of Social Sciences of the University of Ljubljana. Prunk is a member of Leibniz Institute of European History in Mainz, and a senior member of the Center for European Integration Studies in Bonn.
Саясат
Пранк саясатқа белсенді қатысты. Жоже Пучникке ерте оқырманы ретінде Прунк Словения демократияланғаннан кейін Словенияның Демократиялық оппозициясына қосылды. Ол Словения Демократиялық партиясының белсенді мүшесі болды (1989 және 2003 жылдар аралығында Словения Социал-демократиялық партиясы деп аталды). 1992-1993 жылдар аралығында Прунк Янез Дрношектің бірінші коалициялық кабинетінде Словениядан тыс словендер және Словениядағы ұлттық азшылықтар министрі қызметін атқарды. 1994 жылдан кейін Прунк он жылдан астам уақыт бойы саясаттан шеттеді. 2004 жылғы парламент сайлауы алдында ол Словения Демократиялық партиясынан үгіт жүргізді. 2005 жылы сыртқы істер министрі Димитрий Рупель оны екі елдің үкіметі құрған Словен-Хорват тарихи комиссиясының төрағасы етіп тағайындады, комиссияның мақсаты екі ел арасындағы қарым-қатынастар тарихын зерттеу болды. 2004-2008 жылдары Прунк Словения Демократиялық партиясының Білім саясаты комитетінің төрағасы болды. 2008 жылы үкіметтің жеке университеттерді қолдау саясатына келіспегендіктен қызметінен кетті. Партиядан бөлінгеннен кейін ол сол кездегі премьер-министр Янез Яншаны қатты сынады, оны "авторитарлық бейімділігі бар либерал, словен Пилсудскиі болуға талпынушы" деп айыптады. 2008 жылғы парламент сайлауынан кейін Прунк Словения Демократиялық партиясымен көңілінің қалғанын партияның неолибералдыққа бет бұрысының салдары деп түсіндірді. Прунктің пікірінше, партия негізін қалаушы Жоже Пучник ұстанған әлеуметтік мемлекет идеалдарынан бас тартыпты. Прунк сондай-ақ партия төрағасы Янез Яншаның харизматикалық басшылық стилін сынады, Янша отставкаға кетсе партия ыдырайтынын айтты. Оның "Словения тарихына шолу: Словения Республикасының тарихи контексі" атты кітабы қазіргі заманғы словен тарихы бойынша ең толық зерттеулердің бірі болып саналады.
Prunk has been actively involved in politics. As an early admirer of Jože Pučnik, Prunk joined the Democratic Opposition of Slovenia after the democratization of Slovenia. He was an active member of the Slovenian Democratic Party (known as Slovenian Social Democratic Party between 1989 and 2003). Between 1992 and 1993, Prunk served as Minister for Slovenes outside Slovenia and National Minorities in Slovenia in the first coalition cabinet of Janez Drnovšek. After 1994, Prunk withdrew from politics for over a decade. Before the parliamentary elections of 2004, he campaigned for the Slovenian Democratic Party. In 2005, he was appointed by the Foreign Minister Dimitrij Rupel, as president of the Slovene Croatian Historical Commission, formed by the Government of the two countries, to shed light on the history of the relations between them. Between 2004 and 2008, he served as chairman of the Slovenian Democratic Party's internal Committee for Education Policies. He resigned in 2008 because of disagreements over the Government's policy favoring private universities. After the split with the party, he became very critical of the then Prime Minister Janez Janša, whom he accused of being a "liberal with an authoritative touch, who aspires at becoming a Slovenian Piłsudski". After the parliamentary elections of 2008, Prunk explained his disappointment with the Slovenian Democratic Party as a consequence of its neo liberal turn. In Prunk's opinion, the party turned its back to the ideals of welfare state held by its founding father Jože Pučnik. Prunk also criticised the charismatic type of leadership of the party's president Janez Janša, stating that the party would most probably collapse if Janša resigned. His book, A brief history of Slovenia: Historical background of the Republic of Slovenia is one of the most comprehensive works on modern Slovenian history.