Кіріспе
Аргентиналық жазушы және журналист
Rodolfo Jorge Walsh (January 9, 1927 – March 25, 1977) was an Argentine writer and journalist of Irish descent, considered the founder of investigative journalism in Argentina. He is most famous for his Open Letter from a Writer to the Military Junta, which he published the day before his murder, protesting that Argentina's last civil military dictatorship's economic policies were having an even greater and disastrous effect on ordinary Argentines than its widespread human rights abuses. Born in Lamarque, Walsh finished his primary education in a small town in Río Negro Province, from where he moved to Buenos Aires in 1941, where he completed high school. Although he started studying philosophy at university, he abandoned it and held a number of different jobs, mostly as a writer or editor. Between 1944 and 1945 he joined the Alianza Libertadora Nacionalista, a movement he later denounced as being "Nazi" in its roots. In 1953 he received the Buenos Aires Municipal Literature Award for his book Variaciones en Rojo. Initially supporting the "Revolución Libertadora"'s coup which overthrew Juan Perón's democratic government in 1955, by 1956 Walsh already rejected the hard line policies of the military government led by Aramburu. In 1957 he finished Operación Masacre ("Operation Massacre"), an investigative work on the illegal execution of Peron's sympathizers during an ill fated attempt at restoring Peronism to power in June 1956. Operación Masacre is now considered by scholars as the first historical non fiction novel, preceding Truman Capote's In Cold Blood. In 1960 he went to Cuba, where together with Jorge Masetti Walsh founded the Prensa Latina press agency. It has been established that he decrypted a CIA telex referring to the upcoming Bay of Pigs invasion, helping Fidel Castro to prepare for the supposedly secret operation. Walsh was never an actual supporter of Peronism, but he became more sympathetic towards the group from October 1956, writing in that month's edition of Leoplán, "Here they closed their eyes", a tribute to the naval aviators who had died during the Revolución Libertadora. In September 1958 he wrote:
In 1959 he travelled to Cuba, where with his colleagues and compatriots Jorge Masetti, Rogelio García Lupo, and the Colombian writer Gabriel García Márquez, he founded the agency Prensa Latina. On returning to Argentina he worked at the magazines Primera Plana and Panorama. During the Onganía dictatorship he founded the weekly CGTA, which he directed between 1968 and 1970, and which after a raid and the detention of Raimundo Ongaro was published clandestinely. During 1972 he wrote for the weekly Semanario Villero and from 1973 in the daily Noticias with his friends Paco Urondo and Miguel Bonasso, among others. Towards the middle of 1970, Walsh began to associate with the Peronismo de Base (Base Peronism) a political branch of the Fuerzas Armadas Peronistas (Peronist Armed Forces) a Peronist organization that in 1973 merged with the militant Montoneros. He was an important official, working on the press distribution for the movement, and intelligence. His first nom de guerre was "Esteban", and later he was known as "El Capitán", "Profesor Neurus" or just "Neurus".
Родольфо Хорхе Уолш (9 қаңтар 1927 – 25 наурыз 1977) – ирландиялық тегі бар аргентиналық жазушы және журналист, Аргентинадағы зерттеуші журналистиканың негізін қалаушы саналады. Ол ең әйгілісі – өзінің өлтірілуінен бір күн бұрын жариялаған «Жазушыдан әскери хунтаға ашық хат» арқалы танылды. Онда Аргентинаның соңғы әскери-азаматтық диктатурасының экономикалық саясаты адам құқықтарының бұзылуынан гөрі қарапайым аргентиналықтарға одан да үлкен және апатты әсер ететініне наразылық білдірген. Ламаркеде туған Уолш бастауыш білімін Рио-Негро провинциясының шағын қаласында аяқтады, содан кейін 1941 жылы Буэнос-Айреске көшіп, онда орта мектепті бітірді. Университетте философияны оқыса да, оны тастап, жазушы немесе редактор болып жұмыс істеді. 1944-1945 жылдары «Алианса Либертадора Националиста» қозғалысына қосылды, бірақ кейіннен оны «нацистік» тамырлары бар деп айыптады. 1953 жылы «Variaciones en Rojo» кітабы үшін Буэнос-Айрес қалалық әдебиет сыйлығын алды. 1955 жылы Хуан Перонның демократиялық үкіметін құлатқан «Revolución Libertadora» төңкерісін бастапқыда қолдаған Уолш 1956 жылы Арамбуру басқарған әскери үкіметтің қатал саясатын қабылдамады. 1957 жылы «Operación Masacre» («Қырғын операциясы») атты зерттеу жұмысын аяқтады, ол 1956 жылдың маусымында Перондықты билікке қайтаруға жасалған сәтсіз әрекет кезінде Перонның жақтастарының заңсыз жазалануы туралы еді. «Operación Masacre» қазір ғалымдар тарапынан тарихи белетристиканың алғашқы романы ретінде қарастырылады, ол Труман Капотенің «Салқын қанмен» романынан бұрын жазылған. 1960 жылы Кубаға сапар шегіп, Хорхе Масеттимен бірге «Prensa Latina» баспасөз агенттігін құрды. Ол ЦРУ-дың Сыр шығанағына шабуылға қатысты телеграммасын шифрлап, Фидель Кастроға құпия операцияға дайындалуға көмектескен. Уолш перонизмнің адал жақтасы болған жоқ, бірақ 1956 жылдың қазан айынан бастап бұл топқа көбірек симпатия танытты, сол айдағы «Leoplán» басылымында «Олар мұнда көздерін жұмды» деген мақала жариялады, ол «Revolución Libertadora» кезінде қаза тапқан теңіз авиаторларына арналған құрмет болды. 1958 жылдың қыркүйегінде ол былай деп жазды: 1959 жылы Кубаға сапар шегіп, әріптестері және отандастары Хорхе Масетти, Рохелио Гарсия Лупо және колумбиялық жазушы Габриэль Гарсия Маркеспен бірге «Prensa Latina» агенттігін құрды. Аргентинаға оралғаннан кейін «Primera Plana» және «Panorama» журналдарында жұмыс істеді. Онгания диктатурасы кезінде 1968-1970 жылдары өзі басқарған «CGTA» апталығын құрды, ол рейд пен Раймундо Онгароның қамауға алынуынан кейін жасырын түрде шығарылды. 1972 жылы «Semanario Villero» апталығына, ал 1973 жылдан бастап «Noticias» күнделігіне достары Пако Урондо және Мигель Бонассомен бірге жазды. 1970 жылдың ортасында Уолш «Fuerzas Armadas Peronistas» (Перонистік қарулы күштер) ұйымының саяси тармағы болған «Peronismo de Base» (Базалық перонизм) тобымен байланыса бастады. Ол қозғалыстың баспасөз тарату және барлау жұмыстарында жұмыс істейтін маңызды лауазымды тұлға болды. Оның алғашқы псевдонимі «Эстебан» болды, кейін «Эль Капитан», «Профессор Нейрус» немесе жай ғана «Нейрус» деп аталды.
Rodolfo Jorge Walsh (January 9, 1927 – March 25, 1977) was an Argentine writer and journalist of Irish descent, considered the founder of investigative journalism in Argentina. He is most famous for his Open Letter from a Writer to the Military Junta, which he published the day before his murder, protesting that Argentina's last civil military dictatorship's economic policies were having an even greater and disastrous effect on ordinary Argentines than its widespread human rights abuses. Born in Lamarque, Walsh finished his primary education in a small town in Río Negro Province, from where he moved to Buenos Aires in 1941, where he completed high school. Although he started studying philosophy at university, he abandoned it and held a number of different jobs, mostly as a writer or editor. Between 1944 and 1945 he joined the Alianza Libertadora Nacionalista, a movement he later denounced as being "Nazi" in its roots. In 1953 he received the Buenos Aires Municipal Literature Award for his book Variaciones en Rojo. Initially supporting the "Revolución Libertadora"'s coup which overthrew Juan Perón's democratic government in 1955, by 1956 Walsh already rejected the hard line policies of the military government led by Aramburu. In 1957 he finished Operación Masacre ("Operation Massacre"), an investigative work on the illegal execution of Peron's sympathizers during an ill fated attempt at restoring Peronism to power in June 1956. Operación Masacre is now considered by scholars as the first historical non fiction novel, preceding Truman Capote's In Cold Blood. In 1960 he went to Cuba, where together with Jorge Masetti Walsh founded the Prensa Latina press agency. It has been established that he decrypted a CIA telex referring to the upcoming Bay of Pigs invasion, helping Fidel Castro to prepare for the supposedly secret operation. Walsh was never an actual supporter of Peronism, but he became more sympathetic towards the group from October 1956, writing in that month's edition of Leoplán, "Here they closed their eyes", a tribute to the naval aviators who had died during the Revolución Libertadora. In September 1958 he wrote:
In 1959 he travelled to Cuba, where with his colleagues and compatriots Jorge Masetti, Rogelio García Lupo, and the Colombian writer Gabriel García Márquez, he founded the agency Prensa Latina. On returning to Argentina he worked at the magazines Primera Plana and Panorama. During the Onganía dictatorship he founded the weekly CGTA, which he directed between 1968 and 1970, and which after a raid and the detention of Raimundo Ongaro was published clandestinely. During 1972 he wrote for the weekly Semanario Villero and from 1973 in the daily Noticias with his friends Paco Urondo and Miguel Bonasso, among others. Towards the middle of 1970, Walsh began to associate with the Peronismo de Base (Base Peronism) a political branch of the Fuerzas Armadas Peronistas (Peronist Armed Forces) a Peronist organization that in 1973 merged with the militant Montoneros. He was an important official, working on the press distribution for the movement, and intelligence. His first nom de guerre was "Esteban", and later he was known as "El Capitán", "Profesor Neurus" or just "Neurus".
Қыздары Виктория мен досы Урондоның өлімі
1976 жылғы 29 қыркүйекте Уолштің қызы Мария Виктория (отбасы мен достарына "Хилда" немесе "Вики" деп аталатын), Монтонерос ұйымының екінші офицері, 26 жасқа толғаннан кейінгі күні армиямен болған қақтығыста "Коро көшесі шайқасы" деп аталатын оқиғада қаза тапты. Өзінің үйінің террасасында қашу мүмкіндігі жоқ екенін түсінген ол және соңғы тірі қалған Альберто Молина қолдарын көтерді, ал одан кейін "Бізді сіз өлтірмейсіз, біз өлуді таңдаймыз" деген сөздермен аяқталған қысқа сөйлегеннен кейін Альберто мен Вики екеуі де басқа атып өзін-өзі өлтірді. Сол жылдың желтоқсан айында Уолш оқиғаны сипаттаған "Достарымға хат" атты хабарлама жариялады. Сол жылы Мендосада оның Монтонерос қатарында күрескен досы Пако Урондо Хуан Агустин Оярзабал Наварро, Эдуардо Смаха Борзук ("Русо"), Альберто Родригес Васкес (“Pájaro Loco”) және Целустиано Лусеро (“Mono”) тарапынан өлтірілді. Олар 2011 жылы сотталып, ең жоғары жазаға кесілді. Дардо Мигно 12 жылға бас бостандығынан айырылды. Сот барысында Урондо цианид таблеткасын жұтып өз-өзіне қол жұмсамағаны, полиция қызметкері Целустиано Лусероның тапаншаның саптамасымен басына соққы салғаннан бас сүйегінің сынуынан қайтыс болғаны анықталды. Лусеро бұл әрекетін қорғаныс кезінде мойындады. Оның екінші қызы Патрисия қазір Аргентинаның саяси қайраткері.
Өлім
1977 жылғы 24 наурызда Родольфо Уолш өзінің әскери хунтаға жазушының ашық хатын (Carta Abierta de un Escritor a la Junta Militar) жариялағаннан кейін бірнеше минут өткен соң, Буэнос-Айрестегі Сан-Хуан және Энтре-Риос даңғылдарының қиылысында (тергеуші Наталия Винеллидің сөзінше: "хаттың алғашқы көшірмелерін Конституция алаңындағы пошта жәшігіне жібергеннен кейін") жүргенде, Escuela de Mecánica de la Armada (Теңіз механика мектебінің) сарбаздарының тобы оған қарсылық көрсетуге бұйырды. Уолш өзімен бірге алып жүрген кішкентай тапаншасымен қарсы тұрып, көрінетіндей, бірінші болып оқ атты. Ол сарбаздардың біреуін жаралады, содан кейін пулеметтен оққа ұшты. Қылмыстан аман қалған тұтқындардың мәлімдемелеріне сәйкес, оның денесі кейіннен ESMA (Теңіз механика мектебінде) көрсетілді. 2011 жылы жұмыс тобының оннан астам мүшесі адамзатқа қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталды, ал тағы екеуі бұрынғы ESMA қызметкерлерінің жалғасып жатқан "мега-процесінде" қосымша айыптамаларға тап болды. 2007 жылғы 17 желтоқсанда федералды судья Серхио Торрес Альфредо Астиз, Хорхе "Тигр" Акоста, Пабло Гарсия Веласко, Хорхе Радиц, Хуан Карлос Ролон, Антонио Перниас, Хулио Сезар Корнель, Эрнесто Фримон Вебер және Карлос Орландо Генерозоға "қызметтік өкілеттікті теріс пайдалану және зорлық-зомбылық және қауіп-қорқыту арқылы жасалған қылмыс үшін екі есе ауырлатылған бостандықтан заңсыз айыру" және "жазалау үшін ауырлатылған қарақшылық, олар көпшілік орында және топта жасалған" баптары бойынша сот отырды. 2015 жылы Жоғарғы Сот 2011 жылғы барлық айыпталушыларға тағайындалған жазаларды және айыптамаларды растады.
Мұра
Родольфо Уолштің тұлғасы әдеби ортада интеллектуал мен саяси арадағы, немесе жазушы мен белсенді революционер арадағы қақтығыстың үлгі ретінде зерттелді. Дегенмен, Уолш өзін жазушы емес, революционер деп есептеді және мұны көпшілікке жариялады. Оның "Carta Abierta a La Junta Militar" атты хаты "ААА – үш қару" (Las AAA son las tres armas) деген қысқаметражды фильмге түсірілді, оны жоғалып кеткен режиссер Раймундо Глейзер басқарған "Base Cinema (Cine de La Base)" тобы жасады.