Кіріспе

Аргентиналық жазушы (1834–1886)

Хосе Эрнандес (толық аты – Хосе Рафаэль Эрнандес-и-Пуэрредон; 10 қараша 1834 жылы Chacras del Perdriel қаласында туған – 21 қазан 1886 жылы Буэнос-Айрес қаласында қайтыс болған) – аргентиналық журналист, ақын және саясаткер. Ол «Мартин Фьерро» атты дастанымен ең көп танылған. Оның құрметіне туған күні Аргентинаның ұлттық мерекесі – Дәстүр күні ретінде аталып өтеді.

Өмірбаян

Испания тегін жатқан Эрнандес Сан-Мартиннің (Буэнос-Айрес провинциясы) жанындағы шаруа қожалығында дүниеге келген. Оның әкесі бірнеше мал шаруашылықтарының басқарушысы немесе бригадирі болған. Оның өмірі Аргентина мен Уругвай азамат соғыстарында Федералдық тараптағы қызмет пен газетшілік, коммерциялық фирмадағы қысқа мерзімді жұмыс, сондай-ақ Конфедерация заң шығарушы органының стенографы ретіндегі кезең арасында ауысып отырды. Эрнандес жергілікті тәуелсіздікті, әскерге міндетті түрде шақырылатын "шекаралық жасақтарды" таратуды және бейбіт судьялар, әскери қолбасшылар мен мектеп басқармаларын сайлауды қолдаған El Río de la Plata газетін құрды. Ол иммиграцияға қарсы болды, себебі ол бұл аймақтың байлығының малшылық негізін құлдыратып жібереді деп сенді. Ол малшылыққа негізделген, бірақ сонымен қатар күшті білім беру жүйесі мен сауатты халыққа ие федеративтік республиканы көздеді. Аргентина президенті Доминго Сармиентоның орталықтандыру, жаңарту және еуропалық үрдістеріне қарсы болған федералист болғанымен, Эрнандес генерал Хуан Мануэль де Росастың жақтаушысы емес еді, оны тиран және зәлім деп сипаттады. Эрнандес бүгінде гауческ әдебиетінің шыңы саналатын эпикалық поэмасы – шедевр туындысы Мартин Фиерро арқылы танымал. Поэма, көрінеу, Бразилиядағы жер аударылу кезеңінде, Ñaembé (1870) шайқасындағы жеңілістен кейін жазыла бастады және екі бөлімде (1872 және 1879 жылдары) жарияланды. Эрнандес 1886 жылдың 21 қазанында жүрек ауруынан Белгранода қайтыс болды, ол сол кезде жеке қалашық болған, ал қазір Буэнос-Айрес қаласының бір бөлігі. Ол Буэнос-Айрес қаласындағы Ла Реколета зиратында жерленген.