Кіріспе

Аргентиналық ақын

Леопольдо Антонио Лугонес Аргуэлло (13 маусым 1874 – 18 ақпан 1938) – аргентиналық ақын, эссеші, романист, драматург, тарихшы, профессор, аудармашы, өмірбаян жазушы, филолог, теолог, дипломат, саясаткер және журналист. Оның поэзиялық туындылары испан тіліндегі қазіргі поэзияның негізін қалаушы туындылары деп жиі есептеледі (бірақ, модернизм емес). Оның әңгімелері Аргентинадағы фантастикалық және ғылыми-фантастикалық әдебиеттің маңызды алға басушысы және пионері етті.

Ерте өмір

Лугонес Аргентинаның католиктік орталығындағы Кордова провинциясындағы Вилла-де-Мария-дель-Рио-Секо қаласында дүниеге келді. Ол Сантьяго М. Лугонес пен Кустодия Аргуэллоның тұңғыш ұлы еді. Оның әкесі, Педро Ноласко Лугонестің ұлы, Буэнос-Айрес қаласынан Сантьяго-дель-Эстероға қайтып келе жатқанда, Вилла-де-Марияда тоқтап, Кустодия Аргуэлломен танысты. Сол кезде бұл жер Сантьяго-дель-Эстеро және Кордова провинциялары арасындағы даулы аймақ болатын. Жас Леопольдоға алғашқы сабақтарды анасы берді және оның қатаң католик тәрбиесіне жауапты болды. Лугонес алты жасқа келгенде және екінші бала дүниеге келгеннен кейін, отбасы Сантьяго-дель-Эстеро қаласына, содан кейін Кордовамен шектес Сантьяго-дель-Эстеро провинциясының оңтүстігіндегі Охо-де-Агуаға көшті, мұнда ақынының екі кіші інісі дүниеге келді: Рамон Мигель Лугонес (1880, Сантьяго-дель-Эстеро) және төрт баланың ең кішісі Карлос Флоренсио Лугонес (1885, Охо-де-Агуа). Кейін ата-анасы оны анасының әжесі тұратын Кордобадағы Монсеррат ұлттық колледжіне оқуға жіберді. 1892 жылы отбасы сол қалаға көшті, сол кезде Лугонес журналистика және әдебиет саласына қадам басқан кез еді. Ол алдымен La Montaña газетінде жұмыс істеді және Аргентина президенті болуға үміткер аристократ Мануэль Кинтананың ықыласына бөенді. Бұл оны 1896 жылы Буэнос-Айреске жеткізді, онда оның әдеби дарызы тез дамыды. Сол жылы ол Хуана Агуделоға үйленді, одан Леопольдо Поло Лугонес деген ұлы болды, ол Хосе Феликс Урибуру диктатурасы кезінде Федералды полицияның басшысы болды. 1899 жылы ол еркін зиялылар қатарына қосылды.

Мансап

Лугонес – Латын Америкасы әдеби ағымындағы модернизм деп аталатын бағыттың жетекші аргентиналық өкілі болды. Бұл – Символизмнің ықпалымен пайда болған Парнассиандық поэзияның бір түрі. Ол сондай-ақ, «La Guerra Gaucha» (1905) атты өте терең және мазмұнды әңгімелердің авторы. Лугонес – жалынды журналист, poleмист және қоғамдық сөйлеуші, алғаш социалист болған, кейін консерватор/традиционалист, ал соңында фашизмді қолдаған. Ол Хуан Карулла мен Родольфо Иразуста сияқты оңшыл зиялылардың шабыт көзіне айналды. Леопольдо Лугонес 1906, 1911, 1913 және 1930 жылдары Еуропаға барды. Соңғы сапарында қартайған Радикалдық партияның президенті Хиполито Иригоенге қарсы жасалған төңкерілді қолдады. 1924-1931 жылдар аралығында Лугонес Ұлттар Лигасының Зияткерлік ынтымақтастық жөніндегі халықаралық комитетінің жұмысына қатысты. 1938 жылдың 18 ақпанында Буэнос-Айрестегі Эль-Тигре өзенінің курортында тұрған Лугонес, үмітсіздікке бой алдырып, виски мен цианид қоспасын ішіп, өз-өзіне қол жұмсады. Оның өзін-өзі өлтіруіне саяси көңілсіздік себеп болды деп жиі айтылады. Дегенмен, Аргентинада жақында жарық көрген басылымдар тағы бір мүмкін себепті көрсетті: Лугонес университеттегі лекцияларының бірінде танысқан қызға қатты ғашық болған. Ол онымен құмарлық пен сезімталдыққа толы қарым-қатынас құрды, бірақ ұлы оны тауып, қысым көрсеткен соң, одан кетуге мәжбүр болды. Бұл оның депрессияға ұшырауына және өмірін аяқтауына себеп болды. Оның ұрпақтары да трагикалық тағдырға ұшырады. Ұлы Поло, Урибуру диктатурасы кезінде полиция бастығы болған, пикананы ойлап тапқан және оны азаптау құралы ретінде енгізген адам деп есептеледі. Поло Лугонес 1971 жылы өз-өзіне қол жұмсады. Полоның кіші қызы Сусана "Пири" Лугонес 1977 жылдың желтоқсанында тұтқындалып, "Лас соғыстың" құрбаны ретінде жоғалып кетті. Оның үлкен қызы Кармен, оны "Бабу" деп атаған, әлі тірі. Пиридің ұлдарының бірі Алехандро, өзінің арғы атасы сияқты, Тигреде өз-өзіне қол жұмсады. Бұл Лугонестің трагикалық отбасылық тағдыры, бұл тағдыр Леопольдо Лугонестің досы және жанкүйері Хорасио Кироганың тағдырына ерекше ұқсас.

Танымал мәдениетте

La guerra gaucha (The Gaucha War) – 1942 жылы түсірілген аргентиналық тарихи драма және эпикалық фильм. Оны Лукас Демаре режиссерлік еткен, ал басты рөлдерді Энрике Муиньо, Франсиско Петроне, Анхель Маганья және Амелия Бенсе сомдаған. Гомеро Манци мен Улисс Петит де Мурат жазған сценарий Леопольдо Лугонестің 1905 жылы жарық көрген әңгімелер жинағы негізінде құрылған. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 1942 жылғы 20 қарашада Буэнос-Айресте өтті және аргентиналық кино сыншылары оны кино тарихындағы ең сәтті фильмдердің бірі деп есептейді.