Кіріспе

Үндістандағы діни қозғалыс

Христиан ашрам қозғалысы (Біріккен Христиан ашрамдарымен шатастырмау керек) – Үндістандағы христиан дінінің Веданта мен Шығыс ілімдерін қабылдап, христиан сенімін индуист ашрам моделімен және христиандық монахтығын индуист санньяса дәстүрімен үйлестіруге тырысатын қозғалысы.

Шығу тегі және таралуы

Христиан ашрам қозғалысының "әкесі" XVII ғасырғы итальяндық иезуит дін қызметкері Роберто де Нобили болды, ол Үндістанға христиан миссионері ретінде келді және миссиясына мәдени кедергілерді жеңу үшін индуист саньясисінің түрлі формаларын қабылдауға шешім қабылдады. Екі ғасырдан астам уақыттан кейін оның ізбасары Брахмабандаб Упадхьяй болды, ол шетелдік миссионер емес, католик дініне өткен үнділік бенгал брахманы еді. Оның жазбалары қозғалыстағы бірнеше идеяларды, соның ішінде 1882 жылы Кешуб Чандра Сен жасаған Саччидананданы христиандық қасиетті Үштікпен теңестіруді жариялады. Ол сондай-ақ ұзаққа соқпаса да, Кашталик Мата ашрамын құрды. Упадхьяй мен Сеннің ізімен (XX ғасырдың екінші жартысында) француз дін қызметкері Жюль Мончанин (кейін Парма Арупи Ананнда есімін қабылдады) және француз бенедиктин монахы Анри Ле Со (кейін Абхишиктананда есімін қабылдады) келді. Олар Саччидананда ашрамын (Шантиванам деп те аталады) құрғандардың қатарында болды. Упадхьяй Беда Гриффитске де әсер етті. Ол бельгиялық траппист Фрэнсис Махиумен бірге Курисумала ашрамын құрды және Мончаниннің өлімінен және Ле Соның шөлге кететін шешімінен кейін Саччидананда ашрамын басқарды. XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың басында П. Шарль Франсуа Долу мен Жан Венес Буше индуисттік дәстүрлерді қамтитын католик рәсімдерін жасады. Буше индуизмді зерттеуші ғалым атанды, индуисттік киім киіп, аскетикалық тәжірибелерді және тіпті вегетариандық диетаны қабылдады. Қазір Үндістанда көптеген басқа христиан ашрамдары бар. 2004 жылға қарай олардың саны кем дегенде 50-ге жетті, оның ішінде: Саччидананда ашрамы (жоғарыда аталған), Курисумала ашрамы (жоғарыда аталған), Христикула ашрамы (Тирупаттурда орналасқан және 1930 жылдары Эрнест Форрестер Патон мен С. Есудасан құрған, бірақ рим католиктері емес, ағылшындықтар құрған), Христа Према Сева ашрамы (Шиважинагарда (Пуна маңында) орналасқан және 1927 жылы ағылшын Джон "Джек" Винслоу құрған), Жьотиникатан ашрамы (Бареллиде) және Кристи Панти ашрамы (Варанасиде). Бұл қозғалыстың басқа ашрамдары: Сат Тал ашрамы (методист Э. Стэнли Джонс құрған) және Бангалорда Прадхан Ачарья Джон Танниккал құрған Нава Жиева ашрамы. Саччидананда және басқалары католиктермен құрылған, 2005 жылға қарай 80 католик ашрамы болды, ал Христа Према Сева және Христукула – қалған протестант ашрамдарының алғашқы екеуі. Көп ғасырлық монахтық дәстүрдің тәжірибесімен қолдау тапқан католик ашрамдары протестанттықтарға қарағанда табыстырақ болды. Олардың санының көп болуымен қатар, Беда Гриффитс басшылығымен Саччидананда ашрамының жалғасуы протестант ашрамдарының екінші буын басшылығымен туындаған проблемалармен қарама-қайшы келеді, мысалы, Христа Према Сева ашрамының тұрақсыздығы (әсіресе 1917 жылы Н. В. Тилак Сатрада құрған протестант ашрамы, мүмкін, алғашқы протестант ашрамы, 1919 жылы оның өлімінен кейін құлдырап кеткен). Стенли Самарт 1980 жылы бұл қозғалыстың "жақсылап құрғап қалғандығын" хабарлады.

Қақтығыстар

Бұл қозғалыста дінаралық шиеленістер болды. 1960 жылдары индуизм мен христиан діні арасында белгілі бір диалог болғанымен, ортақ медитацияға немесе әлеуметтік жұмысқа бірлесіп түсуге көбісі дайын болмағандықтан ол үзіліп қалды. Атап айтқанда, Христиандық Ашрам қозғалысы индуизмнің кейбір топтарынан сынға ұшырады, бұл Беде Гриффитс пен Свами Девананда арасындағы хат алмасудан көрінеді – толық ақпаратты Католик Ашрамдарынан табуға болады. Осындай сын индустар тарапынан өте қатал болды; бірақ христиан тарапынан да сын айтылды, онда католик шіркеуінің консервативті топтары христиан ашрамдарына индуистік ықпалға күдікпен қарады. Үнді халқының пікірінше, христиандық ашрам қозғалысы көбінесе "шетелдіктерге арналған"; алайда, қозғалыстың, кем дегенде католик жағы, әрі қарай өмір сүретініне және (Джордж Соарес Прабху 1994 жылы келтірген бір сарапшының сөзімен) "индуизммен диалог үшін маңызды байланыс нүктесі" боларына сенім бар. Екінші Ватикан соборы Християн емес діндер туралы декларациясында "Шіркеу осы діндердегі барлық шындық пен қасиетті нәрсені қабылдайды" деді. Христиан санньясасында индуистік қасиетті мәтіндер, мысалы, Махабхарата мен Пураналар, Құдайдың сыйы ретінде қарастырылады. Бауырлас Джон Мартин Сахаджананда бұл католик үйретімін былай қорытындылады: "Барлық қасиетті кітаптар – Құдайдың адамзатқа берген сыйы".