Кіріспе
Миннеаполисте салынып жатқан жеңіл теміржол көлігі желісі
Оңтүстік-Батыс LRT (Метроның Green Line Extension) – Миннесота штатының Хеннепин округінде салынып жатқан 23 километрлік жеңіл теміржол көлігі дәлізі. Бұл желі Миннеаполис пен Эден Прейри қалалары арасында қызмет көрсетеді. Эден Прейридегі Оңтүстік-Батыс стансасынан Миннеаполистегі Target Field стансасына дейін бір бағытты сапарға жұмсалатын уақыт 32 минутты құрайды. Оңтүстік-Батыс LRT Сент-Луис Парк, Хопкинс және Миннетонка қалаларынан өтеді. Желі бойындағы маңызды нысандар: Bde Maka Ska, Cedar Lake, Walker Art Center, Minneapolis Sculpture Garden және Миннеаполис қаласының орталығындағы Target Field. Хеннепин округі бағыттың жоспарын таңдап, жобаның экологиялық әсерін бағалау жөніндегі мәселелер бойынша Метрополитен кеңесімен бірлесіп жұмыс істеді. Метрополитен кеңесі жолдың құрылысын басқарады. 2018 жылдың 15 қарашасында кеңес Lunda Construction және C. S. McCrossan компанияларының 800 миллион долларлық құрылыс тендерін қабылдады, ал алғашқы құрылыс жұмыстары 2018 жылдың желтоқсан айында басталды. Жобада күтпеген құрылыс кешігулері болды, әсіресе Кенилворт жолының жанындағы туннель құрылысы кезінде. Бұл кешігулер жобаның құнын шамамен 2,7 миллиард долларға дейін өсірді және күтілетін ашылу мерзімін 2023 жылдан 2027 жылға дейін ықпалдады, нәтижесінде Метрополитен кеңесі сынға ұшырады. Оңтүстік-Батыс LRT – Миннесота тарихындағы ең қымбат қоғамдық жоба.
Қазіргі бағыт
Жол Эден Преридегі Оңтүстік-Батыс транзиттік станциясынан басталады, Эден Прери қаласының орталығынан өтіп, АҚШ 212 тас жолы мен I 494 тас жолын кесіп өтеді. Ол Алтын Үшбұрыш аймағына, МН 62 тас жолының астынан және Опусқа жетеді. Minnetonka қаласына көпір арқылы өтеді және теміржол дәлізіне кіреді. Хопкинс қаласына шығысқа қарай бұрылып, АҚШ 169 тас жолының астынан өтеді. Шығысқа қарай жүріп, Миннеаполиске кірмес бұрын тағы төрт стансадан өтеді. Солтүстікке бұрылып, туннельге кіреді. Туннельден шыққаннан кейін үш стансасы бар, I 394 және I 94 тас жолдарының астынан өтеді. Теміржолдан шығып, Роялстонға кіріп, Таргет Филд стадионында аяқталады.
Тарих
1988 жылы Хеннепин округінің аймақтық теміржол басқармасы (HCRRA) Хопкинс қаласынан Миннеаполис қаласының орталығына дейінгі Оңтүстік-Батыс транзиттік желісін болашақ жеңіл рельсті көлік (LRT) дәлізі ретінде анықтады. 2002 және 2003 жылдары HCRRA Оңтүстік-Батыс теміржол транзитін зерттеді, он екі мүмкін маршрутты бағалады. Осы он екі маршруттың сегізін жойды және тоғыз маршрутты – 1А, 2А, 3А және 4А – қосымша талдау үшін іріктеді. 2010 жылдың 26 мамырында Метрополитен кеңесі Хеннепин округі ұсынған, жергілікті жерде таңдалған баламаны мақұлдады. Осы жоба Метрополитен кеңесінің басқаруына берілді және сол кезде 2018 жылы қызмет көрсетуді бастауы күтілді. 2010 жылдың 26 мамырында Метрополитен кеңесінің мақұлдауынан кейін Оңтүстік-Батыс LRT, Боттино LRT сияқты, Метрополитен кеңесінің жобалар тізімінің ресми бөлігіне енді. Метрополитен кеңесі 2013 жылы, Экологиялық әсерді бағалау есебінің жобасы аяқталғаннан кейін жобалау жұмыстарын бастады. Желінің соңғы маршрутын анықтау үшін бірнеше маршруттық нұсқалар қарастырылды. Көктер тізбегі мен Миннеаполис қаласының орталығы арасындағы маршрут бойынша жергілікті жерде пікірталас болды. 1А және 3А маршруттары (таңдалған маршруттар) HCRRA-ға тиесілі болашақ теміржол транзиті үшін арналған, арнайы бөлінген Кенилворт дәлізін пайдаланады. 3C маршруты рельстерді Midtown Greenway траншеясы арқылы шығысқа қарай, содан кейін Николлет авенюсінде солтүстікке бұрып, қала орталығындағы бір бөлігінде туннельмен жүргізуді көздеген.
Кенилвортты реттеу (1А, 3А маршруттары - таңдалған маршрут)
Кенилворт дәлізін HCRRA болашақтағы рельстік көлік жүйесін сақтау үшін сатып алды. Кенилворт бағыты желі пайдаланушыларының көпшілігі үшін 3C бағытына қарағанда қысқа уақытта сапар жасау мүмкіндігін берер еді. Сонымен қатар, оны салу және пайдалану да арзан. Желіні біріктіруді жақтаушылар Оңтүстік-Батыс LRT желісін қазіргі Көк желімен байланыстыру үшін Midtown Greenway бойында трамвай немесе троллейбус желісін салуды ұсынады; бірақ бұл орындалмайды. Оның орнына, желінің барлық бөлігі LRT арқылы жүреді. Midtown Greenway Coalition ұзақ жылдар бойы желіні біріктіруді қолдап, насихаттады. Бұл топ траншеяның автобусқа арналған жол ретінде пайдаланылуын сәтті болдырмады және оның орнына траншеяны әлеуетті трамвай желісі үшін пайдалану идеясын ұсынды. Кейбір тұрғындар 3C бағытын ұнатты, себебі олар өз үйлерінің жанынан өтетін пойыздың шуынан және бұзылуынан алаңдады. Кенилворт дәлізінде қазіргі уақытта жұмыс істеп тұрған жүк тасымалдау темір жолы бар, ал жеңіл рельстік көлік жүйесі осы қолданыстағы жолға қосымша салынады. Твин-Сити және Батыс темір жолының жанында орналасқан екі LRT жолын (күнделікті төрт жүк пойызымен) пайдалану үшін Metro Transit компаниясы темір жолға жүк немесе LRT пойыздарының жолдан шығуынан туындаған кез келген апат үшін шығын өтеуді қамтамасыз ететін 300 миллион долларлық стандартты сақтандыру полисін сатып алуға тиіс. Бұл полистің жылдық сыйақысы шамамен 1,5 миллион долларды құрайды.
Greenway/Nicollet бағыты (3C бағыты)
3C бағытының қолдаушылары желінің Uptown және Eat Street аймақтарына тікелей қызмет көрсетуін қалады және желіні Кенилворт дәлізі арқылы жүргізу Миннеаполистің осы аймағында жолаушылар ағынын арттыру және көлік жүйесін жақсарту мүмкіндігін қанағаттандырмайды деп санайды. Кейбір Eat Street кәсіпкерлері Николет даңғылындағы құрылыс кезеңінде туындаған қолжетімділік және көлік мәселелерінің өз бизнесіне елеулі зиян келтіретінінен алаңдады. Инженерлер Николет даңғылының жер астынан емес, жер бетінен өткенін мәлімдеді. 2008 жылдың басында Хеннепин округінің медициналық орталығы 28-ші көше мен Николет қиылысындағы қалалық блоктан жер учаскесін сатып алды, мұнда 3C бағыты Мидтаун Гринвей траншеясынан Николет даңғылына немесе оның астына бұрылуы тиіс болды. ХМОМ бұл жерде жеңіл рельстік станцияны немесе құрылысқа арналған жерді қамтымайтын емхана салды. Бұл 3C бағытының бұл жерде бұрылуына кедерес келтірді, себебі рельстердің минималды бұрылу радиусы үшін жеткілікті кеңістік болмады.
Көршілес орындар
2007–2008 жылдары халықтың пікірін естітін кезеңдерде соңғы үш ұсынылған бағыт Минеаполис қаласының екі ауданы – Кенвуд пен Уиттиердің кейбір тұрғындарының қарсылығына ұшырады. Кенвуд ауданының ұйымы ресми түрде жолға қарсы ұстаным білдірді, ал Уиттиер ауданының ұйымы ұстаным жариялау мәселесін талқылап жатты. Кенвуд – ең бай аудандардың бірі болғандықтан, олардың сын-пікірлері табиғи саябақтарға кедергі келтіру және Кенилворт дәлізінен («1А» және «3А» бағыттары осы дәліз арқылы өтеді) туындайтын шуға қатысты болды. Дәліздің ішінде Кенилворт жолы орналасқан, ол велосипедпен және жаяу жүргіншілерге арналған көрнекті жол, ол көбінесе пайдаланылмайтын жүк тасымалдау теміржолының қасында жатыр. Уиттиерде «3C» бағытының Николет даңғылына тигізетін әсерінен Уиттиер ауданындағы бизнес, мейрамхана және сауда орталығы болып табылатын Eat Street көшесінің кәсіп иелері алаңдады. Брин-Мор ауданы Кенилворт дәлізі арқылы өтетін бағыттарды қолдады, себебі ол олардың жаңару жоспарларын қолдайды. Сонымен қатар, қала маңындағы қалалар ұсыныстарды жақсы қабылдады, өйткені олардың қалаларындағы бағыттарға қатысты алаңдаушылықтары желіге қарсылық білдіруден басым болды. 3А бағыты Эден Преридегі жұмыс орындары арқылы қалалық кеңес тарапынан мақұлданды. Хопкинс қаласы да желіні олардың орталық Main Street көшесі арқылы жүргізуді ұсынды, бірақ оның орнына жақын жерге бағытталды.
Қаржыландыру және кешігу
2015 жылдың сәуірінде кеңес жобаның жаңартылған талдауын жариялады, онда жобаның күтілетін құны 300 миллион доллардан астамға өсіп, 1,994 миллиард долларға жетті. Бұл, негізінен, маршрут бойындағы нашар топырақ жағдайына байланысты қосымша жұмыс пен жерді дайындау қажеттілігінен туындады. Бастапқы бюджет шегінде құнды ұстау үшін Метрополитен Кеңесінің мүшелері Митчелл Роуд станциясын (Эден Прейриде) жою немесе Хопкинс техникалық қызмет көрсету орталығының мөлшерін кішірейтин сияқты шараларды ұсынды. 2015 жылдың шілдесінде Метрополитен Кеңесі желіге 1,744 миллиард долларлық бюджеттік қаражатты бекітті. Бастапқы жоспардан ауытқуларға Митчелл Роуд аялдамасын алып тастау, жоспарланған станцияларға арналған өнер туындыларын жою және Эден-Прейри Таун-Центр станциясын кейінге жылдыру кірді. 2016 жылдың 22 мамырында Миннесота заң шығарушы органы жобаның 10% құралатын мемлекеттік қаржыландыру мәселесінде келісімге келе алмады. 2016 жылдың 31 тамызында мемлекеттік үлеске (144,5 миллион доллар) үш мемлекеттік орган арқылы сертификаттар ұсынылып қаржыландыру жүзеге асырылды: Метрополитен Кеңесі (103,5 миллион доллар), Округтарды дамыту жөніндегі кеңес (20,5 миллион доллар) және Хеннепин округі (20,5 миллион доллар). 2017 жылдың 15 ақпанында Метрополитен Кеңесі Оңтүстік-Батыс жеңіл рельстік көліктің (LRT) жобалау және инженерлік кезеңі 2017 жылдың соңында аяқталады деп мәлімдеді. 2022 жылдың ақпан айының соңында Кенилворт туннеліндегі жұмыс сол жылдың қаңтар айынан бастап көрші кондоминиумға келтірілген зақымдарға байланысты тоқтатылды. 2022 жылдың сәуір айының ортасында инженерлер кондоминиумдағы зақымды тексергеннен кейін туннельдегі жұмысты жалғастыруға рұқсат берді. Алайда, 2023 жылдың наурызында зардап шеккен ғимараттағы кондоминиум иелері жеңіл рельстік көлік құрылысынан туындаған зақымның нашарлап бара жатқанын хабарлады. Метрополитен Кеңесі кондоминиум иелері қауымдастығы жаңа зақымдарға қатысты ешқандай талап арыз бермегенін мәлімдеді. 2023 жылдың наурызында Миннесота заң шығарушы аудитор кеңсесі Оңтүстік-Батыс LRT құрылысын жоспарлау кезінде Метрополитен Кеңесінің жобаны іске асыруға жеткілікті қаражаты болмаса да, қаражатты міндеттеме еткенін және қажетті қаржыландыру болмаған жағдайдағы резервтік жоспарды әзірлемегенін анықтады. Метрополитен Кеңесі азаматтық құрылысқа толық емес екенін білген техникалық талаптармен тендерлерді өткізді. Тендерлер аяқталғаннан кейін Метрополитен Кеңесінің маңызды жаңа жұмыстарды немесе өзгерістерді қосуы кешігуге және құнның өсуіне әкелді. Заңнамалық аудитор Джуди Рэндалл Метрополитен Кеңесінің олар тексерген көптеген мемлекеттік органдарға қарағанда ынтымақтастық танытпағанын және Оңтүстік-Батыс LRT-ге қатысты мәселелерді жұртшылыққа жеткізуде ашықтық танытпағанын сынға алды.
Құрылыс
Құрылыс туралы ұсыныстар 2017 жылдың 15 тамызында жарияланды, бірақ тым қымбатқа түскендігі және талаптарға сай келмегендігі үшін қабылданбады. 2018 жылдың мамыр айына қарай Метрополитен кеңесі құрылыс құнын 2,003 миллиард долларға бағалады. 2018 жылдың 15 қарашасында Кеңес Lunda Construction және C. S. McCrossan компаниясының құрылыстың бір бөлігі үшін 800 миллион долларлық ұсынысын қабылдады. Бұл желінің 2023 жылы аяқталуы күтілген, бірақ Кенилворт дәлізіндегі күтпеген нашар топырақ жағдайы ашылу мерзімін ұзартты. 2021 жылдың шілдесінде Метрополитен кеңесі желінің қашан аяқталатыны және кешігу жоба құнына қалай әсер ететіні туралы нақты мәліметке ие болмады. Үкіметтік өкілдермен жеке телефон арқылы сөйлескен кезде Метрополитен кеңесі кем дегенде екі жылға кешігу күтілді, соның салдарынан ең ертесінде 2025 жылдың соңында ашылуы мүмкін болды. Құрылыс мердігерлері нашар топырақ жағдайы бар учаскелерде балама құрылыс әдістерін қолданады. 2022 жылдың қаңтар айында Метрополитен кеңесінің өкілдері күтілетін ашылу мерзімін 2027 жылға өзгертіп, құнның 450 және 550 миллион долларға артуын күтті. Осы 27 Siemens S700 вагонына 2016 жылдың қазан айында тапсырыс берілді. Вагон конструкциясында орталық шасси модификацияланған, бұл жолаушылар ағынын жақсарту үшін орталық бөлімде орындықтарды бүйірге қаратып орналастыруға мүмкіндік берді. Жоба үшін тапсырыс берілген 27 Siemens S700 жеңіл рельсті вагондарының алғашқы екеуі 2020 жылдың 21 мамырында Metro Transit компаниясына жеткізілді.
These used a modified center truck design that allowed sideways facing seating in the center section, for better passenger flow. The first two of 27 Siemens S700 light rail vehicles ordered for the project were delivered to Metro Transit on May 21, 2020.