Цифрлық эпидемиология: Жаңа тәсілдер мен мүмкіндіктер

Кіріспе

Эпидемиология (сонымен қатар цифрлық эпидемиология деп те аталады) – эпидемиологиялық білім мен ақпаратты алу, сақтау және қолдану негізін құрайтын ғылым, ол интернет, ұялы телефондар, цифрлық қағаз, цифрлық теледидар сияқты цифрлық орталарды пайдаланады. Цифрлық эпидемиология – интернет арқылы мүмкін болатын, жаһандық ынтымақтастықпен жүзеге асырылатын, кең ауқымды эпидемиологиялық зерттеулерді де білдіреді. Эпидемиологиялық сынақтарды қағаз сұрақнамалар арқылы жүргізудің дәстүрлі тәсілі қымбатқа соғады және көп уақытты алады. Сұрақнамаларды талдауға жарамды деректерге түрлендіру қажет, және процедураның барлық кезеңінде көптеген мамандар қажет болады. Веб, ұялы телефондар және басқа да қазіргі және болашақ байланыс құралдары сияқты қазіргі заманғы коммуникация құралдары халықтың кең сегменттері үшін өмір салты мен денсаулық детерминанттары туралы деректерді жылдам және тиімді жинауға мүмкіндік береді. Қазіргі заманғы АТ технологиясы биологиялық және өмір салты туралы үлкен көлемдегі деректерді сақтау, ұйымдастыру және алу құралдарын ұсынады, бұл деректердің көп болуын және сенімді статистикалық нәтижелерді қамтамасыз етеді. Жаңа талдау құралдарын және модельдеуге негізделген қорытындылау процедураларын қолдана отырып, тиімді есептеулер нәтижесінде алынған үлкен және күрделі дерек құрылымдарынан білім табуға болады. Зерттеулерге тікелей байланысты веб-порталдар қатысушыларға дереу кері байланыс пен ақпарат беруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, зерттеуге қатысушылар мен зерттеу орталығы арасындағы өзара әрекеттестікті арттырып, ақпарат ағынын жеңілдететін, сұрақнамалармен байланысты анимациялар мен басқа да веб-құралдарын пайдалануға болады. Веб-портал университеттерге университетте алынған білімді жұртшылыққа тарату – үшінші міндетін орындауға да мүмкіндік береді. Цифрлық эпидемиологияның маңызды аспектілері – жеке адамның құпиялығын және зерттеу деректерінің меншік құқығын қорғау үшін қауіпсіздік пен құпиялылықты сақтауға бағытталған шешімдерді әзірлеуді қамтиды. Бірақ эпидемиологиялық сынаққа интернет арқылы қатысу, дәстүрлі әдістерге қарағанда қауіпсіз болуы мүмкін. Интернетте жеке деректерді өңдеу үшін дұрыс қауіпсіздік бағдарламалары мен фаерволдардың болуы маңызды шарт болып табылады.

E epidemiology (also known as Digital Epidemiology) is the science underlying the acquisition, maintenance and application of epidemiological knowledge and information using digital media such as the internet, mobile phones, digital paper, digital TV. E epidemiology also refers to the large scale epidemiological studies that are increasingly conducted through distributed global collaborations enabled by the Internet. The traditional approach in performing epidemiological trials by using paper questionnaires is both costly and time consuming. The questionnaires have to be transformed to analyzable data and a large number of personnel are needed throughout the procedure. Modern communication tools, such as the web, cell phones and other current and future communication devices, allow rapidly and cost efficient assembly of data on determinants for lifestyle and health for broad segments of the population. Modern IT technology provides means for storage, organization and retrieval of large amounts of biological and lifestyle data, which will ensure more data and more reliable statistical results. Efficient number crunching computing, using modern analytical tools and simulation based inference procedures allow knowledge to be extracted from the resulting large and complex data structures. Web portals directly connected to the studies enables instant feedback and information to the participants. It also allows animations and other web based tools linked to the questionnaires, which can increase the interactivity and facilitates flow of information between the study participant and the study centre. The web portal will also generate a possibility for the Universities to carry out the third assignment, which is to spread the knowledge generated at the University to the public. Important aspects of e epidemiology include the development of security and confidentiality preserving solutions to protect individual integrity and research data ownership. But entering an epidemiological trial via the Internet is probably safer than traditional manners. Accurate security programmes and firewalls are a critical condition for handling personal records over the Internet.