Кіріспе

Американдық социолог және биогеронтолог Стюарт Джей Олшански (1954 жылғы 22 ақпанда туған) – Чикагодағы Иллинойс университетінің қоғамдық денсаулық мектебінің профессоры, биодемография және геронтология саласындағы маман, сонымен қатар Lapetus Solutions, Inc. компаниясының негізін қалаушысы және бас ғылыми қызметкері. Ол Чикаго университетінің Қартаю орталығында және Лондондық гигиена және тропикалық медицина мектебінде де ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді. Олшански "Геронтология журналы: Биологиялық ғылымдар және биогеронтология" журналының редакторы, сондай-ақ бірнеше ғылыми журналдардың редакциялық алқа мүшесі. Олшански биологиялық ғылымдардағы әріптестерімен бірге қазіргі заманғы өлім-жітімнің "биодемографиялық парадигмасын" әзірлеуде, бұл – тірі организмдердің тіршілік ету және жоғалу процестерінің биологиялық мәнін түсінуге бағытталған күш-жігер. Оның зерттеулерінің негізгі бағыты – адамның ұзақ өмір сүруінің жоғарғы шегін бағалау, жеке және халықтың қартаюымен байланысты денсаулық сақтау және мемлекеттік саясаттың салдарына зерттеу жүргізу, халықтың саны, тіршілік ету деңгейі және жас құрылымының болжамдарын жасау, адамдардың қартаюын баяулатудың ғылыми жолдарын табу ("Ұзақ өмір сүру дивиденді") және жұқпалы және паразиттік аурулардың қайта оянуының әлемдік салдары мен сақтандырумен байланысты құнды қағаздарды зерттеу.

Өмірбаян

Олшанский 1954 жылдың 22 ақпанында дүниеге келген. Ол Мичиган мемлекеттік университетінде оқыды және 1975 жылы психология бакалаврі дәрежесін алды. Содан кейін Чикаго университетінде оқып, 1982 жылы социологиядан магистр дәрежесін алды. 1984 жылы Чикаго университетінде социологиядан докторлық диссертациясын қорғады. Оның биодемография саласындағы жұмысы Ұлттық қартаю институтының Арнайы зерттеу мамандығына арналған сыйлығымен, тәуелсіз ғалым сыйлығымен және 1991 жылдан бастап АҚШ Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасының ғылыми грантымен қаржыландырылды. Олшанский Францияда дәріс оқу үшін 2005/2006 жылғы Fulbright сыйлығының иегері болды. Ол адамның денсаулық сақтау ұзақтығын арттыруға бағытталған ғылыми әрекеттерді белсенді түрде қолдайды. Ол жалпы өмір сүру ұзақтығын арттыруға қарағанда, сау өмір сүру ұзақтығын ұзартуды жақтады. Сұхбатында ол калориялық шектеулерді, жүз жасқа толған адамдардың генетикалық зерттеулерін, сондай-ақ өмірді ұзарту және қартаюды зерттеуді ұсынды. Ол Брюс А. Карнспен бірлесіп "Өлімсіздік іздеуі: қартаю шегіндегі ғылым" (Norton, 2001) және Джим Киркленд пен Джордж Мартинмен бірлесіп "Қартаю: Ұзақ өмір сүрудің дивиденді" кітабын 2015 жылы жариялады.

Өмір сүру мерзіміне ставка

2000 жылдың 15 қыркүйегінде американдық биолог Стивен Н. Остад Scientific American журналында «Қазір тірі жүрген алғашқы 150 жасар адам болуы мүмкін» деген сөздерінен кейін, ол және Ольшанский 2000 жылға дейін туған адам 2150 жылдың 1 қаңтарында әлі тірі болады және ақыл-есі дұрыс болады деген салымға келісті. Остад осы салымды қолдады. Ольшанский 130 жастан асып өтетін адамның болуы екіталай деп ойлады. Остад пен Ольшанский әрқайсысы 150 доллардан инвестициялық қорға салды, ақша мен үстеме пайызы 2150 жылы жеңімпазға немесе оның ұрпақтарына беріледі. Кейін олар әрқайсысы тағы 150 доллардан қосты.