Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Темір жол немесе дилижанспен жүретін жеке хабаршы және күзетші. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында, мылтықпен қаруланған хабаршы – бағалы жеке жүкті қадағалау және күзетуге жауапты жеке "экспресс хабаршы" және күзетші болатын, әсіресе дилижанстағы қоршау қораптың немесе пойызбен тасылатын сейфтің ішіндегі заттарды.
A private messenger and guard for rail or stagecoach transit. In the late 19th and early 20th centuries, a shotgun messenger was a private "express messenger" and guard, especially on a stagecoach but also on a train, in charge of overseeing and guarding a valuable private shipment, such as particularly the contents of a strongbox (on a stagecoach) or safe (on a train).
Тарих
Американың Ескі батысында Wells Fargo компаниясының экспресс-хабаршылары әдетте 12 немесе 10 калибрлі қос түтікшілі, қысқартылған (немесе тілімделген) мылтық алып жүретін, оны шашақпен зарядтайтын. Экспресс-хабаршы көліктің үстіндегі орындықта, жүргізушінің жанында сол жақта отыратын, ал жүргізуші әдетте оң жақта отырып, дөңгелек тежегішін оң қолымен басқаратын. Мұндай қарулар кейде "хабаршы мылтығы" деп аталған ("көлік мылтығы" – қазіргі заманда қару коллекционерлері қолданған термин), ол қуып жететін шабандоздарға қарсы тиімді қару болған. Егер пошта вагонында тек жүргізуші ғана болса, онда онда қоржылмаған заттар салынбайтын, демек ол "жол тонаушылары" (қарақшылар) үшін аз қызығушылық тудыратын. Осы қарулар кейде пойыздарда қоржылмалар немесе сейфтермен жеке күзетшілердің қолданысына да көшті, онда олар да тиімді болды. "Оқ атушы" сияқты, "қорғау үшін мылтық ұстау" деген термин де алғаш рет Ескі батыс туралы көркем әдебиетте пайда болды, мысалы, Альфред Генри Льюистің 1905 жылғы "Күн бату жолы" кітабында. Сондай-ақ "мылтықты алдын ала алу" деген сөзді қараңыз, ол 1954 жылға дейін автомобильдерде қолданыла бастады, сол кезде ол танымал "Gunsmoke" телесериалында қолданылды.
In the American Old West, express messengers of the Wells Fargo company typically carried a short (or sawn off) 12 or 10 gauge double barrelled shotgun, loaded with buckshot. The express messenger typically rode in a seat on top of the coach, on the left next to the driver, who typically sat on the right side, operating the wheel brake with his right arm. Such weapons were sometimes referred to as "messenger shotguns" ("coach gun" is a modern term, coined by gun collectors), which was an effective weapon for use against pursuing riders. If a stagecoach had only a driver and no messenger, this meant the coach carried no strongbox and was thus a less interesting target for "road agents" (bandits). To some extent, these weapons were also carried over to use by private guards in trains with strongboxes or safes, where they were also effective. Like "gunslinger", the actual term "riding shotgun" first appeared in fiction about the Old West, dating back as far as the 1905 book The Sunset Trail by Alfred Henry Lewis. See also "calling shotgun" which dates from use in autos to about 1954, at a time when it was being used in the popular TV series Gunsmoke.