Кіріспе

Солтүстік-Батыс территориялардағы қауым, Канада

Бехчок̀ ([bɛ́ht͡ʃʰókʰõ̀] немесе [bɛ́ht͡sʰókʰõ̀]; /lang/,/b//ɛ//tʃ//oʊ/'/k//oʊ/) (Тлыччо тілінен "Бехчоның жері" деген мағынаны білдіреді), ресми түрде Бехчок̀ Тлыччо қауымдастық үкіметі, Канаданың Солтүстік-Батыс территорияларының Солтүстік құл аймағындағы қауым. Бехчок̀ Елоукниф тас жолында (Ұлы құл тас жолында), Ұлы құл көлінің солтүстік-батыс жағасында, шамамен Елоукнифтен солтүстік-батысқа қарай орналасқан.

Тарих

1772 жылы Самуэль Хирн Ұлы Құл көлінің солтүстігіндегі жерлерді кезіп өтегенде догриб тілін сөйлейтін халықты еуропалық алғаш рет кездестірді. Кейін, 1789 жылы, саудагер Александр Маккензи үлкен көлдің солтүстік жағасындағы желтоукнайвтармен сауда жасағанда, олардың аумағына өте жақын жерде каноэмен саяхаттап өтті. Бұл аймақтағы алғашқы сауда бекеті 1789 жылы Солтүстік-Батыс компаниясы Йеллоунайф шығанағының кіреберісінде ескі Форт Провиденс деп аталған бекетті құрды. Ол Yellowknives және Dogrib Dene халқының игілігі үшін құрылды, бірақ маңызды сауда орталығы болмады және 1823 жылы жабылды. Содан кейін Dogrib Dene Гадсон шығанағы компаниясымен сауда жасауға міндеттелді. Бұл Great Slave көлінің оңтүстік жағында, Құл өзенінің сағасында орналасқан Форт Резолюцияда болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Dogrib және Yellowknives Dene арасында дау-жанжалдар болған. 1830 жылдары Dogrib басшысы Эдзо және Yellowknives басшысы Акайчо бейбітшілікке келді. Содан кейін Dogrib халқы дәстүрлі аң аулау жерлеріне қайта оралды. Форт Рей алғаш рет 1852 жылы Ұлы Құл көлінің солтүстік жағалауындағы түбекте Гадсон шығанағы компаниясының қыстауға арналған бекеті ретінде құрылды. Ол шотланд зерттеушісі Джон Рейдің есімімен аталып, Арктикадағы сэр Джон Франклиннің экспедициясының іздерін іздеген зерттеушілердің бірі болды. Бұл Dogrib Dene үшін маңызды сауда ортасына айналды. 20 ғасырдың басында HBC-нің монополиясын бұзып, еркін саудагерлер пайда болды. Эд Нагл мен Джек Хислоп Мариан көлінің Ұлы Құл көліне қосылатын солтүстік бөлігінде жаңа сауда бекетін ашты. Бұл жерде тұратын Dene отбасыларына жақын болғандықтан, сауда үшін қолайлы аймаққа айналды. HBC ескі Форт Рейді тастап, Хислоп пен Наглдың жанына бекет орнатты. Ауыл өсіп, миссионерлік аурухана мен шіркеу сияқты қызметтер көбейгенде, үкімет Форт Рейдің топографиясын кеңейтуге жарамсыз деп тапты. 1950 жылдары жануарлар мен адамдардың қалдықтарының ағып кетуінен ауыз су көздерінің ластануына алаңдаушылық туды, сондықтан үкімет жақсырақ жерде жаңа елді мекен салуды ұсынды. Ауыл Эдзо деп аталды және Франк каналының батыс жағында, Форт Рейге қарсы орналасты. Раэ Эдзо атауы 2005 жылдың 4 тамызында Бехчокǫ̀ деп өзгертілді. Тлычǫ тарихындағы ең белгілі тұлғалар – Эдзо, Брунеу және Монфви. Бәрі де өздерінің мәдени тарихындағы маңызды кезеңдерде Dogrib басшылары болды: Эдзо 1820 жылдары Yellowknives Dene халқымен бейбітшілік шартына қол қойды, Джимми Брунеу 20 ғасырда ұзақ жылдар бойы басшылық етті, ал Монфви 1921 жылы Канада үкіметімен 11-ші келісімге қол қойып, 1932 жылы Тлычǫ жылдық жиналысын құрды. 2005 жылға дейін ауылда заңды тұлға болмады және жергілікті басқарудың көп бөлігін Dog Rib Rae Бірінші Ұлтының үкіметі қамтамасыз етті. Тлычǫ келісімінің шарттарына сәйкес, Dog Rib Rae-нің көптеген жауапкершіліктері Бехчокǫ̀ қауымдық үкіметіне берілді. Алайда, Бірінші Ұлт федералды үкімет тарапынан Үндістан заңына сәйкес тіркелуге әлі де мойын соғады.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Бехоконың халқы 1746 адамды құрады, олардың 460-ы 541 жеке тұрғын үйдің ішінде тұрды, бұл 2016 жылғы 1874 адамнан айырмашылықты көрсетеді. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.

Ұлты

2016 жылғы санақ бойынша, жергілікті халықтың құрамына 1695 алғашқы халық өкілі және 50 метис кірді. Бехчок̀ қаласында Тличо үкіметінің құрылуына әкелген Тличо жеріне қатысты келісімге қол қойылды. + Бехчок̀ қауымдастығындағы панэтностық топтар (2001–2021)
Панэтностық топ20212016201120062001
Халық саны (%) Халық саны (%) Халық саны (%) Халық саны (%) Халық саны (%)
Жергілікті халық 1,615 93.35 1,755 94.10 1,800 94.24 1,770 93.90 1,450 93.85
Еуропалық 75 4.34 85 4.56 100 5.24 105 5.57 95 6.15
Оңтүстік Азиялық 20 1.16 0 0.00 0 0.00 10 0.53 0 0.00
Африкалық 10 0.58 10 0.54 0 0.00 0 0.00 10 0.65
Шығыс Азиялық 0 0.00 10 0.54 0 0.00 10 0.53 0 0.00
Оңтүстік-Шығыс Азиялық 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00
Жақын Шығыс 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00
Латын Америкалық 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00
Басқа/аралас нәсілді 0 0.00 0 0.00 10 0.52 0 0.00 0 0.00
Барлық жауаптар 1,730 99.08 1,865 99.52 1,910 99.17 1,885 99.52 1,545 99.55
Жалпы халық саны 1,746 100.00 1,874 100.00 1,926 100.00 1,894 100.00 1,552 100.00

Көлік

Бехчокодағы басты көше – Донда Тили, ол Йеллоунайф тас жолына қосылып, одан кейін Йеллоунайфқа немесе оңтүстікке Форт-Провиденс пен Канаданың оңтүстігіне барады. Қыс айларында Гамети, Веквеэти және Уати қалаларына солтүстік және батысқа қарай үш мұз жолы қолжетімді. Ең жақын ірі мемлекеттік әуежай – шығысқа қарай бір сағаттық жүру арқылы Йеллоунайф әуежайы. Жақын орналасқан Рей/Эдзо әуежайы жекеменшік әуежай болып табылады.

Медициналық

Қалада аурухана жоқ; ең жақын аурухана Йеллоунайф қаласындағы Статон аумақтық ауруханасы. Мэри Адель Бишоп денсаулық орталығы тек қарапайым медициналық қызметтер көрсетеді. Жергілікті стоматологиялық клиника жекеменшік, сондай-ақ психикалық денсаулық және тәуелділіктерге көмек көрсететін орталық та бар.

Тұрғын үй мәселелері

Бехчока бірнеше мәселеге байланысты ұзақ мерзімді және созылмалы тұрғын үй дағдарысымен күресіп келеді: қолжетімді тұрғын үйлерді жеткілікті қаржыландырудың болмауы, қолданыстағы тұрғын үй қорының тозуы және көптеген адамдардың мемлекеттік тұрғын үйдің жалдау ақысын төлей алмауы.