Кіріспе

Солтүстік-Батыс Англиядағы Саддлворт-Мур – Англияның солтүстік-батысындағы құмды дала. Теңіз деңгейінен 400 метрден астам биіктікте орналасқан, ол Пик ауданы ұлттық паркінің Дарк Пик аймағында жатыр. A635 тас жолы осы құмды даладан өтеді, ал Пэннин жолы оның шығыс жағынан өтеді.

География

Моор өзінің атын батысқа қарай орналасқан Саддлворт приходынан алады, тарихи тұрғыдан Йоркширдің Батыс Ридингіне қарасты болған, бірақ Пенниннің батыс беткейінде орналасқандықтан 1974 жылдан бері Үлкен Манчестердің құрамына кіреді. Моор – бұл шағыл тасты тіктестері немесе жиектері бар және шеттерінде терең V пішіндес шатқалдар немесе жылдам ағыс сулары бар биік жазық. Ол Үлкен Манчестердегі Олдхэм және Батыс Йоркширдегі Кирклис қалалық округтерінің арасында жатыр. Батыс Йоркширмен шекарадан шығысқа қарайғы моорлық жерлер Уессенден-Мур және Уессенден-Хед-Мур деп аталады. Моордың үстінен А635 тас жолы өтеді. А635 жергілікті тұрғындар арасында «Скай аралы жолы» деп белгілі, бұл атау Уессенден-Хедтегі, Верхнетон қалашығындағы бұрынғы мейрамханадан алынған, ол өрт салдарынан қиратылған. Пеннин жолы солтүстіктен Вессенден шатқалынан келіп, Оңтүстікке Холм Мосстағы Блэк Хиллге көтерілерде моордан өтеді. Биік моорлық жерлерде сирек адам тұрады. Шашыраңқы шағыл тастан салынған шаруашылықтар мен құрғақ тас қабырғалармен бөлінген егістіктер төменгі жазықтарда және қылқан жапырақты орманның бар жерлеріндегі шатқалдарда орналасқан. Үстіңгі торф қабаттары дренаждық арналармен немесе шұңқырлармен тілінген. Аймақтың көп бөлігі ашық қолжетімді жер болып табылады.

Су қоймалары

Довстоун, Йоман Хей, Гринфилд және Чью су қоймалары Олдхэмнің шығысында, A635 тас жолынан қол жетімді. Олар айналасындағы аймақты сумен жабдықтайды. Аймақ тасты тік жарлармен және сортапты даламен қоршалған. Аңғарда шырша және қарағай тоғайлары орналасқан, ал жапырақты ағаштар түрлі-түсті мекендеу ортасын құру үшін енгізілген. Йоман Хей 1880 жылы, ал Чью су қоймасы 1914 жылы салынған. Салынған кезде, Чью су қоймасы теңіз деңгейінен 1601 фут (488 м) биіктіктегі Британ аралдарындағы ең биік су қоймасы болды. Оның құрылысына көмектесу үшін салынған трамвайдың ізі әлі де көрініп тұр. Су қоймасының маңындағы аймақ демалыс үшін пайдаланылады. Сортапты далада Иан Брейди мен Майра Хиндли – «Мурс қылмыскерлері» деп аталатын адамдардың кем дегенде төрт құрбанының денелері жерленген. 1965 жылдың қазан айында, Хэттерслиде Эдвард Эванстың қанына қан жұғынған қылмыс үшін тұтқындалғаннан кейін, Лесли Энн Дауни мен Джон Килбрайдтың денелері табылған. Килбрайд 1963 жылдың 23 қарашасында Брейдидің қолынан қаза тапқан, ал Дауни 1964 жылдың 26 желтоқсанында олардың үйінде өлтіріліп, келесі күні сортапқа жерленген. Полиция Брейдидің мүліктерінен табылған фотосуреттерге және Хиндлидің туысының Брейдидің бірнеше кісі өлтіргенін және денелерін сортапқа жерлегенін мақтан тұтқанын айтуына сүйене отырып, Саддлворт сортабына бағытталды. 1963 жылдың шілде айында өлтірілген Паулин Ридтің денесі 1987 жылдың 1 шілдесінде табылды, бұл олардың қылмысын мойындағаннан кейін бір жыл өткен соң болды. Олар сондай-ақ Кит Беннетті өлтіргенін және оның денесін 1964 жылдың маусымында сортапқа жерлегенін мойындады. 2022 жылдың 30 қыркүйегінде Ұлы Манчестер полициясы әуесқой тергеуші және жазушы Рассел Эдвардстан алған ақпарат негізінде Беннеттің денесін іздеді. 7 қазанда полиция адам сүйектерін таба алмағандықтан іздеу жұмыстарын тоқтатып, хабарлады. 2015 жылдың желтоқсан айында Чиу мен Довстоун су қоймалары арасындағы жолдың үстінде, Робс Рокстың астында белгісіз ер адамның денесі табылды. Ол стрихнин уытынан қайтыс болған. 2017 жылдың қаңтар айында ол денесі табылғаннан екі күн бұрын Пәкістаннан келген Дэвид Литтон екені анықталды. 2018 жылдың 24 маусымында сортаптағы өрт салдарынан кең ауқымды эвакуация және үлкен аумақтың зақымдануына әкелді. 50 үй эвакуацияланды және Стэйлибриджге жақын Карбрукте 150-ге жуық адам зардап шекті. 30 маусымда өрт сөндірушілер әлі де өртпен күресіп жатты. Ұлы Манчестер әкімі Энди Бернхам өрт сөндірушілерге қолдау көрсету үшін «әскерилерден қосымша қолдау сұрау туралы» өтініш дайындалып жатқанын және әскерилердің шақырылғанын мәлімдеді. Шормалы дала ретінде, өрт негізінен жер астында жанып, содан кейін даланың әртүрлі бөліктерін өртейді, бұл онымен күресуді қиын етеді, сонымен қатар көп мөлшерде түтін шығарады және өте жоғары температураға жетеді. Өрт сөндірушілердің болжауынша, өрт алғаш тұтанғаннан кейін бірнеше апта бойы жалғаса береді. Джонатан Рейнольдс министрлердің «болашақта осындай өрттермен күресу қабілетімізге, соның ішінде соңғы жылдары жоғалтқан әскери мүмкіндіктерімізге назар аударуы керек» деді. 2019 жылдың ақпан айында, ең жылы қыс күні куәгерлер «апокалиптикалық» деп сипаттаған өрт сортапта болды.