Кіріспе

Бабр Робб (باب الرب) – Марокконың Маракеш қаласының тарихи мединесіндегі оңтүстік қала қақпасы.

Орналасқан жері

Қақпа Баб Агнау мен Касба ауданының жанында орналасқан. Ол Амизмиз және Асни тау қалаларына баратын жолдарға жетелейді.

Тарихи негіздер

Кейбір тарихшылар қақпаның Алмохадтарға қатысты екенін (әсіресе Якуб әл-Мансур тұсында) оның Алмохад Касбасына жақын орналасуына байланысты санайды. Бірақ архитектор және марокколық сәулет шебері Квентин Вильбо жақында қаланың жалпы жоспарындағы орналасуы оның бастапқы Альморавид қақпасы болғанын көрсетеді деп мәлімдеді. Олардың екеуі де тарихи дереккөздерде сипатталған және жақын орналасқан Нефис (немесе Нфис) өзенінің атымен аталған Баб Нефис қақпасының, бұл қақпаның тағы бір аты болуы мүмкін деп есептейді. "Робб" немесе "Рубб" сөзі Нефис өзені бойында өсірілген жүзімдерден жасалған пісірілген шарапқа қатысты, ол осы қақпа арқылы импортталып, реттелген. Бұл қақпаның сыртында, қазір зират орналасқан жерде, шамамен 70x40 метрлік су бассейні болған және ол жүзу оқулары үшін пайдаланылған.

Сәулет жобалау

Бабер Робб – қаладағы ең ерекше қақпалардың бірі және қабырғалардың бұрышында орналасқан жалғыз қақпа. Қақпаның негізгі құрылымы – бастион, оның ішінде солтүстіктен ирек жол кіріп, 180 градусқа бұрылып, содан кейін қайта солтүстікке шығады. Бүгінде қақпаның бастионын айналдыратын қабырғалар солтүстікке қарап орналасқан қақпаның екі кіреберісін де қала қабырғаларының ішінде қалдырады. Бұл қақпаның қалаға кіру-шығу жолы ретіндегі бастапқы қызметін жасырады. Алайда, 1912 жылы француз ғалымдары қақпаны зерттегенде қала қабырғасының орналасуы басқаша болды: қабырға қақпа үйінің жанынан емес, қақпаның солтүстік жағының ортасынан, екі есігінің арасынан бекітілді. Сол себепті, солтүстікке қараған шығыс есігі қала қабырғасының сыртында, ал батыс есігі қабырғаның ішінде болды. Екі кіреберіс те солтүстікке қарағандықтан, сыртқы кіреберіс даладан алыс, қала қабырғаларына қарай қарады. Нәтижесінде, оңтүстіктен келген, қала сыртындағы саяхатшылар солтүстікке қарай кіру үшін бастионның екінші жағына айналып өтуге мәжбүр болды. Осы ерекше орналасуынан және қаланың басқа қақпаларымен салыстырудан кейін Вильбо қаланың осы аймақтағы қамалдары қақпаның айналасына сәйкес түрлендіріліп, орналасқандығын болжайды, соның нәтижесінде кіреберістер ауыстырылды: 1912 жылы сыртқы кіреберіс болған шығыс есік бастапқыда қала қабырғасының ішінде, ал 1912 жылы ішкі кіреберіс болған батыс есік қала қабырғасының сыртында орналасқан. Осылайша, қақпаның бастионы қала қабырғасын кесіп өтеді және оның дизайны қаланың басқа оңтүстік қақпасы Баб Агматтың бастапқы орналасуымен бірдей болды.