Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Юхи Мусинга (Руанданың Юхи V, 1883 - 13 қаңтар 1944) – 1896 жылы таққа отырған Руанда патшасы. Ол өзінің билігін күшейту үшін неміс үкіметімен ынтымақтастық жасады. 1931 жылы Бельгия басқармасы оны бағынышты басшылармен келісімге келе алмағаны және католик дініне шомылудан бас тартқаны үшін тақтан түсірді. Оның үлкен ұлы Мутара III Руанда оның орнына келді.
Yuhi Musinga (Yuhi V of Rwanda, 1883 – 13 January 1944) was a king of Rwanda who came to power in 1896 and collaborated with the German government to strengthen his own kingship. In 1931 he was deposed by the Belgian administration because of his inability to work with subordinate chiefs and his refusal to be baptized a Roman Catholic. His eldest son, Mutara III Rwanda, succeeded him.
Өмірбаян
Мусинга жасөспірім шағында Руанданың күшті патшасы Кигери Рвабугиридің (1840–95) түпкі мұрагері Мибамбе IV Рутаринваның қысқа ғана билігін құлатып, сарай төңкерісі арқылы билікке келді. Өкіметтік кезеңі бойында Мусинга үш маңызды мәселеге тап болды. Біріншісі – заңдылық мәселесі. Рутаринваның құлатылуын Бега тайпасының мүшелері ұйымдастырды, олардың ішінде Рвабугиридің әйелі және Мусинганың анасы Канжогера да болды. Мұндай билікке ие болу Мусинганың патшалыққа талап етуінің заңдылығын күмәнде қалдырды, мұндай талаптар әдетте нақты рәсімдермен анықталады. Екіншісі – корольдік сарайдың елдің жекелеген аймақтарымен қарым-қатынасы. Рвабугиридің қайтысынан кейін оның әскерлері басып алған көптеген аймақтар бөлініп, патшалықтың билігін әлсіретті. Үшіншіден, Мусинганың билікке келуіне Германия әскерлерінің аймаққа келуі және қуатты миссионерлік ұйым, «Африка миссионерлері» («Ақ әкелер») келуі отаршылдық жағдайды тудырды, ол Мусинганың билігін (1896–1931) белгіледі. Мусинганың тұсында неміс билігі көптеген тәуелсіз аймақтарда патшалық билігін қайта орнату үшін пайдаланылды, ал сарай өкілдері колониялық әкімшілер ретінде қызмет етті, әсіресе Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бельгия билігі кезінде. Миссионерлер де сарайдың заңдылығын арттыруға тырысты. Дегенмен, еуропалық актерлермен ынтымақтастық саясаты Мусинганың сарайында күшті жіктерге әкелді, себебі саяси топтар билік үшін күресіп, сыртқы күштермен және жергілікті одақтастармен әртүрлі одақтар құрды. Мусинганың билігін ерекшелендірген төрт фактор: Бірінші дүниежүзілік соғыс және неміс билігінің бельгиялық билікпен алмастырылуы; корольдік биліктің сарайдан тәуелсіз аймақтарға кеңеюі; сарайдағы көптеген күшті бәсекелес топтардың болуы; және 1928–29 жылдардағы ауыр ашаршылық. 1931 жылдың қараша айында Мусинга Бельгия әкімшілігі тарапынан тақтан алынып, оның орнына ұлы Мутара Рудагигва (1931–59 жылдары биледі) тағайындалды. Алдымен Руанданың оңтүстік-батысындағы Камембеге, содан кейін Конгоның оңтүстік-шығысындағы Килембвеге жер аударылған Мусинга 1944 жылдың 13 қаңтарында табиғи себептерден қайтыс болды.
Musinga acceded to power as a young teenager, in a palace coup which overturned the short reign of Mibambwe IV Rutarindwa, the original successor to the powerful king Kigeri Rwabugiri (1840–95) of Rwanda. Over his reign Musinga struggled with three major issues. The first was the question of legitimacy. The overthrow of Rutarindwa was organized by members of the Bega clan, including Kanjogera, widow of Rwabugiri and Musinga’s mother. Such an accession to power brought into question the legitimacy of Musinga’s claims to kingship, claims normally defined by clear ritual protocol. The second concerned the relation of the royal court to the separate regions of the country, as following Rwabugiri’s death many areas occupied by his armies broke away, diminishing the domain of the kingdom. Third, Musinga’s accession was quickly followed by the arrival of German forces in the area, along with a powerful missionary order, the “Missionnaires d'Afrique” (the “White Fathers”), creating a colonial context that marked Musinga’s reign (1896–1931). During Musinga’s reign German power was used to reassert royal authority over many autonomous areas, while the court delegates served as colonial administrators, especially under Belgian rule after World War I. The missionaries were also used to try to extend court legitimacy. However, such policies of collaboration with European actors created strong cleavages at the royal court of Musinga, as political factions competed for power and aligned themselves variously with outside actors and local allies. Four factors in particular marked Musinga's reign: World War I, and the replacement of German rule by Belgian rule; the expansion of the royal power to areas autonomous of the court; the presence of many powerful competing factions at the court; and a major famine in 1928–29. In November 1931, Musinga was deposed by the Belgian administration and replaced by his son Mutara Rudahigwa (r. 1931–59). Exiled first to Kamembe, in southwest Rwanda, and then to Kilembwe, in southeastern Congo, Musinga died on 13 January 1944 by natural causes.