Радиоконтрасттық бүйрек зақымдануы: қазіргі талқылаулар мен тәуекел факторлары
Contrast-induced nephropathy
Бүйрек зақымдануы (CIN) туралы аңызбен күресіңіз! CT сканерлеудегі контраст заттары бүйрек функциясына зиян келтірмейді. CA AKI, CIN факторы мен қауіптері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Контрастты тудырған нефропатия (КТН) – бүйрек зақымдануының күдікті түрі, онда жеке бастың жақында медициналық бейнелеу контраст материалына ұшырауы және жедел бүйрек жетіспеуіне басқа анық себеп болмауы байқалады. Көптеген пікірлерге қарамастан, контрастты тудырған нефропатияның нақты оқиғасы әдебиетте көрсетілген жоқ. Байқау зерттеулерінің талдауы КТ сканерлеудегі радиоконтраст қолданысының бүйрек функциясының өзгеруімен себеп-салдарлық байланысы жоқ екенін көрсетті.
Contrast induced nephropathy (CIN) is a purported form of kidney damage in which there has been recent exposure to medical imaging contrast material without another clear cause for the acute kidney injury. Despite extensive speculation, the actual occurrence of contrast induced nephropathy has not been demonstrated in the literature. Analysis of observational studies has shown that radiocontrast use in CT scanning is not causally related to changes in kidney function.
Терминология
Радиоконтрасттың жедел бүйрек зақымдануына тигізетін үлесіне қатысты күмәндардың артуын ескере отырып, Америка радиология колледжі контрастпен байланысты жедел бүйрек зақымдануы (CA AKI) (бұрын контрасттан кейінгі жедел бүйрек зақымдануы; PC AKI деп аталатын) терминін ұсынды, себебі ол себеп-салдарлық байланысты білдірмейді. Ал радиоконтрасттың себепті байланысты болуы мүмкін сирек жағдайларда ғана контраст тудырған жедел бүйрек зақымдануы (CI AKI) (бұрын контраст тудырған нефропатия; CIN деп аталатын) термині қолданылады.
Given the increasing doubts about the contribution of radiocontrast to acute kidney injury, the American College of Radiology has proposed the name contrast associated acute kidney injury (CA AKI) (formerly referred to as post contrast acute kidney injury; PC AKI) because it does not imply a causal role, with the name contrast induced acute kidney injury (CI AKI) (formerly referred to as contrast induced nephropathy; CIN) reserved for the rare cases where radiocontrast is likely to be causally related.
Тәуекел факторлары
Контрастталған негіздегі бүйрек зақымдануының (нефропатияның) бірнеше тәуекел факторы бар, соның ішінде 2016 жылғы шолуда созылмалы бүйрек ауруы, қант диабеті, жоғары қан қысымы, қан тамырларындағы көлемнің азаюы және егде жасқа толу айрықша аталып өтті.
There are multiple risk factors of contrast induced nephropathy, whereof a 2016 review emphasized chronic kidney disease, diabetes mellitus, high blood pressure, reduced intravascular volume, and old age.
Басқа факторлар
Еуропалық нұсқаулықтар процедурамен байланысты келесі қауіп факторларын қамтиды: шведтік нұсқаулықтар қауіп факторлары бар пациенттерде, қабылдау жолына қарамастан, 0,5 г/(мл/мин) төмен қатынасты ұсынады және бүйрек арқылы бірінші рет өтетін кезде одан да сақ болуды қажет етеді. Сондай-ақ, төмен молекулалық салмақты контраст алатын пациенттерге N-ацетилцистеинмен бірге тамырға құйылатын физиологиялық тұз ерітіндісін қолданудың пайдалы екені дәлелденген. 2013 жылғы шолуға сәйкес, ауызша гидратация көлемді кеңейту арқылы контраст индукцияланған нефропатияны болдырмау үшін тамырға құю сияқты тиімді болуы мүмкін, бірақ зерттеулердің нәтижелері әртүрлі. Егер креатинин клиренсі 60 мл/мин-ден (1,00 мл/с) төмен деп есептелсе, N-ацетилцистеин (NAC) процедурадан бір күн бұрын және процедура күні күніне екі рет ауыздан қабылдау қауіпті азайтуға көмектеседі. Кейбір авторлар бұл пайданың айқын емес екенін айтады. Жүйелі шолу NAC-тың "пайдалы болуы мүмкін" деген қорытынды жасады, бірақ нақты дозасын ұсынбады. Рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің жүйелі шолуы бойынша аскорбин қышқылы CIN-ге қарсы қорғаныш қасиеттеріне ие болуы мүмкін. Ішектен шығарылатын сұйықтық көлеміне тең мөлшерде физиологиялық тұз ерітіндісін инфузиялау (кемелденген гидратация) стандартты емдеумен салыстырғанда бүйрек зақымдануын, диализ қажеттілігін, қолайсыз жағдайларды және өлім-жұлымды азайтуға көмектеседі.
European guidelines include the following procedure related risk factors: Swedish guidelines are more restrictive, recommending a ratio of less than 0.5 g/(ml/min) in patients with risk factors and irrespective of route of administration, and even more caution in first pass renal exposure. Evidence also supports the use of N acetylcysteine with intravenous saline among those getting low molecular weight contrast. Oral hydration may be as effective as the intravenous route for volume expansion to prevent contrast induced nephropathy, according to a review in 2013. although studies have conflicting results. N acetylcysteine (NAC) by mouth twice a day, on the day before and of the procedure if creatinine clearance is estimated to be less than 60 mL/min [1.00 mL/s]) may reduce risk. Some authors believe the benefit is not overwhelming. A systematic review concluded that NAC is "likely to be beneficial" but did not recommend a specific dose. Ascorbic acid may be protective against CIN, according to a systematic review of randomized controlled trials. Matched hydration, meaning infusion of a volume of normal saline equal to the urine output, has been found to reduce kidney injury, dialysis, adverse events and mortality compared to standard therapy.
Диагностика
CIN классикалық түрде серомдық креатининнің кем дегенде 25%-ға өсуі және/немесе серомдық креатининнің 0,5 мг/дл-ға абсолютті өсуі, йодталған контраст затты қолданғаннан кейін басқа анық бүйрек зақымдану себебі болмаған жағдайда анықталады, бірақ басқа анықтамалар да қолданылады. Контраст зат жасушалардың әртүрлі механизмдер арқылы бүйрек түтікшелерінің жасушаларына тікелей зақым келтіреді, соның бірі – жасушалардың полярлығын өзгерту. Натрий-калий сорғысы (Na+/K+ АТФазасы деп те аталады) бүйрек түтікшелерінің жасушаларының базальды қабатынан люминальды қабатына қайта орналасады. Бір мета-талдау бойынша, CIN-і бар пациенттердің 1,1%-ында бүйрек функциясының төмендеуі сақталғаны анықталды.
CIN is classically defined as a serum creatinine increase of at least 25% and/or an absolute increase in serum creatinine of 0.5 mg/dL after using iodine contrast agent without another clear cause for acute kidney injury, but other definitions have also been used. The contrast agent directly damages renal tubule cells by a variety of mechanisms, one proposed mechanism is by causing changes in cell polarity. The sodium potassium pump (also known as the Na+/K+ ATPase) is redistributed from the basal surface to the luminal surface of renal tubule cells. In one meta analysis the decline in renal function was shown to persist in 1.1 % of the patients with CIN.
Клиникалық маңызы
Ғылыми әдебиетте осы құбылыстың маңыздылығына қатысты күмән туды. Бірнеше зерттеу көрсеткендей, тамырға енгізілетін контрастты заттардың қолданылуы, тіпті бүйрек токсикалық әсеріне бейімділігі бар коморбидті аурулары бар пациенттерде де, жедел бүйрек зақымдануы, диализ немесе өлім қаупінің артуымен байланысты емес. Бұл осы аурудың маңыздылығына қосымша күмән тудырады. Радиоконтрастпен жүргізілген КТ-нің АЖЗ (жедел бүйрек зақымдануы) бойынша 28 зерттеуді мета-талдау радиоконтраст пен АЖЗ арасындағы себептік байланысты көрсетпеді.
Doubts regarding the significance of the phenomenon appeared in the scientific literature. Several studies have shown that intravenous contrast material administration was not associated with excess risk of acute kidney injury, dialysis, or death, even among patients with comorbidities reported to predispose them to nephrotoxicity. raising further doubts regarding the significance of this disease state. A meta analysis of 28 studies of AKI after CT with radiocontrast showed no causal relationship between the use of radiocontrast and AKI.