Кіріспе

Римдегі төбе, Италия

Пинциан төбесі ( /ˈpintʃo; Mons Pincius) – Римнің тарихи орталығының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан төбе. Бұл төбе Квиринал төбесінің солтүстігінде, Марс алаңына қарайды. Ежелгі Рим қаласының бастапқы шекарасынан тыс жерде болғандықтан, ол Римнің жеті төбесіне кірмейді, бірақ Рим императоры Аврелиан 270-273 жылдар аралығында салған қабырғаның ішінде жатыр.

Виллалар мен бақтар

Ежелгі Римдегі бірнеше маңызды отбасылар Рим Республикасының соңында оңтүстік беткейлерінде виллалар мен бақтарға (хорти) ие болды, олардың ішінде Лукулл жасаған Хорти Лукуллани, тарихшы Салуст жасаған Хорти Салустиани, Хорти Помпейани және Хорти Ацилиорум бар. Рим дәуірінде бұл төбе Collis Hortorum ("Бақтар төбесі") деп аталды. Қазіргі атауы 4-ші ғасырда оны мекендеген отбасылардың бірі – Пинцийден келген.

Қазіргі Рим

Қазіргі Пинцио саябағы 1809–14 жылдары Джузеппе Валадиер салған; Римдегі француз академиясы 1802 жылы Вилла Медичиге көшіп келді. Пинцианның бақшалары кең шағыл төселген аллеялармен (виалдармен) жабдықталған, олар тығыз тоғайлардың арасынан өтіп, бұрыннан бар ерекшеліктерді біріктіреді: бір виал Вилла Медичи бағының осін, сәулелі виалдардың ортасына орнатылған обелискіге дейін созады. Обелискіні 1822 жылдың қыркүйегінде Папа Пий VII көз тартарлық үшін орнатты. Бұл египеттік емес, римдік обелиск, ол император Адрианның тұсында, біздің эрамыздың 2-ші ғасырында, Porta Maggiore есігінен тыс, оның сүйіктісі Антиностың құрметіне орнатылған ескерткіштің бір бөлігі болды. Piazza Napoleone – шындығында Наполеонның қала құрылысы бойынша жасалған ұлы үлгісі, ол Римге ешқашан келмегендіктен, қашықтықтан жоспарланған. Бұл Piazza del Popolo алаңына көрініс беретін кең ашық кеңістік, оны да Валадиер жоспарлаған, сонымен қатар батысқа және Римнің көкжиегіне көз тастауға мүмкіндік береді. Валадиер екі кеңістікті формальды баспалдақтармен, кең демалыс алаңдарымен және ирек жолмен байланыстырды. 1873 жылы Пинциан төбесінде Джан Баттиста Эмбриаконың 1867 жылғы жобасы бойынша гидрохронометр салынды. Оның тағы бір нұсқасы Вилла Боргезе бағында орналасқан. Эмбриако өзінің өнертабысының екі прототипін 1867 жылы Париждегі Дүниежүзілік көрмеде таныстырды, онда ол жүлделер мен үлкен мақтауға ие болды. Пинциан бағында Джузеппе Маццининің шақыруымен виалдарды атақты итальяндықтардың бюстерімен безендірді. Вилла Людовизи 20-ғасырдың басында жойылғанмен, бірнеше виллалар мен олардың бақтары әлі де төбеде сақталған, соның ішінде Вилла Боргезе бағы, ол Пинциомен төмендегі тар шатқалдағы Via del Muro Torto арқылы өтетін жаяу жүргіншілер көпірімен байланысты; Muro Torto – Порта Пинциана есігінен өтетін Аврелий қабырғасының ирек бөлігі.