Кіріспе
Сүтқоректілердің инфрареті Пекора – қайталама ас қорыту жүйесіне ие, жұп тақ тұяқты сүтқоректілердің инфрареті. Пекораға жататын көптеген түрлердің маңдай сүйегінен өсіп шығатын бас сүйектері болады; тек қазіргі кездегі екі туыс – гидропотес және мосхус – олардың жоқтығымен ерекшеленеді. «Пекора» атауы латын тіліндегі «pecus» сөзінен шыққан, ол «мал» дегенді білдіреді. Көптеген пекоралардың бас сүйектері болғанымен, олардың тек бір бөлігін ғана «мүйіз» деп атауға болады, және көптеген ғалымдар осы бас сүйектерінің жалпы ата-бабадан пайда болмағанын, ал кем дегенде екі рет тәуелсіз түрде дамығанын айтады. Сонымен қатар, Пекора тобы молекулалық және морфологиялық зерттеулермен қолдау көрсетілгенімен, пекора тұқымдары арасындағы байланыстарды морфологиялық тұрғыдан дәлелдеу қиындық тудырады. Бас сүйектері бар артиодоктилдер алғаш рет ерте миоцен дәуірінде пайда болған. Антилопалар, жирафтар және бұлан-құйрықтар ашық кеңістікте, ал бүгілер, соның ішінде карибулар, орманды жерде дамыған болуы мүмкін. Пекора түрлерінің жүгіру стилі олардың қоршаған ортасымен және анатомиялық құрылысымен тығыз байланысты екені көрсетілген, жеңіл салмақты пекоралар жылдам жүгіргенде иілген және созылған дене күйін қолданады. Пекора тұқымдарының (сондай-ақ барлық артиодоктилдердің) арасындағы қарым-қатынасты анықтауға жасалған қазіргі талпырыстар молекулалық зерттеулерге негізделген, себебі морфологиялық зерттеулерде келісім аз. Төмендегі кладограмма 2003 жылғы зерттеуге сүйене отырып жасалған. Инфрареті Пекора («мүйізді шайнаушылар», «жоғары шайнаушылар») Incertae sedis Отбасы †Dromomerycidae Отбасы Antilocapridae (бұлан-құйрық) Parvorder Bovimorpha Superfamily Cervoidea Отбасы Cervidae (бүгілер) Superfamily Bovoidea Отбасы Moschidae (мускус бұғысы) Отбасы Bovidae (сиырлар, ешкілер, қойлар және антилопалар) Parvorder Giraffomorpha Отбасы †Palaeomerycidae Superfamily Giraffoidea Отбасы Giraffidae (жирафтар мен окапилер) Отбасы †Climacoceratidae
Pecora is an infraorder of even toed hoofed mammals with ruminant digestion. Most members of Pecora have cranial appendages projecting from their frontal bones; only two extant genera lack them, Hydropotes and Moschus. The name "Pecora" comes from the Latin word pecus, which means "cattle". Although most pecorans have cranial appendages, only some of these are properly called "horns", and many scientists agree that these appendages did not arise from a common ancestor, but instead evolved independently on at least two occasions. Likewise, while Pecora as a group is supported by both molecular and morphological studies, morphological support for interrelationships between pecoran families is disputed. Artiodactyls with cranial appendages first occur in the early Miocene. It is likely that the antelopes, giraffids, and pronghorns evolved in an open environment while the cervids, including the caribou, evolved in a woodland habitat. The type of gallop in Pecorian species is shown to be closely related to their environment and anatomy, where light Pecorian species use both flexed and extended suspensions in their fast gallops. Current attempts to determine the relationships among pecoran families (as well as all artiodactyls) rely on molecular studies, as little consensus exists in morphological studies. The following cladogram is based on the 2003 study. Infraorder Pecora ("horned ruminants", "higher ruminants")
Incertae sedis
Family †Dromomerycidae
Family Antilocapridae (pronghorn)
Parvorder Bovimorpha
Superfamily Cervoidea
Family Cervidae (deer)
Superfamily Bovoidea
Family Moschidae (musk deer)
Family Bovidae (cattle, goats, sheep, and antelopes)
Parvorder Giraffomorpha
Family †Palaeomerycidae
Superfamily Giraffoidea
Family Giraffidae (giraffes and okapi)
Family †Climacoceratidae
Анатомия
Пекорандар басқа артидактилдерге тән қасиеттермен бөліседі, оның ішінде төрт камералы асқазан және параксониялық аяқ, яғни салмақ негізінен үшінші және төртінші саусақтарға түседі. Пекораны оның туыс таксоны – Трагулинадан бірнеше ерекшеліктерімен ажыратуға болады: параллель қабырғалары бар астрагал, трапеция сүйегінің жоғалуы және бас сүйегінің петрозаль сүйегі сияқты бөліктеріндегі айырмашылықтар. Пекорандардың көптеген отбасыларын ерекшелейтін негізгі белгі – бас сүйегінің қосымшалары. Көптеген қазіргі заманғы пекорандар (Москидтерді қоспағанда) төрт түрдің біріне жататын бас сүйегінің қосымшаларына ие: мүйіз, шатырша, оссикон немесе пронгорон. Нағыз мүйіздің сүйек өзегі кератин қабығымен жабылады. Олар Bovidae тұқымдасына тән. Мүйіздер маңдай сүйегінің үстіндегі периостеумда (periosteum) қалыптасады және қисық немесе түзу болуы мүмкін. Кератин қабығының беткі пішіндері (мысалы, қырлар немесе бұрылыстар) сүйек өзегінің айналасындағы өсу жылдамдығының әртүрлілігінен туындайды деп саналады. Шатыршалар – Cervidae тұқымдасына жататын жануарларда жыл сайын түсіп, жаңасымен ауыстырылатын сүйекті құрылымдар. Олар маңдай сүйегінің тұрақты өскінінен өседі. Шатыршалар, мысалы, аққұйрықты бұғыда (Odocoileus virginianus) тармақталған, ал қашанда (Alces alces) – ладонь тәрізді болуы мүмкін. Оссикондар – жануардың өмірі бойы маңдай немесе төбе сүйектерімен бірігіп кететін тұрақты сүйек құрылымдары. Олар тек Giraffidae және оларға жақын туысқан, қазір жойылған топтарда кездеседі, қазіргі жануарлар арасында жираф (Giraffa camelopardalis) және окапи (Okapia johnstoni) арқылы ұсынылған. Пронгорондар мүйіздерге ұқсас, олардың тұрақты сүйек өзегін жабатын кератин қабықтары бар; алайда, бұл қабықтар жапырақтанған және мүйіз сияқты түсіп қалуы мүмкін. Пронгорондардың дамуы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ олардың өздігінен пайда болғаны болжамдалады. Қазіргі кезде пронгорондарға ие жалғыз жануар – мүйізді антилопа (Antilocapra americana).