Бақырып қалған артерияның анатомиялық ерекшеліктері
Cystic artery
Бақыт артериясы (cystic artery) – өт қабы және өт жолдарына қан жеткізетін маңызды тамыр. Анатомиясы, диаметрі, басталу орындары және сирек кездесетін екі еселі түрі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цистоздық артерия (кейде «бакалавр артериясы» деп аталады) – (көбінесе) оң бауыр артериясының тармағы болып табылады, ол өт қабығына артериялық қанмен қамтамасыз етеді және бауырдан тыс өт жолдарына артериялық қанмен үлесін қосады.
The cystic artery (also known as bachelor artery) is (usually) a branch of the right hepatic artery that provides arterial supply to the gallbladder and contributes arterial supply to the extrahepatic bile ducts.
Анатомия
Цистикалық артерияның диаметрі көбінесе 3 мм-ден кіші болады.
The cystic artery usually has a diameter of less than 3mm.
Шығу тегі
Систоздық артерия шамамен 80% жағдайларда оң бауыр артериясынан басталады. Оң бауыр артериясының проксимальді немесе дистальді бөлігінен басталуы да қалыпты саналады.
The cystic artery arises from the right hepatic artery in about 80% of cases. A site of origin from a more proximal or distal portion of the right hepatic artery is also considered relatively normal.
Қос цистикалық артерия
Егер кистоз артериясының үстіңгі және терең тармақтары ортақ бастау тегіне ие болмаса, онда бұл 15% жиілікпен кездесетін қос кистоз артериясы деп аталады. Терең тармақ әдетте оң бауыр артериясынан шығады, ол көбінесе үстіңгі тармақтың да бастауы болып табылады, бірақ кейбір жағдайларда ол алдыңғы сегменттік артериядан, ортаңғы бауыр артериясынан, сол бауыр артериясынан, жоғарғы мезентериялық артериядан, гастродуоденальді артериядан немесе ретродуоденальді артериядан басталуы мүмкін. Үстіңгі кистоз артерияларының шамамен жартысы бауыр-өт жолы үшбұрышы арқылы өтеді, ал терең кистоз артериялары көбінесе ұзындығы мен диаметрі бойынша өте кішкентай болады. Кистоз артериясының үш еселенуі өте сирек, шамамен 0,03% жағдайда кездеседі.
When superficial and deep branches of the cystic artery do not share a common origin it is defined as a double cystic artery occurring with a frequency of 15%. The deep branch consistently arises from the right hepatic artery which is generally also the source of origin of the superficial branch, however in some cases it has been found to initiate from the anterior segmental artery, middle hepatic artery, left hepatic artery, superior mesenteric artery, gastroduodenal artery or retroduodenal artery. Approximately half of superficial cystic arteries have been shown to enter through the hepatobiliary triangle, while deep cystic arteries are often quite small in length and diameter. Tripling of the cystic artery is very rare, occurring in between 0 0.3% of cases.
Оң жақ бауыр артериясының ауытқуы
Оң жақ бауыр артериясының ерекше анатомиясы цистикалық артерияның жолы мен пішініне әсер етуі мүмкін, ең көп кездесетін өзгеріс – оң жақ бауыр артериясының аберрантты (қалыптан тыс) басталуы, ол жағдайлардың 2-16%-ында кездеседі. Әдетте, бұл аномальды бастау жоғарғы мезентериялық артериядан немесе сирек жағдайларда іш қуыс аортасынан шығады, нәтижесінде "оң бауыр артериясын алмастырушы" артерия пайда болады. Ол гепатобилиарлық үшбұрыш арқылы өтіп, цистикалық өзекке артқы және параллель бағытта жүреді. Сары безге (алмастырушы) оң бауыр артериясының жақын орналасуы салдарынан "қазанша" немесе "Мойнхен дөңесі" пайда болуы мүмкін, сондай-ақ бұл артерия әдетте бір цистикалық артерия емес, бірнеше қысқа цистикалық тармақтарды құрайды.
Unusual anatomy of the right hepatic can itself affect the path and form of the cystic artery, with the most frequent variation resulting from an aberrant origin of the right hepatic artery which is described in between 2 16% of cases. Generally this anomalous source is the superior mesenteric artery or more rarely the abdominal aorta, producing what has been described as a "replacing right hepatic artery", passing through the hepatobiliary triangle and running posterior and parallel to the cystic duct. Because of the close proximity to the gallbladder to the (replacing) right hepatic artery a "caterpillar" or "Moynihan's" hump may form and this artery generally produces multiple short cystic branches rather than a single cystic artery.
Сол жақ бауыр артериясы
Цистоздық артерия сол жақ бауыр артериясынан шығуы мүмкін, мұндай жағдайда ол әдетте бауыр паренхимасы арқылы өтіп, өт қабының мойнына жақындап, көтеріңкі (немесе жоғарғы) және төменгі (немесе төменгі) тармақтарға бөлінеді. Мұндай құрылым шамамен 1% жағдайда кездеседі. Осы түрі цистоздық артерия гепатобилиарлық үшбұрыш арқылы өтпейді және жалпы бауыр өтікшесінің алдында да, артында да орналасуы мүмкін.
The cystic artery can arise from the left hepatic artery, in which case it usually travels through a passage of liver parenchyma, approaching the neck of the gallbladder, before bifurcating into ascending (or superior) and descending (or inferior) branches. This arrangement is found in roughly 1% of cases. This form of the cystic artery does not pass through the hepatobiliary triangle and has been found located both anteriorly and posteriorly to the common hepatic duct.
Қайталанатын цистикалық артерия
Пациенттердің 1%-дан кеміне қайталамалы кістікалық артерия деп аталатын форма кездеседі – кістікалық артерия сол бауыр артериясынан басталып, холецистодуоденальды немесе холецистокольдық байламдар арқылы (өт қабықшасын тиімді түрде он екі елі ішек және көлденең ішекке қосады) өтеді, гепатодуоденальды байламның оң жағымен жүреді және өт қабықшасының түбіне қосылып, содан кейін денесі мен мойнына қан жеткізу үшін төмен түседі.
In less than 1% of patients a form known as a recurrent cystic artery is found – the cystic artery arises from the left hepatic artery and passes through either the cholecystoduodenal or cholecystocolic ligaments (connecting the gallbladder to the duodenum and transverse colon respectively), follows the right edge of the hepatoduodenal ligament, and connects to the fundus of the gallbladder before descending to supply the body and neck.
Төменгі цистикалық артерия
Гастродуоденальді артериядан бір цистоздық артерия таралған кезде, ол цистоздық каналдың астынан холецистодуоденальді байланыс арқылы өтетіндіктен, гепатобилиарлық үшбұрыштан тыс қалатын "төмен орналасқан цистоздық артерия" деп аталатын құрылымды құрайды. Бұл жағдай "төменгі цистоздық артерия" немесе цистоздық артерия мен каналдың орны ауысуы ретінде де сипатталған, оның кездесу жиілігі шамамен 5% құрайды. Мұндай артериялық жүйесі бар пациенттердің 25%-ында өт қабығына қосымша артериялық қан ағыны байқалады, онда төмен орналасқан артерия артқы тармаққа балама ретінде жұмыс істейді.
When a single cystic artery arises from gastroduodenal artery it forms a configuration known as low lying cystic artery, as it passes inferior to the cystic duct through the cholecystoduodenal ligament, and therefore remains outside the hepatobiliary triangle. This condition has alternatively been described as an inferior cystic artery and transposition of the cystic artery and duct with a prevalence at approximately 5%. In 25% of these patients with this course there will be a secondary arterial supply to the gallbladder, with the low lying artery acting as the equivalent of the posterior branch.
Клиникалық маңызы
Холецистектомия (сары қабықты алып тастау операциялары) кезінде оны анықтап, байлау қажет.
It must be identified and ligated in operations that remove the gallbladder (cholecystectomies).