Кіріспе

2006 жылы Трабзонда болған кісі өлтіру оқиғасы, Түркия

Андреа Санторо (7 қыркүйек 1945, Приверно, Италия – 5 ақпан 2006, Трабзон, Түркия) – Түркиядағы Рим католик шіркеуінің дін қызметкері, Трабзондағы Католик шіркеуінің Fidei donum миссионерлік бағдарламасының мүшесі ретінде қызмет етіп, сол жерде өлтірілді. Бұл кісі өлтіру Түркиядағы христианға қарсы жоғары беделді оқиғалардың бірі болды, сондай-ақ әрмен журналисі Хрант Динк және Түркиядағы жеккөрушілік қылмыстарға назар аударған Zirve баспасының қызметкерлеріне жасалған шабуылдармен бірге қарастырылды.

Өлтіру

2006 жылдың 5 ақпанында Санторо Санта-Мария шіркеуінде дұға ету үшін тізе бүккен кезде артынан атып өлтірілді. Куәгерлердің бірі қылмыскердің «Аллаһу акбар» деп айқайлағанын естіді.

Қылмысты жасаған

Оғұзхан Акдин, 16 жастағы орта мектеп оқушысы, оқ атудан екі күн өткен соң 9 мм-лік тапаншасымен ұсталды. АҚШ Әуе күштерінің арнайы тергеулер бюросы ұрланған қару-жарақ бойынша жүргізген тергеуде бұл қару АҚШ-тың Ирак армиясына берген, бірақ жоғалып кеткен қару-жарақтың бір бөлігі екені анықталды. Оқушы полицияға "Йюлланс Постен" газетінің Мұхаммед пайғамбар туралы карикатураларына байланысты даудың ықпалында болғанын айтты. Бұл кісі өлтіруге дейін түрік баспасөзінде христианға қарсы кең ауқымды насихат жүргізілді. Оның өлімінен үш ай бұрын Сантороның телефоны Түркия полициясы тарапынан Трабзон қаласында тыңдалған.

Салдары

Сантороның жерлеу рәсімі кезінде Рим епархиясының викарі, кардинал Камилло Руини өз уағызында Сантороны қасиетті деп жариялау процесінің 2011 жылдың ақпан айынан кейін басталғанын айтты. Оның қазасы жыл сайын Дон Андреа Санторо қауымдастығымен еске алынады, оны Римнің бас викарі және Санторомен семинарияда бірге оқыған кардинал Анджело Де Донатис ұйымдастырады. Рим папасы Бенедикт XVI 2006 жылдың 29 қарашасында Эфестегі Мерьем Ана Эви (Құдай ана Марияның үйі) қасиетті орнында оның шейіттігін еске алды. Армян түрік журналисі Грант Динкты өлтірген адам да Трабзоннан шыққан және 18 жасқа толмағандықтан, түрік полициясы Санторо мен Динктың өлімі арасындағы мүмкін байланысты тергеді. 2006 жылдың 10 қазанында Огужан Акдин Трабзонның жасөсперімдер сотында "алдын ала ойластырылған кісі өлтіру" қылмысы үшін 18 жыл, 10 ай және 20 күнге бас бостандығынан айырылды. Жергілікті католик басшысы, Анатолияның апостольдық викариаты епископы Луиджи Падовезе мәлімдегендей, кісі өлтіруші де, оның анасы да сот процесінде өкініш білдірмеді. 2007 жылдың қазан айында Түркияның жоғарғы сатыдағы соты Сантороны өлтірген адамға тағайындалған түрме жазасын күшінде қалдырды.