Кіріспе
Матай 7:16 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауындағы он алтыншы аят. Бұл аят жалған пайғамбарлар туралы ескерту бөлімін жалғастырады.
Matthew 7:16 is the sixteenth verse of the seventh chapter of the Gospel of Matthew in the New Testament and is part of the Sermon on the Mount. This verse continues the section warning against false prophets.
Талдау
Алдыңғы тармақта Иса жалған пайғамбарларға қарсы ескерту айтқан еді, ал осы тармақта Ол оларды қалай анықтауға болатынын түсіндіреді. Ол бұрынғы тармақтағы қасқырлар мен қой туралы айтқаннан мүлдем бөлек, жаңа метафораны қолданады. Жаңа метафора ботаникаға қатысты. Ол аймақта көп өсетін жүзім мен інжірді мысалға келтіреді. Тікенді бұталар мен қызылқызыл да осы аймақта өсіп, шаруаларға көп қиындық тудыратын. Иса жалған пайғамбарларды олардың «жемістерінен» тануға болатынын айтады. Жалған пайғамбарлар жақсы жеміс бермейді. Жеміс – Ескі және Жаңа өсиеттерде жиі кездесетін метафора, ол адамның имандылығының, мінез-құлқының және істерінің сыртқы көрінісін білдіреді. Осыған ұқсас мысал Сирах кітабында да келтірілген: «Жемісінен ағаш қандай екенін білесіз, солайша адамның сөзі оның ой-санасын көрсетеді». Бұл ескерту Матай 12:33-те қайталанады, ал Матай 3-тарауда да осыған ұқсас жеміс туралы метафора кездеседі. Бұл жерде Исаның сөздері парызшылдарға бағытталған, ал бұл тармақта жалған христиан пайғамбарларына қатысты. Матай мен Лұқаның баяндамаларында да айырмашылық бар. Лұқада Исаның сөздері тікелей мәлімдеме түрінде келтірілсе, Матайда олар риторикалық сұрақ ретінде берілген. Матай Лұқадағы жүзім мен інжірдің ретін өзгертеді, сондай-ақ Лұқадағы тікенді бұтаны қызылқызылмен ауыстырады. Гандри пікірінше, түпнұсқа грек тілінде тікенді бұтамен рифма жасау үшін қызылқызыл қосылған. Ол сондай-ақ Матайдың авторы тікенді бұтаны жүзім бұтасының бұзылған түрі, ал қызылқызылды инжір ағашының түрі ретінде көріп тұрғанын айтады. Осылайша, бұл тармақ әдетте пайғамбарды оның сөздеріне қарай ғана бағаламау керек екенін көрсетеді, бірақ жемістің мағынасы туралы көп пікір бар. Ф. Дейл Брунер екі басты көзқарас бар екенін атап өтеді. Жеміс – бұл жалған пайғамбарлардың мінез-құлқы мен өмірі. Егер олардың іс-әрекеттері ізгі болмаса, олардың сөздері де солай болмайды. Бұл пікірді алғаш Джон Златоуст айтқан, ал қазіргі заманғы ғалымдар Эдуард Швейцер мен Ульрих Луц та оны қолдайды. Басқа көзқарас бойынша жеміс – жалған пайғамбарлардың үйретулері, олардың дұрыс доктринаға сәйкес келмейтін үйретулері арқылы көрінеді. Бұл түсінікті Августин, Жером, Мартин Лютер және Джон Кальвин де қолдаған.
[As] fruit discloses the cultivation of a tree, so a person’s speech discloses the cultivation of his mind. This warning is paralleled in and appears again at Matthew 12:33; a similar fruit metaphor also appears in Matthew 3. In those other places the verse is an attack on the Pharisees, but here it targets false Christian prophets. Matthew also differs in wording from Luke 6:44. In Luke Jesus' words are a declarative statement, while in Matthew they are a rhetorical question. Matthew reverses the order of the grapes and figs from Luke. He also replaces Luke's briarbush with thistles. Gundry feels that thistles were added to create a rhyme with thornbush in the original Greek. He also feels that the author of Matthew is imagining a thornbush as a corrupted version of a grapevine and a thistle as version of a fig tree. This verse is thus usually understood as saying that one should not simply judge a prophet by their words, but what is implied by fruits has been much debated. F. Dale Bruner notes that there are two competing views. Fruits can be read as referring to the behaviour and life of these false prophets. If their behaviour is not pious, one should not expect their words to be. This opinion was first advanced by John Chrysostom and is supported by many modern scholars such as Eduard Schweizer and Ulrich Luz. The alternate view is that fruits refers to the teachings of the false prophets, that the false prophets will be noticeable by teachings that don't conform to correct doctrine. This understanding has been supported by Augustine, Jerome, Martin Luther, and John Calvin.
Чиркесі аталарының түсініктемелері
Хризостом: Дегенмен, Мұнда ол жалған пайғамбарлар деген атпен, еретиктерге емес, өмір салқымдары бұзылған, бірақ сырт қарағанда жақсылыққа ұмтылатын адамдарды айыптаған сияқты; сондықтан "Жемістерінен танып білесіңдер" делінген. Себебі еретиктердің арасында жақсы өмір сүруге мүмкіндік бар, бірақ мен айтқандардың арасында мұндай жағдай болмайды.