Этимология

Еудунда қаласының атауы қаланың батысындағы бұлақтың атауынан шыққан, жергілікті аборигендер оны judandakawi деп атаған. Оңтүстік Австралия мұражайының докторы Филип Кларктың мәлімдемесіне сәйкес, judandakawi сөзі "қорғалған су" немесе "жайлы су" дегенді білдіреді. Еудунда есімінің ең алғашқы жазбада кездесуі 1872 жылғы 8 наурызда "Экспресс және Телеграф" газетінде жарияланған.

Тарих

Бұл аймақ – Нгаджури халқының дәстүрлі жері. Нгаджури халқы колонизация тарихында және олардың дәстүрлі жерлерінен айырылу тарихында көбінесе назардан тыс қалды. Аймақтағы алғашқы еуропалықтар 1830 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинслендтен Аделаида нарықтарына сапарлағандар болды. 1838 жылы шығыс колонияларынан төрт мал импорттаушы – Джон Хилл, Уильям Вуд, Чарльз Уиллис және Джон Оукден Мюррей өзенінің бойымен, жол бойындағы маңызды орындарды атап, Жаңа Оңтүстік Уэльстен Оңтүстік Австралияға мал әкелу үшін сапарға шықты. Ұзақ өтпей, Фредерик Даттон сияқты мал өсірушілер аймақта қой шаруашылығымен айналыса бастады. Еудунда қалашығы 1870 жылы Джон Генри Ханнан құрды, ол жерді зерттеп, сату үшін бөліп берді. Алғашқы еуропалық қоныс аударушылар негізінен неміс лютерандары болды. 1874 жылы Фридрих Готтильф Эрнст Аппельт Оңтүстік террасада Аппельттың жалпы дүкенін ашты. Бұл ғимарат Оңтүстік Австралияның мұра тізіміне енгізілген. 1878 жылы Неалес аудандық кеңесі құрылғаннан бастап қала жергілікті басқару орталығына айналды, ол 1932 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Юлия аудандық кеңесімен бірігіп, Эудунда аудандық кеңесі құрылды. Ол 1997 жылға дейін сақталды, содан кейін Гойдер аймақтық кеңесі құрылды. Теміржол қызметі алғаш рет 1878 жылы Норт-Уэст-Бенд теміржолының Морганға ашылуымен Еудундаға келді. 1914 жылдан бастап ол Пойнт-Пасстан солтүстікке қарай Робертстаунға баратын тармақтың түйіскен станциясы болды, бірақ ол кейін жабылды. 1884 жылы Иоганнес Готлиб Виснер мен Густав Адольф Хилбиг құрған Виснер мен Хилбиг компаниясы Эудунданың өндірістік тарихында маңызды рөл атқарды. Олар балқымаларымен және арау мен тырма жасаумен танымал болды. Бизнес бірнеше рет қожайындарына ауысты, 1895 жылы Карл мен Генрих Лутц иелігіне өтті және Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Викторияда кеңінен сатылған стрипперлерімен танылды. 1905 жылы Теодор мен Георг Янсен бизнесті иелігіне алып, оны кеңейтіп, автомобильдердің пайда болуына байланысты автокөліктерге қызмет көрсету саласына көшті. 1951 жылы Йоханнес пен Лесли Рейманн Янсен бауырларының бизнесін сатып алды, ол 2023 жылға дейін Рейманн өндірісі ретінде жұмыс істеп, қысқа үзілістен кейін дәстүрді жалғастыруда. 1896 жылы құрылған Эудунда фермерлер кооперативі 1890 жылдары экономикалық қиындықтарға тап болған отын саудагерлерінің тобымен құрылды. Аралық саудагерлердің қолма-қол ақшамен төлемеуіне наразы болған олар Аделаида нарығында тікелей сауда жасауға шешім қабылдады. Бұл табысты кәсіп кооперативтің құрылуына әкелді, ол Оңтүстік Австралияда 62 жалпы дүкенге ие болды. 1990 жылдары Эудунда фермерлері United Supermarkets компаниясымен бірікті, ал олардың дүкендері Foodland және IGA супермаркеттеріне айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эудунда, күшті неміс мәдениетіне байланысты, неміске қарсы сезімдерге байланысты бірқатар оқиғаларға тап болды. 1915 жылдың басында жергілікті лютерандық пастор Оңтүстік Австралияның бас прокуроры Герман Хомбургпен азаматтықтандыру мәселесін талқылағаны үшін тұтқындалды. Пастор көп ұзамай босатылғанымен, сол жылдың ақпан айында тағы бір оқиға болды. Азаматтық күштер Эудунданың неміс және австралиялық тұрғындарының үйлері мен бизнес орындарына шабуыл жасады. Қалаға кіру және шығу жолдары күзетшілермен шектелді. Шабуылдардан ешқандай айғақ табылған жоқ, бірақ биліктің адалдыққа қатысты кез келген сезімді басуға дайын екенін көрсетті. 1920 жылы жазушы және педагог Колин Тиле Mutter Knabe's Nursing Home-да дүниеге келді. Оның жақын маңдағы Джулияда өскені және Эудундада білім алғаны көптеген жазбаларына шабыт берді. "Эудунда курьері және Мюррей флатс жарнамашысы" газеті алғаш рет 1922 жылы Эудундада жарық көрді. 1928 және 1948 жылдары газеттің меншігі өзгерді. Алайда 1978 жылы В. Х. Бахниш қайтыс болғаннан кейін газет жабылды. Кейін жергілікті отбасы келіссөздер арқылы оны иеленді. 1981 жылы газет Barossa News компаниясына өтті, ал Эудунда курьері Barossa Herald газетіне қосымша ретінде жарияланды. Ақырында атауы алынып тасталды, қазір Эудунда жаңалықтары The Leader газетінде жарияланады. Лаук ұн фабрикасы 1951 жылы қаладағы ұн фабрикасын сатып алып, 1990 жылға дейін оны пайдаланды.

Демография және экономика

Соңғы санақ деректеріне сәйкес, Эудунданың халқы 815 адамды құрайды. Қалада жыныс тепе-теңдігі сақталған, ерлер халықтың 49,9%-ын, ал әйелдер 50,1%-ын құрайды. Эудунданың орташа жасы 54 жас. Эудундада барлығы 447 жеке тұрғын үй бар, әр үй шаруалығында орташа есеппен 2,1 адам және 2 автомобиль бар. Қала тұрғындары Австралия, Англия, Германия, Нидерланды, Филиппин және Жаңа Зеландияда туған. Халықтың 3,1%-ы аборигендер және/немесе Торрес бұғазы аралдарының халықтарына жатады. Қалада айқын лютеран қауымдастығы бар, тұрғындарының 24,2%-ы лютеран дінін ұстанады. Бұл көрсеткіш мемлекеттік орташа көрсеткіштен (2,4%) едәуір жоғары, бұл қаланың тарихи фонын көрсетеді. Эудундадағы жұмыссыздық деңгейі 5,2%-ды құрап, мемлекеттік орташа көрсеткіштен сәл төмен. Қаладағы ең көп таралған кәсіптер – басқарушылар, жұмысшылар, шеберлер, машина операторлары және жүргізушілер, сондай-ақ кеңсе және әкімшілік қызметкерлер. Эудунданың негізгі салаларына супермаркеттер, ауруханалар, фермерлік шаруашылық, құс өңдеу және құрылыс, сонымен қатар басқа да өнеркәсіптік тазалау қызметтері кіреді. Орташа апталық үй шаруалығының табысы 921 долларды құрайды, бұл мемлекеттік орташа көрсеткіштен төмен. Дегенмен, қалада мемлекеттік орташа көрсеткішпен салыстырғанда үй иелену деңгейі жоғары, ал жалдау және ипотека төлемдері төмен.

Білім

Эудундада бірнеше білім беру мекемесі бар, оның ішінде Эудунда қауымдық балалар бағы, Сент-Джонс лютеран мектебі және Эудунда аймақтық мектебі. Сент-Джонс лютеран мектебі 1904 жылы негісталған, ал Эудунда аймақтық мектебі 1948 жылы ашылған.

Өнер және мәдениет

Еудунда отбасылық мұра галереясы – еріктілермен басқарылатын жергілікті тарих галереясы, ол Еудунда аймағының мұрасын зерттейді. 1840 жылдардан бастап аймақтың пионерлері мен одан кең тарихына назар аудара отырып, келушілер Эудунда мен айналасындағы ауданның ертедегі зират тізімдерімен, сондай-ақ жергілікті газеттердің, фотосуреттердің және шіркеулерге, мектептерге, спорттық бірлестіктерге және түрлі жергілікті ұйымдарға қатысты естеліктер жинағымен таныса алады. Суретші Крис Радфордтың Колин Тильдің қоладан жасалған мүсіні Эудунданың жүзжылдық саябағында орналасқан. 2021 жылдың қыркүйегінде суретші Сэм Брукс бұрынғы теміржол станциясы аумағындағы Эудунда астық сақтағыштарының қабырғасында 30 метрлік сурет салды. Суретте екі бала өзінің өткені, мәдениеті және жергілікті байланыстары туралы әңгімелесіп отырған көрініс бейнеленген.