Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ертедегі Чола билеушілерінің тарихы
History of early Chola rulers
Сангам дәуіріндегі ертедегі Чола билеушілері туралы аңыздар тамил және Сангам әдебиеттерінде жазылған. Ертедегі Чола тарихының тағы бір көзі – кейінгі Чола патшалары қалдырған жазбалар болып табылады.
The legendary early Chola kings are recorded history of early Chola rulers of Sangam period in Tamil literature and Sangam literature. The other source of early Chola history is found in the inscriptions left by later Chola kings.
Ертедегі Чола тарихының дереккөздері
Тамил әдебиетінде және кейінгі Чола патшаларының көптеген жазбаларында кездесетін Чола патшаларының шежіресі. Онда тарихи растамасы жоқ патшалар туралы мәліметтер бар. Осы тектің көптеген нұсқалары бар. Басты дереккөз – Сангам әдебиеті, әсіресе Перияпуранам сияқты діни әдебиеттер, сондай-ақ кейінгі Чола дәуірінің жартылай өмірбаяндық өлеңдері, ғибадатханалар мен үңгірлердегі жазулар және ортағасырлық Чолалар қалдырған жазбалар. Дереккөздеріне қарамастан, патшалар тізімінің ешқайсысы берік дәлелге негізделмеген, және олар бір-біріне ұқсас болғанымен, екі тізім де толықтай сәйкес келмейді. Кейбір тарихшылар осы тізімдерді жергілікті билеушілерге және өздері бағындыруға тырысқан аймақтағы заңдылықтары мен үстемдіктерін қайта орнатуға ұмтылған әулеттердің тегіне жатқызылған түрлі индуист құдайлары мен Пурана кейіпкерлерінің кең ауқымды жиынтығы деп санайды.
The genealogy of the Chola kings as found in Tamil literature and in the many inscriptions left by the later Chola kings. It contain records of kings for whom no verifiable historic evidence survives. Many versions of this lineage exist. The main source is the Sangam literature – particularly, religious literature such as Periyapuranam, semi biographical poems of the later Chola period such as the temple and cave inscriptions and left by medieval Cholas. Irrespective of the source, no list of the kings has a strong evidentiary basis and, while they generally are similar to each other, no two lists are identical. Some historians consider these lists as comprehensive conglomerations of various Hindu deities and Puranic characters attributed to local chieftains and invented ancestry of dynasty attempting to re establish their legitimacy and supremacy in a land they were trying to conquer.
Чолалардың пайда болуы және әдеби дереккөздер
Кейінгі Чолалар өз шежірелерінде, X-XI ғасырлардағы мыс тақталар мен тас жазуларында кездесетін қаһарман мен жартылай құдайлардың орнын тапты. Мұның ең ерте нұсқасы Килбил тақталарында кездеседі, онда Чоладан бұрын он бес есім берілген, олардың ішінде шын тарихи тұлғалар – Карикала, Перунаркилли және Коценганан бар. Тхирувалангаду тақталары бұл тізімді қырық төртке дейін, ал Канья тақталары елу екіге дейін жеткізеді. Чолалар Күн әулетінен тараған деп есептелген. Пураналарда Ағастьяның замандасы болған Чола патшасы туралы айтылады, оның құлшынысы нәтижесінде Кавери өзені пайда болған. Ману Нидхи Чолан патшасының әңгімесінде оның қатысымен балық өлгендіктен ұлын өлім жазасына кескені айтылады. Ол Манудың заңдарын сақтағандықтан осылай аталған; оның нақты аты аталмайды және Махавамсам бойынша "Эллалан" деп есептеледі, оған да ұқсас оқиға жатқызылған. Шиби патша ашқан және кедей аңшыға етін сыйлап, қазды аңшыдан құтқарып алған. Шиви патшаны Сембиян деп те атаған, бұл атақ көптеген Чола патшаларына тән болған.
Typical hero and demi gods found their place in the ancestry claimed by the later Cholas in the genealogies incorporated into the copper plate charters and stone inscription of the tenth and eleventh centuries. The earliest version of this is found in the Kilbil Plates which give fifteen names before Chola including the genuinely historical ones of Karikala, Perunarkilli and Kocengannan. The Thiruvalangadu Plates swells this list to forty four, and the Kanya Plates lists fifty two. The Cholas were looked upon as descended from the Solar dynasty. The Puranas speak of a Chola king, a supposed contemporary of the sage Agastya, whose devotion brought the river Kavery into existence. The story of king Manu Needhi Cholan tells of how he sentenced his son to death for having accidentally killed a calf. He was called thus because he followed the rules of Manu; his real name is not mentioned and is thought to be "Ellalan" according to Maha vamsam who was attributed with a similar story. King Shibi rescued a dove from a hunter by giving his own flesh to the hungry and poor hunter and was also part of the legends. King Shivi was also called Sembiyan, a popular title assumed by a number of Chola kings.