Кіріспе

Қазіргі заманғы бильярд ойыны

Он шар – тоғыз шарға ұқсас айналымдық бильярд ойыны, бірақ тоғыз шардың орнына он шар қолданылады, ал 9 шардың орнына 10 шар – мақсат.

Бұл ойын 1960 жылдардың басынан бері бар болғанымен, 2000 жылдардың басынан бастап оның танымалдылығы артты, себебі тоғыз шардың негізгі құрылымындағы кемшіліктерге байланысты оның мәртебесі төмендеді, әсіресе ойыншылардың бастапқы соққыдан шарларды оңай түсіру мүмкіндігіне. Дүниежүзілік Бильярд Ассоциациясының (WPA) он шарға арналған стандартталған ережелері тоғыз шарға арналған ережелерге ұқсас, бірақ ойынның қиындығын арттыру үшін маңызды өзгерістер енгізілді. Тоғыз шардан өзгеше, бастапқы соққыдан кез келген шарды түсіру біршама қиын, шарлар тығыз орналасқандықтан, бастапқы ойыншы бастапқы соққыда 10 шарды түсіріп бірден жеңе алмайды, барлық соққылар міндетті түрде бағытталған болуы керек, ал бір-бірінен кейін келетін тізбектерде бірнеше соққыны орындау статистикалық тұрғыдан қиын. Кейбір кәсіпқойлар он шарды тоғыз шардан гөрі қиын жарыс ретінде бағалайды.

Жақтау

10 шар үшбұрыштай тізіледі, 1 шар тізілімнің ең жоғарғы нүктесінде, 10 шар тізілімнің ортасында орналасады, ал қалған шарлар кездейсоқ түрде тізіледі, ең жоғарғы шар аяқ нүктесінде тұрады. Кейбір лигалар мен турнирлерде (мысалы, US Open 10 Ball) 2 және 3 шарлар үшбұрыштың артқы бұрыштарында болуы талап етілуі мүмкін.

Ойнаңыз

Ротациялық ойында он шарда заңды соққы жасау үшін, кью-шар ең төмен нөмірлі шарға бірінші тиісі керек, содан кейін кем дегенде бір шар кез келген рельске тиюі немесе кью-шарды қалтаға түсірмей, қалтаға түсуі керек. Егер шар рельске тимесе және шар қалтаға түспесе, бұл бұзушылық деп есептеледі және ойыншының кезекі аяқталады. WPA стандартты ережелеріне сәйкес, егер бастапқы соққыда шар қалтаға түспесе, ойыншының кезекі аяқталады. Кейбір ойыншылар арасында шақырылған соққыларды қолдану даулы мәселе болып саналады, себебі көптеген кәсіби ойыншылар бір соққымен бірнеше шарды қалтаға салуға тырысатын көп бағытты соққыларды ойнауда шебер. Дегенмен, бұл ереже кәсіби жарыстарда қабылданды.