Кіріспе

Гренландияның солтүстік-шығысындағы ұлттық парк (Grønlands Nationalpark) – әлемдегі ең ірі ұлттық парк және 10-шы ең ірі қорғалған аймақ (тек теңізден тұратын үлкен қорғалған аймақтар ғана одан ірі). 1974 жылы құрылған Солтүстік-Шығыс Гренландия ұлттық паркі 1988 жылы қазіргі өлшемдеріне дейін кеңейтілді. Ол Гренландияның ішкі және солтүстік-шығыс жағалауын қорғайды және Танзаниядан үлкен, бірақ Мысырдан кіші. Бұл ұлттық парк әлемнің 195 елінің 166-сынан үлкен екенін білдіреді. Бұл Дания Корольдігінде құрылған алғашқы ұлттық парк және Гренландияның жалғыз ұлттық паркі болып табылады. Ол әлемдегі ең солтүстік ұлттық парк және әлемдегі кез келген елдің екінші деңгейлі әкімшілік бөлінісінің ауданы бойынша екінші орында, тек Канаданың Нунавут аймағындағы Кикиктаалук аймағынан кейін қалады.

География

Парк оңтүстікте Сермерсук муниципалитетімен және батыста Аваннаата муниципалитетімен, көбінесе түзу сызықтармен жүргізілген шекаралармен шектеседі, мұз қабатындағы 45° батыс меридианының бойымен ішінара өтеді. Парктің ішкі кең аумағы Гренландия мұз қабатының бір бөлігі, бірақ жағалау бойында және солтүстіктегі Пири Ленд аймағында кең мұзсыз жерлер де бар. Паркке Король Фредерик VIII және Король Кристиан X жерлерінің географиялық аймақтары кіреді.

Тарих

1974 жылғы 22 мамырда бұрынғы Итокктортоормиит муниципалитетінің Тунудағы (Шығыс Гренландия) солтүстік, көбінесе қоныстанбаған бөлігінен құрылған. 1988 жылы парк бұрынғы Аванна (Солтүстік Гренландия) округінің солтүстік-шығыс бөлігін қосып, қазіргі өлшеміне дейін кеңейтілді. 1977 жылдың қаңтарында ол халықаралық биосфералық қорық мәртебесін алды. Паркті Гренландияның қоршаған орта және табиғат департаменті бақылайды. Мұз қабатындағы тарихи зерттеу лагерлері – Ейсмит және Солтүстік мұз – қазіргі парктің шекарасына кіреді.

Фауна

Парктің жағалау аймақтарында шамамен 5 000-нан 15 000-ға дейін мюск өгіздері, сондай-ақ көптеген ақ аюлар мен морждар кездеседі. 1993 жылы бұл әлемдегі мюск өгіздерінің популяциясының 40% құрады деп бағаланды. Басқа сүтқоректілердің ішінде Арктикалық түлкі, мысық, жағалай, Арктикалық қоян және Гренландия қасқырының шағын, бірақ маңызды популяциясы бар. Басқа теңіз сүтқоректілеріне сақиналы тұмсық, сақалды тұмсық, арпалы тұмсық және капотты тұмсық, сондай-ақ нарвал және белуга кіреді. Паркте көбейетін құстар түрлеріне үлкен солтүстік суға батып жүзуші, балдырқан, қызыл аяқты қаз, қарапайым ейдэр, патша ейдэр, гирфалькон, қарлы құс, сандерлинг, птармиган және қарға жатады.