Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кениялық саясаткер Кираиту Мурунги (1 қаңтар 1952 жылы туған) – Кенияның Заң реформасы комиссиясының комиссары және Кенияның Меру округінің бұрынғы әкімі. Ол 1992-2013 жылдар аралығында Оңтүстік Именти сайлау округінің ұзақ жылдар бойы қызмет еткен парламент депутаты, бұрынғы министр және Меру округінің бұрынғы сенаторы болған.
Kenyan politician
Kiraitu Murungi (born 1 January 1952) is a Commissioner at the Kenya Law Reform Commission and the former governor of Meru County in Kenya. He is a former long serving member of parliament for South Imenti constituency (1992 2013), former cabinet minister, and former senator for Meru County.
Білім
Кираиту Мурунги 1952 жылғы 1 қаңтарда Шығыс Кениядағы Меру округінің Абогета бөліміндегі Кионё ауылында Даниэль М’Мвараниа мен Анжелика Киаджа отбасында дүниеге келген. Ол Кионё бастауыш мектебін бітірген соң Чука орта мектебіне, кейін Альянс орта мектебіне оқуға түсты. Мурунги 1977 жылы Найроби университетін заң бакалавры мамандығы бойынша бітіріп, 1982 жылы сол университетте заң магистрі дәрежесін алды. 1991 жылы ол Гарвард заң мектебінде тағы бір заң магистрі дәрежесін алды. Бұл кезде Даниель арап Моидің бір партиялық диктатура кезеңінде ол АҚШ-та екі жылдық эмиграцияда болған.
Kiraitu Murungi was born on 1 January 1952 in Kionyo village, Abogeta division of Meru District in Eastern Kenya to Daniel M’Mwarania and Anjelika Kiajia. He attended Kionyo Primary School after which he joined Chuka High School before proceeding to Alliance High School. Murungi graduated with a Bachelor of Law from the University of Nairobi in 1977 and attained a Master of Law at the same university in 1982. In 1991 he attained another Master of Law from Harvard Law School when he was in exile for two years in the United States during Daniel arap Moi's one party dictatorship period.
Заңгерлік мансап
Мурунги Гибсон Камау Курия және Аарон Рингерамен бірге құрған заң фирмасының серіктесі болды, онда он жыл заңгерлікпен айналысты. Осы кезеңдегі ең маңызды ісі – Мои үкіметінің саяси тұтқындарына, оның ішінде Ваньири Кихороға қарсы үкіметке өкілдік ету болды. Бұл жағдай Ваньири Кихороның "Ешқашан мойынсұнба: Саяси тұтқынның тарихы" кітабында сипатталған. Соның салдарынан Курия істі тастауға мәжбүр ету үшін ұсталды, ал Мурунги мен Курия екеуі де батыс елдеріндегі әртүрлі елдерде эмиграцияда болды.
Murungi was a partner in a law firm he founded with Gibson Kamau Kuria and Aaron Ringera, where he practised law for ten years. His biggest case during this period was representing political prisoners of the Moi government including Wanyiri Kihoro against the government itself. A case that is covered in Wanyiri Kihoro's book Never Say Die: The Chronicle of a Political Prisoner and resulted in the detention of Kuria in an attempt to cause the abandonment of the case, as well as a period in exile in various western countries for both Mr. Murungi and Mr. Kuria.
Саяси мансап
Құлдықтан оралғаннан кейін Кираиту 1990 жылы Кенияның "Жас түріктер" тобының бірі ретінде көппартиялық демократия үшін күреске қосылды. 1991 жылы Кения көппартиялық саясатқа оралғаннан кейін Мурунги жаңа құрылған Демократияны қайта орнату форумына (FORD) қосылды. 1992 жылы өткен алғашқы көппартиялық сайлауда FORD партиясы тізімі бойынша парламентке сайланып, Меру округінің Оңтүстік Именти сайлау округінің депутаты болды. FORD партиясы көшбасшысы Жаромоги Огинга Одинганың қайтыс болуынан кейін жарылған кезде Кираиту FORD-тан Демократиялық партияға (ДП) өтті, 1997 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік Именти орынды сақтап қалды. 1991 және 2002 жылдар аралығында оппозициялық депутат ретінде Кираиту көлеңкедегі бас прокурор және Сыбайлас жемқорлыққа қарсы парламенттік арнайы комитетінің мүшесі болды. Мурунги 1992 жылдан бері парламент депутаты, сондай-ақ әділет және конституциялық мәселелер министрі және көлеңкедегі бас прокурор қызметтерін атқарған. 2002 жылғы Кениядағы жалпы сайлауда ол Ұлттық Көкжұлдыз коалициясы (NARC) партиясынан Оңтүстік Именти сайлау округіне депутат болып сайланды. 2005 жылғы 21 қарашадағы конституциялық референдумда үкімет жеңілгеннен кейін ол Энергетика министрі болып тағайындалды. Кейіннен ол 2007 жылғы сайлауда Ұлттық Бірлік партиясы (PNU) тізімі бойынша парламент депутаты болып қайта сайланды. 2017 жылғы 8 тамызда ол "Jubilee" партиясы тізімі бойынша Меру округінің губернаторы болып сайланды, бұрынғы губернатор Питер Муньяны жеңіп, округ құрылғаннан бергі екінші губернаторы атанды. Губернаторлыққа тағайындалғанға дейін Кираиту 2013 жылғы сайлауда Кенияның Альянс партиясы (APK) тізімі бойынша Меру округінің сенаторы болып сайланған еді.
Upon his return from exile, Kiraitu joined the struggle for multi party democracy in 1990 as one of Kenya's "Young Turks." Murungi joined the newly formed Forum for the Restoration of Democracy (FORD) following Kenya's return to multi party politics in 1991. He was elected to parliament on the FORD ticket during the first multi party election in 1992, serving as Member of parliament for South Imenti Constituency, Meru. Kiraitu decamped from FORD to Democratic Party (DP) when FORD splintered in the aftermath of the demise of its leader, Jaramogi Oginga Odinga, retaining the South Imenti seat during the 1997 general elections. As an opposition member of parliament between 1991 and 2002, Kiraitu served as the shadow Attorney General and member of the Parliamentary Select Committee on Anti Corruption. Murungi has been a member of parliament since 1992 and has formerly served as minister of justice and Constitutional Affairs and as the shadow attorney general. In the 2002 Kenya General Elections he won the South Imenti Constituency MP seat for the National Rainbow Coalition (NARC) party. After the Government's defeat in the 21 November 2005 constitutional referendum, he was appointed Minister of Energy. He was then re elected as a member of parliament under a Party of National Unity (PNU) ticket in the 2007 elections. On 8 August 2017, he was elected the governor of Meru County under a Jubilee ticket, defeating the Incumbent Peter Munya and effectively becoming the second governor of the county since its inception. Prior to being the Governor Kiraitu served as the Senator for Meru County after winning the seat under the Alliance Party of Kenya (APK) ticket in the 2013 elections.
Ашу-ызалар мен даулар
2005 жылдың ақпан айында Мурунги зорлау мен жемқорлықты ең жақсысыздандырған деп сынға алынған сөзі үшін кешірім сұрады. Ол Кениядағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы көмекшілердің сын-ескертпесін "өз еркімен келген әйелді зорлаумен теңестірді" деді. Ол Кенияның бұрынғы президенті Мваи Кибакидің ең жақын одақтастарының бірі. Ол «Англо лизинг» дауының жасырылуына тырысқан деп айыпталды, сондай-ақ бұл «ешқашан болған емес дау» деп мәлімдеген. 2006 жылдың 8 ақпанында BBC World Service Мурунги мен бұрынғы басқару және этика жөніндегі тұрақты хатшы Джон Гитонго арасындағы әңгімені эфирге шығарды, онда ол Гитонгоны «Англо лизинг» дауы бойынша тергеуді тоқтатуға көндіруге тырысқандай көрінеді. Ол Анура Перейраның Гитонгоның әкесіне қарыз болған 30 миллион сомды кешіретінін уәде берген. Мурунги бастапқыда сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптауларға қарамастан, министрлік лауазымынан кетпейтінін мәлімдеді. Ол өзінің кінәсіз екенін және Гитонгоның есебі тек үгіт-насихат екенін айтты. Ол жазба туралы: «Мен күдікті жазбаны тыңдадым. Ол бөлінген, естілмейтін, жеткіліксіз және Гитонго мырзаның жасаған айыптамаларын растау үшін жеткілікті дәлел бола алмайды» деді. Алайда, 2006 жылдың 13 ақпанында президент Мваи Кибаки Мурунгидің айыптамаларды толық зерттеуге мүмкіндік беру үшін отставкаға кеткенін хабарлады. 2006 жылдың 14 ақпанында, отставкаға кеткеннен кейін бір күн өткен соң, Мурунги «Англо лизинг» дауының жасырылуына ешқандай қатысы болмағанын мәлімдеді. Ол өзінің қиындықтарын Ұлттық жаңбырлы коалиция (NARC) саясаты мен БАҚ-қа жүктеді. Бірақ кейіннен президент Мваи Кибаки оған үкіметтен кетуді сұрағаны белгілі болды. 2006 жылдың 10 ақпанында Мурунги Джон Гитонгоның ниеті мен мақсатына қатысты 36 сұрақтан тұратын мәлімдеме жасады, оны барлық кениялық БАҚ-қа факс арқылы жіберді. Ол Гитонгоның не үшін үкімет шенеуніктерімен әңгімелерін жазғанын және ол шетелдік елдердің тыңшысы болған-болмағанын сұрады. 2006 жылдың 15 қарашасында Кибаки оны Энергетика министрі лауазымына қайта тағайындады. Ол 2007 жылғы желтоқсанда өткен даулы сайлаудан кейін 2008 жылдың 8 қаңтарына дейін Кибаки тағайындаған министрлік лауазымында қалды.
In February 2005, Murungi apologised for making a remark which was criticised as trivialising both rape and corruption. He had said that criticism from aid donors of corruption in Kenya was "like raping a woman who is already willing". He is one of the closest allies of former Kenyan President Mwai Kibaki. He has been accused of attempting to cover up in the Anglo Leasing Scandal, which he once claimed that it was a "scandal that never was". On 8 February 2006, the BBC World Service aired a conversation between Murungi and former Governance and Ethics Permanent Secretary John Githongo where he appears to be coercing Githongo to drop his investigations on the Anglo Leasing Scandal. He had promised that Anura Pereira would forgive a debt of KES 30 million owed by Githongo's father. Murungi initially maintained that he would not resign from his cabinet post despite the allegations of corruption. He claimed that he was innocent and that Githongo's reports are mere propaganda. On the recording, he has commented: "I have listened to the alleged tape recorded evidence. It is truncated, inaudible, insufficient and inadmissible to form any credible proof of the allegations being orchestrated by Mr Githongo". On 13 February 2006, however, President Mwai Kibaki announced that Murungi had resigned to allow full investigation into the allegations. On 14 February 2006, a day after his resignation, Murungi has claimed that he played no role at all to cover up the Anglo Leasing Scandal. He blamed his woes on the politics of National Rainbow Coalition (NARC) and the media. However, it later emerged that President Mwai Kibaki had asked him to resign from the government. On 10 February 2006, Murungi issued a statement that was faxed to all Kenyan media houses questioning the intentions and motives of John Githongo, in the form of 36 questions. Among the questions he asked is why John Githongo was recording his conversations with government officials and whether he was a spy for foreign nations. On 15 November 2006 he was reinstated as Energy Minister by Kibaki. He remained in that Cabinet position appointed by Kibaki until 8 January 2008, following the controversial December 2007 election.