Кіріспе

Америкалық тыңшы, Жапония үшін (1893-1980)

Велвалее Дикинсон (12 қазан, 1893 – шамамен 1980) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония атынан АҚШ-қа қарсы тыңшылық қылған американдық тыңшы, сотталып кінәлі деп танылды. Ол "Қуыршақ әйел" деп белгілі болды және Нью-Йорктегі бизнесі арқылы АҚШ Әскери-теңіз күштері туралы ақпаратты Аргентинадағы байланыстарына стеганографиялық хабарламалармен жіберді. Оны соңында Буэнос-Айрестегі байланыстарының бірі көшіп кеткенде және оның хабарламалары қайтарылып келгенде ұстады.

Ерте өмір және мансап

Ол Калифорния штатының Сакраменто қаласында Отто мен Элизабет Блюхердің (немесе Блюхер) қызы Велвале Малвена Блюхер ретінде дүниеге келді. 1918 жылы Стэнфорд университетін бітірді, бірақ университет кітаптарын қайтармағандықтан, өнер бакалавры дипломын 1937 жылдың қаңтарында ғана алды. 1920 жылдардың соңынан 1930 жылдардың ортасына дейін Дикинсон Сан-Францискодағы брокерлік фирмада жұмыс істеді, ол фирманың болашақ күйеуі Ли Т. Дикинсонға тиесілі болды. Ол үйленгеннен кейін көп ұзамай 1937 жылға дейін аймақта әлеуметтік жұмыскер болып жұмыс істеді. Фирма жапондықтармен іскерлік байланыс жасады, ал Дикинсондардың Жапонияға деген қызығушылығы артып, Жапон-американдық қоғамға қосылды, онда олар жапон консулдығының өкілдерімен жақын танысты. Кейіннен ФБР оның консулдыққа жиі баратынын, Жапон теңіз күштерінің өкілдері мен жоғары лауазымды жапон үкіметінің қызметкерлері қатысқан маңызды шараларға қатысқанын және үйде көптеген жапондықтарды қабылдағанын анықтады. Брокерлік фирманың табысы төмендеген кезде, Дикинсондардың жапон-американ қарым-қатынасын жақсартудағы рөлі де азайды. 1937 жылы Дикинсондар Нью-Йорк қаласына көшіп, Велвали қысқа мерзімге дүкенде сатушы болып жұмыс істеді. 1937 жылдың 31 желтоқсанында ол жеке қуыршақ дүкенін ашты, бастапқыда 680 Мэдисон даңғылындағы үйінде, кейін 714 Мэдисон даңғылындағы жеке дүкенде орналастырды. Ол дүкенді 1941 жылдың қазан айында 718 Мэдисон даңғылына көшіргенге дейін бірнеше жыл бойы жұмыс істеді. Дикинсон қуыршақ дүкені АҚШ және шетелдегі коллекционерлерге шетелдік, аймақтық және антиквариат қуыршақтарды ұсынып, қызмет көрсетті. Ли Дикинсон 1943 жылдың 29 наурызында қайтыс болғанға дейін әйелінің бизнесіне есеп жүргізу арқылы көмектесті.

Іс

1942 жылдың ақпан айында ФБР назарына соғыс цензурасы тоқтатқан хат келді. Орегон штатының Портленд қаласынан Буэнос-Айрес қаласындағы адресатқа жазылған хатта "тамаша қуыршақ ауруханасы" туралы айтылып, автор адресатқа "үш ескі ағылшын қуыршағын" жөндеуге жібергенін жазған. Сондай-ақ, хатта "балық аулау торлары" мен "шарлар" да еске алынған. Вашингтондағы АҚШ Жағалау күзеті бас штабындағы Элизабет Фридманның криптографиялық бөлімі хатты зерттеп, кодты бұзды. Нәтижесінде, "қуыршақтардың" ішінде үш соғыс кемесі, ал "қуыршақ ауруханасының" – Батыс жағалаудағы кеме жөндеуші зауыт екені анықталды. "Балық аулау торлары" мен "шарлар" жағалау қорғанысы және Батыс жағалаудағы өзге де маңызды ақпарат туралы мәліметтерді көрсетті. Осы хат негізінде ФБР тыңшылыққа қатысты тергеу бастады. Одан кейін сол Буэнос-Айрес мекенжайына, О’Хиггинс көшесі, 2563 нөмірде тұратын Инес Лопес де Молинали деген әйелге тағы төрт хат жіберілді. Бірақ, хаттар "адрес белгісіз" деген себеппен жөнелтушіге қайтарылды, және осы хаттар пошта органдарына тапсырылды.