Кіріспе

Болонья конкордаты (1516) – Франция королі Франциск I мен Папа Лев X арасындағы келісім. Франциск 1515 жылғы қыркүйекте Мариньяно шайқасындағы жеңісінен кейін осы келісім бойынша келіссөздер жүргізді. Келісімге негіз 1515 жылдың 11-15 желтоқсанында Болоньяда король мен папаның жеке кездесулерінде қаланды. Конкордат 1516 жылдың 18 тамызында Римде қол қойылды. Бұл Галликан шіркеуінің дамуындағы маңызды кезең болды. Конкордат Франциядағы шіркеудің артықшылықтарын қамтамасыз етуде сәтсіз болған Бурж Прагматикалық санкциясын (1438) толығымен жойды. Осы санкцияға дейін епископтықтар мен аббаттықтар Париж Парламентінің алдында да дау-жанжал тудырып келген еді: "Дұрыс формада сайлаулар шамалы жерлерде ғана өтті", – деп атап көрсетеді Р. Аубенас, "өйткені король сайлаушыларға барлық мүмкін тәсілдермен өзінің үміткерлерін таңуға қол жеткізді, тіпті ең қатал әдістерді де пайдаланды". Конкордат Папаға Франциядағы католик шіркеуінің барлық кірісін жинауға рұқсат берді, ал Франция королі дін қызметкерлеріне ондық салымын алу және олардың Римге шағымдану құқығын шектеу құқығын растады. Конкордат Франция королінің архиепископтар, епископтар, абаттар және приорыларға тағайындау құқығын бекітті, бұл Корольге өз кадрларын бақылау арқылы Галликан шіркеуін кім басқаратынын анықтауға мүмкіндік берді. Осы жетістіктерге қарамастан, Конкордат француз монархиясының толық жеңісі болмады және Франция Парламенті мен Париж университетінен күшті қарсылыққа тап болды. Шіркеу қызметкерлерінің канондық тағайындалуы Папаның құзырында қалды, осылайша келісім Франция королі таңдаған, бірақ лайықсыз деп танылған кез келген басшыға Папаның вето құқығын растады. Конкордат Апостольдық камераның әрбір бенефистің бірінші жылдық кірісін жинау құқығын бекітті, бұл құқықтың теріс пайдаланылуы епархиялар арасында прелаттардың ауысуына әкеп соқты. Епископтыққа канондықтар, ал аббаттыққа монахтар арқылы сайлау салған дәстүр тоқтатылды. Франциск тарапынан, Папаның билігі ешқандай кеңеске бағынбайтыны ресми түрде мойындалды, бұл ұзақ жылдар бойы басылған Кеңестік қозғалыстағы Папалық позицияны нығайтты.