Кіріспе

Швейцарияның электр инженерлік компаниялар тобы (1891–1988)

Brown, Boveri & Cie. (Brown, Boveri & Company; BBC) – Швейцарияның электр инженерлік компаниялар тобы. Ол 1891 жылы Цюрих маңындағы Баден қаласында Maschinenfabrik Oerlikon зауытында жұмыс істеген Чарльз Юджин Ланселот Браун және Уолтер Боверилер құрған. 1970 жылы BBC Maschinenfabrik Oerlikon компаниясын өзіне қосып алды, ал 1988 жылы ASEA компаниясымен бірігіп ABB компаниясын құрды.

BBC Brown Boveri компаниясының алғашқы тарихы

BBC Brown Boveri 1891 жылы құрылған. Бұл компания ана компаниясынан үлкен еншілес компанияларды басқаратын санаулы көпұлттық корпорациялардың бірі еді. Швейцарияның ішкі нарығының шектеулеріне байланысты Brown Boveri тарихының басында-ақ Еуропа бойынша еншілес компаниялар құрды, сонымен қатар кейде ірі операциялық бөлімшелеріне басқарушылық бақылауды сақтауда қиындықтар туындады. Мықты басқаруымен атақты ASEA компаниясымен бірігу, Brown Boveri компаниясына кең ауқымды халықаралық желісін қайта ұйымдастырып, бақылауын нығайтуға көмектеседі деп күтілді.

Ұлыбританиядағы қызмет

Brown Boveri компаниясының алғашқы қызметтеріне локомотивтерге арналған электр моторлары және Еуропаның теміржол жүйелері үшін қуат өндіру жабдықтары сияқты электр компоненттерін өндіру кірді. 1919 жылы компания британдық Vickers фирмасымен лицензиялық келісім жасады, ол британдық фирмаға бүкіл Британ империясы және Еуропаның кейбір аймақтарында Brown Boveri өнімдерін өндіру және сату құқығын берді. Бұл келісім Brown Boveri-ге маңызды қаржылық қаражат пен айтарлықтай жылдық кіріс әкелді, сонымен қатар протекционистік саясаттың халықаралық кеңеюге кедергі келтірген кезінде компанияға шетелдік нарықтарға енуге көмектесті.

Еуропадағы қызмет

1920-шы жылдардың басында Италия, Германия, Норвегия, Австрия және Балқан аймақтарында сәтті жұмыс істейтін еншілес компаниялары бар, географиялық тұрғыдан әртараптандырылған «Браун Бовери» компаниясы француз франкісі мен неміс маркасының құнсыздануына байланысты шығынға ұшырады. Сонымен қатар, Швейцарияның ішкі нарығында өндіріс шығындары артты, ал сату көлемі өзгеріссіз қалды, бұл компанияға одан әрі шығын келтірді. 1924 жылы «Браун Бовери» компаниясы туындаған шығындарды жабу үшін өз капиталын 30 пайызға төмендетті. 1927 жылы «Викерс» компаниясымен жасалған келісім мерзімі бітіп, жаңартылмады. «Браун Бовери» компаниясының осы британдық фирмамен болған келісімінен өзге, ол Нидерландыдағы компаниямен де шамамен ұқсас қарым-қатынасқа ие болды, бұл қарым-қатынас 1960-шы жылдардың басына дейін сақталды, осы кезде «Heemaf» компаниясы «Holec» (Holland Electric) құруға жетекшілік етті.

Өсу

Осы кезеңде Brown Boveri компаниясының түрлі еншілес компаниялары қарқынды өсті. Еуропаның барлық аймақтарындағы индустрияландыру компанияның ауыр электр жабдықтарына жоғары сұраныс тудырды. Италияның дамып келе жатқан теміржол саласы Brown Boveri компаниясының итальяндық еншілес компаниясына ерекше күшті серпін берді, ал компанияның неміс зауыты тіпті швейцариялық бас компаниясынан да көбірек табыс тапты. Келесі бірнеше онжылдықтар бойы Brown Boveri электр инженериясы саласындағы технологиялық жетістіктермен бірге өркендеді. Компанияның әр еншілес компаниясы өзі жұмыс істейтін елдегі жергілікті компания сияқты дербес дамуға ұмтылды, ал кең географиялық желі ана компанияны белгілі бір аймақта экономикалық қиындықтар туындаған жағдайдағы ауыр дағдарыстардан сақтауға мүмкіндік берді.

Нацистік дәуір 1933-1945 жылдар

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеңейту жалғасты. Германияның Мангейм қаласындағы BBC еншілес компаниясы операцияларын кеңейту үшін құл еңбегін пайдаланды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Суық соғыс қорғанысқа қатысты электрмен жұмыс жасайтын мердігерлерге түрлі бизнес мүмкіндіктерін ұсынды. Бірақ Браун Боверидің еншілес компаниялары көптеген елдерде шетелдік компаниялар ретінде қарастырылды, бұл кейде компанияға құпия технологияны қамтитын және басқа да мемлекеттік тапсырыстарды жеңіп алуды қиындатты. Дегенмен, компания электр энергиясын өндіруде, оның ішінде ядролық электр станцияларын салуда өте жақсы жетістіктерге қол жеткізіп, осы салада дамыды. Дамып келе жатқан елдердегі электрлендіру Браун Бовериге айтарлықтай пайда әкелді.

Brown Boveri компаниясының 1970 жылғы қайта құрылуы

1970 жылы Браун Бовери кең ауқымды қайта ұйымдастыруды бастады. Компанияның еншілес компаниялары бес топқа бөлінді: неміс, француз, швейцар, "орташа өлшемді" (Еуропа мен Латын Америкасындағы жеті өндіріс орталығы), және Brown Boveri International (қалған мекемелер). Осы топтардың әрқайсысы бес өнімдік бағытқа бөлінді: электр энергиясын өндіру, электроника, электр энергиясын тарату, көліктік жабдықтар және өнеркәсіптік жабдықтар.

АҚШ

1970-ші жылдары «Браун Бовери» АҚШ нарығына кеңейтуге күш салды. Компания «Рокуэлл» – жоғары технологиялық әскери және ғарыш саласындағы американдық өндірушімен бірлескен кәсіпорын құру бойынша келісімдер жүргізді, бірақ екі компания қаржылық мәселелерде келісе алмағандықтан келісім орындалмады. «Браун Боверидің» АҚШ-тағы бірнеше ірі клиенттері болды, соның ішінде «Теннесси алқабы» және Мичиганның оңтүстік-батысындағы «Америка Электр Қуаты» ядролық электр стансасы, атап айтқанда DC Cook Unit 2 бу турбинасы. Компанияның халықаралық беделін ескере отырып, «Браун Боверидің» АҚШ нарығындағы үлесі төмен болды (1974 және 1975 жылдары Солтүстік Америкадағы сату жалпы сатудың 3,5% құрады), сондықтан компания АҚШ нарығына енуді жалғастырды.

Ұлыбритания

1970 жылдардың басында британдық Батыс жағалау магистралі электрлендірілген кезде Браун Бовери тракциялық изоляторлары қолданылды. 1974 жылы Браун Бовери британдық басқару және құрал-жабдықтар өндірушісі Джордж Кент тобын сатып алды. Бұл мәміле бастапқыда Ұлыбританияда осындай жоғары сезімтал технологияның шетелдік меншікке өтуіне байланысты алаңдаушылық тудырды, бірақ Браун Бовери Джордж Кенттің қарапайым қызметкерлерінің қолдауымен жеңіске жетті, олар General Electric Company сатып алудың орнына осы жағдайдан қорқып қалды. Жаңадан сатып алынған компания Brown Boveri Kent деп қайта аталды.

Таяу Шығыс пен Африка

1970 жылдардың ортасында Таяу Шығыста үлкен қуатты электр станцияларына деген сұраныс өскендіктен, компания Солтүстік Америкаға бағытталған күш-жігерін тоқтатты. Мұнайға бай Африка елдері, Нигерия сияқты, өндіріс саласын дамытуға тырысып, Браун Боверидің ауыр электр машиналарын жасаудағы біліктілігіне жаңа нарықтар ашты.

1980 жылдар

1980 жылдардың басында Браун Боверидің сатылымы тоқтап, компанияның кірістілігі төмендеді. 1983 жылы Батыс Германияның Маннхайм қаласындағы Brown Boveri компаниясының неміс еншілес кәсіпорны, бас компанияның жалпы сатылымының шамамен жартысын құрады, қайта жанданды. Тапсырыстардың өсуіне қарамастан, компанияның өндіріс құрылымы кірістіліктің төмен қалуына себеп болды. 1985 жылы еншілес кәсіпорның өнімділігі шығындарды қысқарту шараларының нәтижесінде жақсарды, бірақ халықаралық нарықтағы бағаның төмендеуі және валюта бағамының қолайсыз өзгеруі осы жетістіктерді толығымен жойды. 1986 жылы бас компания Маннхаймдегі еншілес кәсіпорның маңызды үлесін сатып алып, жалпы үлесін 75 пайызға жеткізді.

Ғылыми зерттеулерді біріктіру

1980 жылдардың аяғында Браун Бовери өз әртүрлі бөлімшелері арасындағы зерттеу және дамыту жұмыстарының қайталануын азайту мақсатында қадамдар жасады. Әрбір еншілес компания өз нарығы үшін жаңа өнімдерді әзірлеу бойынша зерттеулерді жалғастырғанмен, теориялық зерттеулер бас компанияда біріктірілді, бұл зерттеу қаржысын тиімдірек пайдалануға мүмкіндік берді.

Үдемелі компрессордың дамуы

1987 жылы компания дизель қозғалтқыштары үшін Comprex деп аталатын турбокомпрессор жүйесін ұсынды. Бұл жүйе қозғалтқыштың қуатын 35%-ға арттырып, төмен жылдамдықтарда 50%-ға дейін жоғары соққы күшін қамтамасыз ететін болды. Жапон автокөлік өндірушісі Mazda дизельдік жеңіл көліктерінде турбокомпрессорды пайдалануды жоспарлаған.

Бірігу

1988 жылдың қаңтар айында Brown Boveri компаниясы ASEA компаниясымен бірігіп, Asea Brown Boveri компаниясын құрды.