Кіріспе

Дьюк Эллингтонның 1967 жылғы «Far East Suite» альбомы – американдық джаз музыканты Дьюк Эллингтонның Азияға жасаған гастрольдік сапарынан шабыдаланған тұжырымдамалық альбомы. Композициялардың авторы – Эллингтон және оның көп жылдық серігі Билли Стрейхорн. Стрейхорн 1967 жылдың мамырында қайтыс болды, сондықтан «Far East Suite» оның өмірінде жазылған соңғы альбомдарының бірі болды. Альбом 1968 жылы «Үлкен топтағы ең жақсы аспаптық джаз орындаушысы немесе үлкен топпен солист» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы альбом бұрын жарияланбаған төрт альтернативті нұсқасымен қайта шығарылды. 2003 жылы Bluebird Records альбомды қосымша бонус жазбаларымен бірге CD форматында жарыққа шығарды.

Өмірбаян

Альбомның атауы шартты түрде берілген. Сыншылар Ричард Кук пен Брайан Мортон жазғандай, «Бұл іс жүзінде «Жақын Шығыс» сюитасы болуы керек еді». Нақты айтқанда, тек бір трек – 1964 жылы Жапонияға жасалған турнеге шабыттанған «Ad Lib on Nippon» – «Алыс Шығыстағы» бір елге қатысты. Альбомдағы музыканың қалған бөлігі 1963 жылы Эллингтон мен оның оркестрі жасаған әлемдік турнеге сүйене отырып, Дамаск, Амман, Рамалла, Кабул, Нью-Дели, Хайдарабад, Бангалор (қазіргі Бенгалуру), Мадрас (қазіргі Ченнаи), Бомбей (қазіргі Мумбаи), Калькутта (қазіргі Колката), Коломбо, Канди, Дакка (қазіргі Дакка), Лахор, Карачи, Тегеран, Исфахан, Абадан, Бағдат және Бейрут қалаларында өнер көрсетті. Топ Анкараға келді, бірақ АҚШ президенті Джон Кеннеди концертке бір күн бұрын қаза тапты, және Мемлекеттік департамент турнен бас тартты. Стамбул, Никосия, Каир, Александрия, Афина, Салоники қалаларында жоспарланған концерттер, сондай-ақ Югославияға арналған турнеге қосылған апта да жойылды. 1964 жылдың басында Англияда гастрольде болған кезде Эллингтон мен Стрейхорн алғаш рет төрт музыкалық шығарманы («Майна», «Депк», «Агра» және «Амад») орындады, оларды «Алыс Шығыстың экспрессиялары» деп атады. 1966 жылдың желтоқсан айында жазу кезінде Эллингтон мен Стрейхорн тағы төрт шығарма қосты. Біріншіден, соңғысының «Исфахан» шығармасы бұрын «Эльф» деп аталған, және ол 1963 жылғы турнеден бірнеше ай бұрын жазылған.

Мұра

Эллингтон «Алыс Шығыс сюитасын» құрайтын пьесаларды өте сирек орындады. Кук пен Мортон пікір білдіргендей, кейіннен джаз стандартына айналған «Исфахан» «Эллингтон мен Стрейхорнның барлық туындыларындағы ең әдемі туынды» болуы мүмкін. Альбом жарық көргеннен кейін көп ұзамай Down Beat журналының «Көзі жоқ сынақ» бағдарламасына қатысқан композитор-арранжировщик Клэр Фишерге #7 трек, «Агра» ойнатылды. Эллингтонның шығармашылығын ұзақ жылдар бойы бағалап, зерттеген Фишерге авторды анықтау қиын болмады, ол трекке бес жұлдыз берді, «Дьюктің шексіз шығармашылық жазуы» және «трубалар, тромбондар мен саксофондардың осы ескі, тоқыраған құралдарын» басып өту арқылы «музыканттардың ерекше дыбыстарын керемет пайдалану» қабілетін атап өтті. Сонымен қатар, Фишер Эллингтонның «экзотикалық дыбыстайтын идеяны алып, одан күрделі қарапайымдық деп атауға болатын нәрсе жасау» шеберлігін жоғары бағалады. Ол мен іздейтін екі қасиетті де сыйлайды – табиғилық пен күрделілік.