Кіріспе

Австралиялық тарихи кеме

MV Krait /'//k//r//ai//t/ – Екінші дүниежүзілік соғыста Сингапур портындағы жапондық кемелерге шабуыл жасау кезінде Австралияның Z арнайы бөлімшесі (Z Force) қолданған ағаш қабықшалы кеме. Бұл шабуыл "Джейвик" операциясы деп аталды. MV Krait Австралияның Сиднейдегі Ұлттық теңіз мұражайында (ANMM) қойылған.

Тарих

"Крайт" бастапқыда Сингапурдағы "Кофуку Мару" атты жапондық балық аулау кемесі болған. Соғыс басталғаннан кейін, кеме американдық эсминец USS Edsall иелігіне өтіп, Суматраның шығыс жағалауында батып кеткен кемелерден 1100-ден астам адамды эвакуациялау үшін пайдаланылды. 1942 жылы Цейлон және Үндістан арқылы кеме Австралияға жетті, содан кейін Австралия әскеріне берілді. Австралия қызметінде ол кішкентай, бірақ қауіпті жыланның атымен "Крайт" деп аталды. 1943 жылдың қыркүйегінде "Крайт" Z арнайы бөлімінің мүшелерін Сингапурға тасымалдады, олар қаланың портына сәтті шабуыл жасап, жеті кемені батырды – бұл оқиға "Джейвик операциясы" деп танылды. Ол қазан айында Австралияға оралды. "Крайт" соғыс кезеңінде Австралия әскерімен үздіксіз пайдаланылды және 1945 жылдың қыркүйегінде Амбондағы жапон күштерінің капитуляциясына қатысты. Кейін "Крайт" Буру, Ару, Серам, Банда және Сапаруа аралдарына барлау миссияларын жүргізу үшін пайдаланылды. Осы кезеңде ол бірнеше жапон тұтқындарын, армиялық зерттеу топтарын және теңіз барлау офицерін тасымалдады. Амбонда кемеге маймыл талисман ретінде әкелінді, оның аты Питер болды және ол құйрығын жоғалтқан еді. Питер "Крайт" қызметін аяқтағанша және Моротайға сүйретілгенше экипажбен бірге болды. Содан кейін кеме Лабуанға жеткізілді, онда сатылып, Британдық Борнео компаниясына тапсырылды. Перттен келген кемеші Роберт Гарри Исом кеменің туын естелік ретінде сақтап қалды. Қазір сол ту Канберрадағы Австралия соғыс мемориалында қойылған. Сатылғаннан кейін "Крайт" 1964 жылы Австралия Корольдік ерікті жағалау күзетінің кемесі ретінде пайдалану үшін сатып алынғанға дейін Борнео аймағында жұмыс істеді. 1964 жылғы Анзак күні "Крайт" Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторының қатысуымен соғыс ескерткіші ретінде ресми түрде ашылды. Рульдік бөліміне төменде көрсетілген тақта орнатылды. 1985 жылы кеме Австралия соғыс мемориалына өткізілді және Австралия Ұлттық теңіз мұражайына жалға берілді, онда 1988 жылдан бері көпшілік назарына ұсынылып келеді. 2015 жылдан бастап кемені қалпына келтіру жоспарлары жасалды және 2017 жылдан бастап жұмыс басталды. "Крайттың" Сингапурдағы табысынан кейін, Австралияның коммандо бөлімдерінің кемелері дәстүрлі түрде улы жыландардың аттарымен аталатын болды. Бұл дәстүр қазіргі "Red Viper" және "Coral Snake" мысалдарында жалғасуда.