Кіріспе

НАТО-ның бұрынғы Жоғарғы қолбасшысы

Атлантиканың Жоғарғы одақтас қолбасшысы (SACLANT) Солтүстік Атлантика келісім ұйымының (НАТО) екі Жоғарғы қолбасшысының бірі болды, екіншісі – Еуропаның Жоғарғы одақтас қолбасшысы (SACEUR). SACLANT басқарған Атлантикалық әскери командасы Вирджиния штатының Норфолк қаласында орналасқан еді. Тұтас команда әдетте «SACLANT» деп аталатын. 1981 жылы SACLANT-тың соғыс кезіндегі міндеті – аймақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, теңіз жолдарын күзету арқылы жаудың оларды пайдалануына жол бермеу және НАТО Еуропасын адам күші мен материалдық-техникалық жабдықтармен күштендіру және жабдықтау үшін оларды сақтап тұру болып белгіленген. Команданың жауапкершілік аймағы Солтүстік полюстен Рак тропигіне дейін, сондай-ақ Солтүстік Американың шығыс жағалауынан Африка мен Еуропаның батыс жағалауына дейін, Португалияны қоса, бірақ Англия жоғалауы, Британ аралдары мен Канар аралдарын қамтымады. 2003 жылдың 19 маусымында Атлантикалық әскери командасы «Трансформациялық әскери команда» (ACT) деп қайта аталды. ACT-ны 2009 жылға дейін АҚШ-тың төрт жұлдызды адмиралы немесе генералы, сонымен қатар АҚШ Бірлескен күштерінің қолбасшысы (COMUSJFCOM) қызметін атқаратын Жоғарғы одақтас трансформация қолбасшысы (SACT) басқарды. SACLANT-тың бұрынғы әскери миссиялары НАТО-ның Достасқан әскери операциялары (ACO) құрамына енді.

Тарих

Құрылғанынан кейін көп ұзамай ACLANT Еуропадағы одақтас қолбасшылықпен бірге "Mainbrace" жаттығуын өткізді. Салқын соғыс жылдарында SACLANT көптеген басқа да жаттығуларды жүргізді, мысалы, 1953 жылғы "Mariner" операциясы және 1957 жылғы "Strikeback" операциясы, сондай-ақ 1970 және 1980 жылдардағы теңіз жаттығуларының "Northern Wedding" және "Ocean Safari" сериясы. Бұл қолбасшылық сонымен қатар 1970 жылдардан бастап жыл сайынғы "REFORGER" жаттығуларында маңызды рөл атқарды. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін қолбасшылықтың мәртебесі мен көлемі төмендетілді, Атлантика айманында орналасқан көптеген бағынышты штабтары НАТО мәртебесінен және қаржыландырудан айырылды. Дегенмен, негізгі құрылым 2002 жылы Чехиядағы Прага саммитіне дейін сақталды. "Strikeback" операциясымен бастама көтерілген Норвегия теңізіндегі авиациялық шабуыл операциялары 1980 жылғы НАТО теңіз операциялары тұжырымдамасы (CONMAROPS) сияқты жоспарларды болжады. Атлантикалық өмірлік желілер кампаниясының мақсаты – Атлантика арқылы одақтас күштерін нығайту және қайта жабдықтау тасымалдауын қорғау болды, бұл "Ocean Safari" жаттығуы арқылы тәжірибеленді. Жайық теңіздердегі кампания Кеңес Одағының Балтық флотының Солтүстік теңізге шығуына жол бермеу және Солтүстік теңіздегі және Ла-Манш каналындағы одақтас конвойларын қорғау үшін жоспарланды; бұл "Northern Wedding" жаттығулары сериясында сынақтан өтті. Норвегия теңізіндегі кампания Кеңес Одағының Солтүстік флотының Норвегия теңізіне және Атлант мұхитына шығуына жол бермеу және Норвегиядағы одақтас әуе және құрлық операцияларына теңізден қолдау көрсету мақсатында жүргізілді. Оған байланысты жаттығулар сериясы "Teamwork" жаттығуы болды. 1980 жылдардың ортасында жарияланған АҚШ теңіз стратегиясы CONMAROPS тұжырымдамасымен үйлесімді болды және кейбір жағдайларда одан да әрі барып, мысалы, Норвегиянің таулы фиордтарымен қоршалған жағалау суларындағы Көлденең шайқас топтарын алға жылжытты. 1968 жылдың қаңтар айында Атлантикадағы тұрақты теңіз күштері (STANAVFORLANT) құрылды. Бұл бейбіт уақыттағы тұрақты көпұлтты теңіз эскадрильясы, ол НАТО теңіз күштерінің әртүрлі эсминдерінен, крейсерлерінен және фрегаттарынан құралды. 1967 жылдан бері STANAVFORLANT топ ретінде жұмыс істеп, оқып, жаттығулар өткізіп келеді. Ол сонымен қатар дайындық пен өзара іс-қимыл қабілетін арттыруға бағытталған НАТО және ұлттық теңіз жаттығуларына қатысты. Теңіз стратегиясы 1984 жылы жарияланды, оны Рейган әкімшілігі кезінде Теңіз күштері хатшысы Джон Леман және Теңіз операциялары бастығы адмирал Джеймс Д. Уоткинс, АҚШ Теңіз күштері қолдады және "Ocean Safari '85" және "Northern Wedding '86" сияқты НАТО теңіз жаттығуларында тәжірибеленді. 2008 жылғы мақалада отставкадағы генерал Бернард Э. Трейнор, USMC, осы теңіз стратегиясының табысын атап өтті: АҚШ Теңіз күштерінің алдыңғы теңіз стратегиясы "600 кемелік Теңіз күштеріне" стратегиялық негіз берді. Атлантикадағы одақтас қолбасшылығы 2003 жылдың 19 маусымында "Одақтас трансформациялық қолбасшылығы" (ACT) болып қайта аталды. ACT-ны 2009 жылға дейін американдық төрт жұлдызды адмирал немесе генерал, сонымен қатар АҚШ Бірлескен күштерінің қолбасшысы (COMUSJFCOM) болған Жоғарғы одақтас трансформациялық қолбасшысы (SACT) басқарды. SACLANT-тің бұрынғы әскери миссиялары НАТО-ның Одақтас операциялық қолбасшылығына (ACO) біріктірілді.

Ибериялық Атлантикалық аймақ

1950 жылы Атлантикадағы одақтас командасының (ACLANT) құрылымдық және ұйымдық мәселелері бекітілді, бірақ Солтүстік Атлантика мұхиты аймақтық тобынан Иберия Атлантика аймағының (IBERLANT) басқару тәртібін қайта қарау сұранысты. IBERLANT осы ACLANT командалық құрылымының ажырамас бөлігі болды. MC 58 (Түзетілген) (Соңғы) құжатында IBERLANT-ті бөлу мәселесі әлі де зерделеніп жатқаны айтылды. Дегенмен, IBERLANT-ті құру жөніндегі келісімге қол жеткізілмегендіктен, CINCEASTLANT және CINCAIREASTLANT уақытша шара ретінде IBERLANT аймағына уақытша жауапкершілікті алды. Бірақ НАТО жаттығулары осы уақытша шаралардың қанағаттандырмайтынын көрсетті. 1967 жылы Иберия Атлантика аймағының командирі CINCWESTLANT-ке бағынышты Бас бағынысты командир (PSC) ретінде тағайындалды. Командир, сонымен қатар Лиссабондағы Әскери көмек және кеңес беру тобының басшысы болған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы болды. 1975 жылы АҚШ Мемлекеттік департаментінің ішкі хабарламаларында IBERLANT Португалия үшін әскери құндылығынан гөрі символдық мәні зор деп сипатталды. 1981 жылы командаға Мадейра аралдарының командасы қосылды. Команда Лиссабондағы Бірлескен одақтас күштерінің командалығына айналып, 2012 жылы таратылды.

Атлантикадағы одақтас подводный командасы (SUBACLANT)

Атлантика командасының Су асты кемелерінің командирі (COMSUBACLANT) SACLANT-қа су асты кемелері және теңіз асты соғысы мәселелері бойынша бас кеңесші болды. COMSUBACLANT – Вирджиния штатының Норфолк қаласында орналасқан американдық үш жұлдызды адмирал, ол сонымен қатар Атлантика флотының Су асты кемелері күшінің командирі (COMSUBLANT) лауазымын атқарды. SUBACLANT құрамында Батыс Атлантика аймағының Су асты кемелері командирі (COMSUBWESTLANT) және Шығыс Атлантика аймағының Су асты кемелері командирі (COMSUBEASTLANT) болды. COMSUBEASTLANT-тің ұлттық лауазымы – Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің Су асты кемелерінің флаг-офицері болды. Флаг-офицерлік су асты кемелері 1978 жылы Госпорттағы HMS Dolphin базасынан Лондонның солтүстік-батысындағы Нортвуд штаб-пәтеріне көшірілді.