Кіріспе

Бартоломео дельи Органи (24 желтоқсан 1474 – 12 желтоқсан 1539) – итальяндық композитор, әнші және Ренессанс дәуірінің органшысы. Флоренцияда тұрған ол Лоренцо де Медичимен жақын қарым-қатынаста болды және флоренциялық композитор Франческо де Лайоль мен белгілі жазушының ұлы Гвидо Макиавеллиге музыка сабақтарын берді.

Өмір

Ол Флоренцияда дүниеге келген және өмірінің көп бөлігін сонда өткізген сияқты. 1488 жылдан бастап Сантиссима Аннунциата соборында әнші болды, ал Лоренцо де Медичи оны баптистерия капелласында әнші етіп тағайындады. Бұған қоса, Флоренциядағы бірнеше жерде органшы болып жұмыс істеді, соңында 1509 жылы соборда органшы қызметіне ие болды және өмірінің соңына дейін осы қызметте қалды. Бартоломео Флоренцияның өнер және мәдени өмірімен тығыз байланыста болды. Лоренцо де Медичидің жанындағы адамдардың бірі болғанмен, оның достарының арасында ақын Лоренцо Строцци де болды, сондай-ақ ол Никколо Макиавелли ұлына музыка сабақтарын берді. Франческо Кортеччиа, 16 ғасырдың ортасындағы Флоренцияның ең белгілі музыкантының оқытушыларының бірі болған десе де болады. Бартоломеоның балалары мен немерелерінің кейбіреуі де Флоренцияда белгілі музыканттарға айналды, оның ішінде ұлдары Антонио, Лоренцо және Пьеро, ал немересі Баччо делли Органи, 16 ғасырдағы Флоренция музыка мұғалімі.

Музыка және әсер

Бартоломеоның музыкасының шамалы бөлігі ғана жеткен. Осы дәуірдегі дереккөздерде он бес шығарма ғана табылды: он секулярлық ән, лауда және төрт аспаптық композиция. Әндер кезеңнің танымал музыкасына тән стильде, қарапайым ырғақтармен, гомофониялық құрылыммен, айқын фразировкамен және строфикалық формада жазылған. Олардың сегізі – балладалар. Святая Аннуциатамен тығыз байланыста болса да, тек бір ғибадаттық шығарма – лауда «Sguardate il Salvatore» жеткен, және ол, мүмкін, секулярлық әнге бейімделген нұсқасы. Оның музыкасында Нидерланд мектебінің әсері де байқалады: ол аспаптық шығармаларының бірінде Хейн ван Гизегемнің танымал шансоны «De tous biens plaine» мелодиясын пайдаланған, сондай-ақ Александр Агриколаның (ол 1490 жылдардың басында Флоренцияда жұмыс істеген және, мүмкін, оның ұстазы болған) мотивтік материалдарын қолданған.