Эфиопиялық ғалым және құқық қорғаушы Месфин Вольдемариам (1930-2020)

Кіріспе

Эфиопиялық ғалым және адам құқықтарын қорғаушы (1930–2020)

Месфин Волдемариам (Ge'ez: መስፍን ወልደ ማርያም; 23 сәуір 1930 – 29 қыркүйек 2020) – эфиопиялық ғалым және адам құқықтарын қорғаушы.

Ерте өмір және білім

Месфин Вольдермариам 1930 жылғы 23 сәуірде Эфиопия империясының Аддис-Абеба қаласында дүниеге келген. Месфин алғашқы білімін Тефери Меконнен мектебінде алған, ол Эфиопия православие шіркеуінің оқушысы болды және 1946 жылы диакен (дәйкон) қызметіне бекітілді. 1951 жылы Лондонда білімін жалғастырып, шетелде оқуға стипендия алды. 1955 жылы Панжаб университетін (Чандигарх) бітіріп, бакалавр, магистр және 1977 жылы Кларк университетінен Эфиопиядағы аштыққа ұшыраған ауылдық аймақтардың осалдығы тақырыбындағы диссертациясы бойынша доктор ғылымын қорғады. Месфин Хайле Селассие университетінде (қазіргі Аддис-Абеба университеті) география профессоры болды, сондай-ақ география кафедрасын басқарды. 2005 жылдың қараша айында Эфиопия үкіметі Месфинді және Бірлік және Демократия коалициясының басқа да жетекші мүшелерін мемлекетке қарсы сатқындық, геноцид және конституцияға қарсы қылмыс жасады деген айыппен тұтқынға алды. Бұл айыптама халықаралық құқықпен қорғалатын сөз бостандығы, бірлесу және өркендеу бостандығы сияқты іс-әрекеттерді қылмыстық қылмыс ретінде қарастырады және Amnesty International, Human Rights Watch және Еуропалық Одақ сияқты көптеген халықаралық бақылаушылар тарапынан айыпталып келеді. Ол Калити түрмесінде қамауда болды. Түрмеде отырған кезінде Месфин 2005 жылғы желтоқсан мен 2006 жылғы қаңтарда өзінің қамауға алынуы мен сот процесіне наразылық білдіре отырып, екі рет аштық жариялады. Кейін ол пневмонияға шалдығып, 18 тамызда түрме жатын бөлмесінде құлап, ауруханаға жеткізілді. Сот үкімді 2007 жылғы 19 ақпанда жариялауға тиіс болған. Алайда, 2007 жылғы 11 маусымда Месфин және тағы 37 адам кінәлі деп танылды. Бұл үкім Месфин өзін қорғаудан бас тартқаннан кейін шығарылды, ол тұтқындаудың, айыптаудың, қамауда ұстаудың және сот процесінің саяси мақсатта жүргізілгенін және соттың әділ болмайтынын мәлімдеді. Ол 37 адаммен бірге айыптау тарапы ұсынған дәлелдер негізінде айыпты деп танылды және айыптау жақтасының дәлелдерін ұсынғаннан кейін сотта мәлімдеме жасаудан тыйым салынды. Прокурор бейне және аудио жазбаларды дәлел ретінде ұсынды. Сот олар өздерін қорғауға тырыспағандықтары үшін кінәлі деп шешті.

Mesfin Woldermariam was born on 23 April 1930 in Addis Ababa, Ethiopian Empire. Mesfin received his early education at Teferi Mekonnen School, and was a student of the Ethiopian Orthodox Church, receiving ordination as a deacon in 1946. He completed his further education in London in 1951, and won a scholarship to study abroad. He received his BA from Punjab University, Chandigarh in 1955 and his MA and Ph. D. from Clark University in 1977 by dissertation rural vulnerability to famine in Ethiopia. Mesfin was professor of geography at Haile Selassie University (now Addis Ababa University), and for a time was head of the geography department. In November 2005, the government of Ethiopia detained Mesfin on charges of treason, genocide and outrage against the constitution, along with other leading members of the Coalition for Unity and Democracy. This charge was considered to criminalize actions of free speech, freedom of association and freedom of expression that are guaranteed by international human rights laws, and has been condemned by many international observers including Amnesty International, Human Rights Watch and the European Union. He was held at Kaliti Prison. During his incarceration, Mesfin took part in two hunger strikes in December 2005 and January 2006, protesting his detention and trial. He later contracted pneumonia, collapsing in his prison cell 18 August, and was taken to the hospital. The court was supposed to deliver the verdict on 19 February 2007. However, Mesfin, and 37 others were pronounced guilty on 11 June 2007. This judgment occurred after Mesfin refused to defend himself, insisting that the arrest, charges, detention and trial were politically motivated and that the trial was not likely to be fair. Along with 37 others, he was convicted on the basis of the prosecution evidence and prevented from making a statement in court after the prosecution case ended. The prosecutor is said to have presented video and audio evidence. The judge ruled that as they had not submitted a defense and were guilty as charged.

Өлім және жерлеу

Месфин 2020 жылғы 29 қыркүйекте 90 жасында COVID-19 салдарынан туындаған асқынулар кесірінен қайтыс болды. Месфиннің жерлеу рәсімі 2020 жылғы 6 қазанда өтті, оған көптеген үкімет шенеуніктері, мәшһүр тұлғалар мен отбасы мүшелері қатысты. Федерациялар палатасының өкілі профессор Берхану Нега, Аддис-Абеба қаласының әкімі Аданеш Абебе, Оромия аймағының президенті Шимлелес Абдиса да қатысты. Оның жерлеу рәсімінде сөйлегендерде ол Эфиопия Адам құқықтары кеңесінің (EHRCO) негізін қалаушы екені айтылды, сонымен қатар ол ашаршылық және құрғақшылыққа байланысты, түрлі әлеуметтік-экономикалық тақырыптар бойынша көптеген зерттеулер жүргізген.