Француздық «Je suis partout» газеті: Фашизм мен антисемитизм тарихы

Кіріспе

Француздық «Je suis partout» (ʒə sɥi paʁtu, сөзбе-сөз аударғанда – «Мен әр жердемін») – 1930 жылдың 29 қарашасында алғаш жарияланған француздық газет. 1939 жылға дейін газеттің директоры Пьер Гаксотт болды. Газет қызметкерлерінің арасында Люсьен Ребате, иллюстратор Ральф Супо және бельгиялық тілші Пьер Дей болды.

Соғыс аралығы

Бастапқыда Je suis partout халықаралық тақырыптарды жариялауға бағытталған, экстремизм, антисемитизм, тіпті тұрақты оңшыл бағыт танытпаған. Алайда, редакторлар тобы Шарль Мауррастың және интегралистік Action française идеяларының күшті ықпалына түсті, ал идеология тез арада редакциялық мазмұнға сіңіп, умерен журналистер наразылық білдіріп жұмыстан кеткен соң, одан әрі күшейді. Газет антипарламентаризмнің, ұлтшылдықтың және «декаденттік» үшінші республиканың институттары мен мәдениетіне сын-тегеуріс айтудың негізгі басылымына айналды, француз және шетелдік фашистік қозғалыстарға жақын болды. Ол 1932 жылдың қазан айынан бастап Бенито Муссолиниді ашық қолдады, сол кезде итальян саясатына арнайы нөмір арналған болатын. Je suis partout испан фалангасына, румын темір гвардиясына, бельгиялық Леон Дегрелдің рексизміне, сондай-ақ Освальд Мосли мен оның британдық фашистер одағына ыңғайлы болды. 1936 жылдан бастап ол терең антигермандық көзқарастағы Маурраспен келіспей, нацизм мен Адольф Гитлерге қарай бұрыла бастады. Халықаралық байланыстарына қарамастан, Je suis partout фашистік режимді құруда жергілікті бастауды көшіруді ұсынбады: «Біз шетелдік фашизмге тек француз фашизмі арқылы ғана қарастырамыз, ол – жалғыз нағыз фашизм» (1939 жылғы 14 сәуір). Осылайша, газет Жаку Дорионың француздық оңшылдарды біртұтас майданға біріктіруге жасаған әрекеттерін мақтады. Газеттің антисемиттік риторикасы Стависки ісінен және Бурбон сарайының алдында өткен оңшыл митингісінен кейін күрт өсті. 1934 жылғы 6 ақпандағы дағдарыс сол кезде төңкеріс деп ойланған көтеріліс болды. Газет еврей премьер-министрі Леон Блумның (1936 ж.) басшылығымен құрылған солшыл Халық майданы үкіметі құрылғаннан кейін одан да жағымсыз бола бастады. 1938 жылдан бастап Je suis partout нацистік Германиядағы нәсілшілдік үгіт-насихатқа сай келіп, «Жүделер» (Les Juifs) және «Жүделер мен Франция» (Les Juifs et la France) деген екі арнайы нөмірді жариялады. 1936 жылы баспагер Жан Файард газетпен байланысын үзді, ол жаңа басқармаға сатылды, оның құрамында аргентиналық Чарльз Лескат та болды (өзінің айтуынша, «ол тыныш болғанмен, шынайы фашист»). Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және 1940 жылы Германияның оккупациялауы алдында газетке тыйым салынды.

In its very beginning, Je suis partout was centered on covering international topics, without displaying extremism, antisemitism, or even a consistently right wing approach. However, the group of editors was heavily influenced by the ideas of Charles Maurras and the integralist Action française, and the ideology quickly spilled into the editorial content, as the more moderate journalists quit in protest. The paper became a staple of anti parliamentarianism, nationalism, and criticism of "decadent" Third Republic institutions and culture, becoming close to fascist movements of the era, French and foreign alike. It clearly supported Benito Mussolini as of October 1932, when Italian politics were awarded a special issue. Je suis partout was favorable to the Spanish Falange, the Romanian Iron Guard, the Belgian Léon Degrelle's Rexism, as well as to Oswald Mosley and his British Union of Fascists. From 1936, it also broke ranks with Maurras, profoundly anti German, and began to open up to Nazism and to Adolf Hitler. Despite its international connections, Je suis partout did not recommend copying over local origin in establishing a Fascist régime: "We will look at foreign fascism only through French fascism, the only real fascism" (14 April 1939). As such, the newspaper praised Jacques Doriot for his attempts to unite the French far right into a single Front. The antisemitic rhetoric of the paper greatly increased after the Stavisky Affair and the far right rally it occasioned in front of the Palais Bourbon. The 6 February 1934 crisis was the riot that some thought at the time was intended as a coup d'état. The paper became more and more vitriolic after the formation of the left wing Popular Front government under the Jewish Prime Minister Léon Blum (1936). From 1938 on, Je suis partout matched the racist propaganda in Nazi Germany by publishing two special issues, Les Juifs ("The Jews") and Les Juifs et la France ("The Jews and France"). The publisher Jean Fayard cut ties with the paper in 1936, and it was sold to a new board – which included the Argentine Charles Lescat (who was, according to his own depiction, "a fascist as genuine as he is calm"). Shortly before World War II and the German occupation in 1940, the paper was banned.

Ынтымақтастық

Келесі жылы қайтадан жариялана бастады. Оның ультра-коллаборационистік көзқарастары Мауррасқа сын тудырып, ол газеттен бас тартты. Je suis partout еврейлерді және Үшінші Республиканың саяси тұлғаларын өлтіруге шақырулар жариялады: «Бізге көптеген қайғыны келтірген адамдардың өлімін барлық француз халқы талап етеді» (6 қыркүйек 1941 ж.). Ол жас, интеллектуал аудиторияға күшті әсер етіп, соғысқа дейін 50 000 тиражбен шығып, 1943 жылы 300 000-ға жетті. Роберт Брасиллах 1937 жылдың маусымынан 1943 жылдың қыркүйегіне дейін бас редактор болды. Брасиллахтың орнын Пьер Антуан Кусто басты. Кусто Je suis partout-ты нацистік басшылықпен байланыстырып, оның бастапқы қағидаларына қайшы келіп, нацистік зиялылыққа қарсы тұрды және Waffen SS мен Légion des Volontaires Français-тің жарнамасына мүмкіндік жасады. Оның бірнеше редакторы Француз Халық партиясына немесе Милицияға қосылды. Газет 1944 жылдың тамызына дейін жарияланып тұрды. Соғыстан кейінгі тазарту кезінде Брасиллах газеттегі рөлі үшін 1945 жылдың 6 ақпанында мемлекетке опасыздық жасағаны үшін сотталып, атылды. Басылым тобының қалған мүшелері біртұтас моральдық тұлға ретінде сотталып, жамағаттама түрде жазаланды.