Галарате қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Галларат (ɡallaˈraːte; Ломбард: Galaraa) – Италияның солтүстігіндегі Варезе провинциясындағы Ломбардияның Альто-Миланезе аймағы мен Милан қалалық агломерациясындағы қала және коммуна. Халық саны шамамен 54 000 адамды құрайды. Бұл Варезе, Лавено және Арона (Симплонға қарай) теміржолдарының тоғысқан жері. Батысқа қарай Виццола электр станциясы орналасқан, онда Тичино өзенінен 23 000 ат күшіне жуық қуат өндіріледі. Оның аумағы Арнетта өзенімен кесіліп өтеді және Тичино табиғи паркінің құрамына кіреді. XIX ғасырдың бірінші жартысында қалада дамыған тоқыма өнеркәсібі болды. Казорат-Семпионе және Самарат сияқты жақын орналасқан басқа қалалар сияқты, оның аты латын тілінен шыққан.

Тарих

Галлияны галдар құрып, кейін римдіктер басып алды. Галлия Цисалпина деп аталған аймақты римдіктер жаулап алған кезден бастап, Галларат маңызды викус немесе ауыл ретінде құжаттарда көрсетілген. Каролингтердің Солтүстік-Орталық Италияны жаулап алуынан кейін, Санта-Мария базиликасының қасындағы бұрынғы римдік бекіністердің орнында сарай салынды. Сарай жойылды, бірақ оның ежелгі орны қала топографиясы және Via Postcastello көшесі арқылы анықталады. 1287 жылы Оттоне Висконтиның Кастельсеприоны қиратуынан кейін, Галларат кең Сеприо округінің астанасы болды. Осы жылдары Галларат гүлденіп, экономикалық өсімді бастан кешірді, бұл Висконти билігінің соңына дейін, екі ғасырдан кейін француз билігінің басталуына (1498) дейін жалғасты. Ұлттық мұражайдағы құжаттар Галларатты итальяндық және шетелдік нарықтар арасындағы, әсіресе мақта, мата, зығыр және тоқыма өнімдері бойынша маңызды сауда орталығы деп көрсетеді. Рознати, Рейна, Мазера, Палацци, Маччи, Куриони, Мари және Гвенцати сияқты көрнекті отбасылар дворяндық пен саудагерлік топтарды білдірді. Бұл кезең үлкен азаматтық жақсартулармен және Галлараттың өнеркәсіптік орталық ретінде дамуының басталуымен де ерекшеленді. 15 ғасырдың соңында қала шетелдік үстемдікке түсті, бастапқыда испандықтар, содан кейін француздықтар (кейін тағы испандықтар және олардың австриялық мұрагерлері) билігінде болды, бұл жағдай 19 ғасырға дейін сақталды. Осы саяси тұрақсыздық кезеңінде Галларат Бентивольо, Паллавичино, Караччоло, Альтемпс, Висконти және Кастельбарко сияқты итальяндық ақсүйек отбасыларының жеке меншігіне айналды. Галларат 1859 жылы Италия Корольдігінің құрамына кірді және 19 желтоқсан 1860 жылы патша жарлығымен қала атағын алды. 19 ғасырдың екінші жартысында Италияның көптеген аймақтарында заманауи өнеркәсіп дами бастады. Бірнеше онжылдықтар ішінде Галларат маңызды өнеркәсіптік қалаға айналды. Бұл кезең Галлараттың өнеркәсіптік революциясының нәтижесінде туындаған күшті әлеуметтік шиеленістермен де сипатталды. Бүгінгі таңда Галлараттың өнеркәсіптік құрылымына бұрынғы алып өнеркәсіптік кәсіпорындар енбейді. Дегенмен, олардың бар екенін Галларат аспанында көрінетін биік мұржалар көрсетіп тұрады. Өткен ғасырдың соңғы жартысында мыңдаған галлараттықтар жұмыс істеген ескі Либерти стиліндегі ғимараттардың көптеген бөлігі жаңа заманауи көп қабатты сауда орталықтары мен алаңдарға айналды.

Founded by the Gauls and later conquered by the Romans, Gallarate was mentioned as an important vicus or village in documents dating back to the Roman conquest of what was then called Gallia Cisalpina. After the Carolingian conquest of northern central Italy, a castle was erected upon the remains of the original Roman fortifications located beside the still existing Basilica of Santa Maria. The castle has disappeared, but its ancient location is identified through the city's topography and by the street name Via Postcastello. After the obliteration of Castelseprio by Ottone Visconti in 1287, Gallarate became the capital of the vast Seprio county. During these years, Gallarate saw a period of prosperity and economic growth that would last for the rest of Visconti control, until the beginning of French rule two centuries later (1498). Documents in the National Archives refer to Gallarate as an important centre of commercial exchange between both Italian and foreign markets, particularly for cotton, drapes, flax and textiles. Distinguished families such as the Rosnati, Reina, Masera, Palazzi, Macchi, Curioni, Mari and the Guenzati represented the nobility and the merchant classes. This period was also noted as a time of great civic improvement and the beginning of Gallarate as a centre of industrial activity. In the late 15th century, the city fell under foreign domination, initially under the Spanish and then under the French (and then again Spanish and their Austrian successors), a condition which lasted until the 19th century. In between this political instability, Gallarate became a private fief of some of the competing noble Italian families such as the Bentivoglio, Pallavicino, Caracciolo, Altemps, Visconti, and Castelbarco. Gallarate became a part of the Kingdom of Italy in 1859 and received the honorary title of city with a royal decree on 19 December 1860. By the latter half of the 19th century, modern industry had begun to take over many areas of Italy. In a few decades, Gallarate became an important industrial city. This period was also marked by heavy social tensions brought about by the rapid political and economic changes wrought by Gallarate's own industrial revolution. Nowadays, Gallarate's industrial structure no longer includes these giant industrial powerhouses of the past. Their existence, however, is still marked out by the presence of the high chimneys, which are still visible along Gallarate's skyline. Many of the old Liberty style buildings, where thousands of Gallaratesi worked during the past century and a half, have been turned into new modern multi level shopping centres and plazas.

Экономика

XIX және XX ғасырларда Галларат тоқыма өнеркәсібінің маңызды орталығы еді. Қазір ол көлік және жоғары технология салаларының жергілікті торабы болып табылады.

Білім

Sistema Bibliotecario Consortile Antonio Panizzi өзінің негізгі кеңсесі Галларате қаласында орналасқан. Жүйе Галлараттағы "Луиджи Майно" азаматтық кітапханасын басқарады. Галларатта сонымен қатар бұрынғы иезуит колледжі – Алоизиан да орналасқан, ол қазір иезуит мәдени орталығы және маңызды кітапханаға ие. Карло Мария Мартини өмірінің соңғы жылдарын сонда өткізді. 2010 жылы жергілікті билік "Museo MAGA" деп аталатын заманауи өнер мұражайын салды, онда қайтыс болған Оттавио Миссонидің құрметіне Миссони көрмесі өткізілді. MAGA жергілікті студенттердің зерттеу жұмыстары мен ересектердің білім алуы үшін маңызды орталық болып табылады.

Көлік

1860 жылы ашылған Галларат теміржол станциясы Домодоссола–Милан, Луино–Милан және Порто-Черезио–Милан теміржол бағыттарының тоғысқан жері. Бұл станция Миланнан Женева мен Базельге қатынайтын EuroCity сияқты бірнеше алыс қашықтыққа жүретін пойыздардың, Миланнан Домодоссолаға дейінгі аймақтық пойыздардың, сондай-ақ Милан қалалық теміржол желісінің S5 және Тичино теміржол желісінің S30 бағыттарының аялдамасы болып табылады.