Кіріспе

Англиялық футболшы Гарри Смит Уэйнрайт (16 қараша 1864 – 19 қыркүйек 1925) – ағылшын теміржол инженері, 1899 жылдан 1913 жылға дейін Оңтүстік-Шығыс және Чатем темір жолының локомотивтер, вагондар және вагондар жөніндегі бас инженері. Ол XX ғасырдың басында компанияның Эшфорд теміржол зауытында оның басшылығымен жасалған қарапайым, бірақ тиімді локомотивтер сериясымен ең көп танымал. Осы локомотивтердің көптегені 1968 жылы Ұлыбританияда булы тартқыштар тоқтағанға дейін пайдалануда болды және сол кезеңнің ең әдемі дизайндарының бірі деп есептеледі.

Өмірбаян

Уэйнрайт 1864 жылғы 16 қарашада Уорчестерде Уильям Уэйнрайттың үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. 1896 жылы ол әкесінен кейін Оңтүстік-Шығыс темір жолының (SER) вагон және вагондар басқарушысы болып тағайындалды. 1899 жылғы 1 қаңтарда SER Лондон, Чатем және Довер темір жолымен (LCDR) бірігіп жұмыс істеуге келісім жасады; олардың локомотивтерді басқарушылары Джеймс Стирлинг және Уильям Киртли зейнеткерлікке шықты, ал жаңа құрылған Оңтүстік-Шығыс және Чатем темір жолы (SECR) екі темір жолдың локомотив, вагон және вагондар бөлімдерін біріктіруге және Уэйнрайтты локомотив, вагон және вагондарды басқарушы етіп тағайындауға шешім қабылдады. LCDR-дың бұрынғы бас суретшісі Роберт Суртис SECR-дың бас суретшісі болды. Уэйнрайт 1913 жылғы 30 қарашада зейнетке шықты. Уэйнрайт 1925 жылғы 19 қыркүйекте қайтыс болды.

Локомотивтер

Уэйнрайттың басшылығымен SECR-де пайдалануға берілген алғашқы локомотивтер оның жобалары емес еді. SECR-дің SER және LCDR бөлімдерінде де қабылданатын жаңа стандартты жобалар дайындалғанға дейін локомотивтердің қажеттіліктерін өзгеше жолдармен қанағаттандыру қажет болды. Бар болған локомотивтерге жасалған тапсырыстар күшінде қалды; қолданыстағы жобаларға қосымша тапсырыстар берілді (кейбір жағдайларда жобаға өзгертулер енгізілді); ал басқа компанияның жобалары бойынша жасалған локомотивтер өндірушінің сатылмаған қорынан сатып алынды. 1891 жылы LCDR-де пайдалануға берілген Киртлидің M3 класындағы бес 4-4-0 жедел жолаушылар локомотиві 1899 жылдың мамырынан 1901 жылдың мамырына дейін Лонгхеджде салынды. Олардың екеуі LCDR-дің орындалмаған тапсырысының қалдығы еді; ал қалғандары SECR-дің он локомотивтен тұратын тапсырысының бөлігі болды, кейіннен ол тапсырыс тоқтатылды. 1899 жылдың маусым және шілде айларында Ашфордта Стирлингтің B класындағы бес 4-4-0 жедел жолаушылар локомотиві салынды. 1878 жылы SER-ге енгізілген Стирлингтің O класындағы бес 0-6-0 жүк локомотиві 1899 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Ашфордта салынды. Локомотив өндіруші Neilson, Reid and Company 1899 жылдың соңында Уильям Пикерсгиллдің жобасы бойынша Шотландияның Солтүстік темір жолы үшін (GNoSR) он 4-4-0 жедел жолаушылар локомотивін жасады, онда олар V класын құрады. GNoSR тек бес локомотив қажет деп шешкеннен кейін, Нилсонның қолында қалғандары қалды және GNoSR оларды ең қолайлы бағамен сатуды сұрады. Олар SECR-ге ұсынылды, ол GNoSR-ге қажет емес бес локомотивті алуға келісті, бірақ оларға белгілі бір өзгертулер енгізілуі керек еді. Олар 1900 жылдың қаңтар және ақпан айларында SECR-ге жеткізілді, онда олар G класын құрады. 1891 жылғы Киртлидің R класына негізделген R1 класындағы он бес 0-4-4T қала маңы жолаушылар локомотиві Sharp, Stewart & Co компаниясымен 1900 жылдың қараша және желтоқсан айларында салынды. Уэйнрайтты дизайнер ретінде мойындаған алғашқы жобалар 1900 жылы пайда бола бастады. Көбінесе жобалау жұмыстарын Суртис қадағалап отырды, ал Уэйнрайт жалпы талаптарды белгілеп, сондай-ақ түс және безендіруді шешті. 0-6-0 жүк локомотивтерінен тұратын C класы 1900-1908 жылдар аралығында салынған 109 локомотивтен тұрады, оның 15-ін мердігерлер Neilson, Reid және Sharp, Stewart салған; ал қалғандарын SECR салған, 60-ы Ашфордта және 9-ы Лонгхеджде. D класы 4-4-0 жедел жолаушылар локомотивтері 1901 және 1907 жылдар аралығында салынған 51 локомотивтен тұрады, оның 30-ы төрт түрлі мердігерлер, ал 21-і Ашфордтағы SECR-де салынды. H класы 0-4-4T қала маңы жолаушылар локомотивтері 1904 және 1909 жылдар аралығында Ашфордта салынған 64 локомотивтен тұрады, соңғы екеуі 1915 жылы Уэйнрайт зейнеткерлікке шыққаннан кейін аяқталды. 1905 жылы Kitson & Co компаниясынан 8 булы жолаушылар вагоны сатып алынды, олардың 6-сы қала маңы жолаушылар тасымалы үшін пайдаланылды. E класы 4-4-0 жедел жолаушылар локомотивтері 1905 және 1909 жылдар аралығында Ашфордта салынған 26 локомотивтен тұрады. 0-6-0T жергілікті жолаушылар локомотивтерінің P класы 1909 жылы Ашфордта салынған сегіз локомотивтен тұрады. J класы 0-6-4T жолаушылар локомотивтері 1913 жылы Ашфордта салынған бес локомотивтен тұрады. L класы 4-4-0 жедел жолаушылар локомотивтері 1914 жылы мердігерлер салған 22 локомотивтен тұрады. Спецификацияны Уэйнрайт жасаса да, жобалау жұмысын Суртис қадағалаған, ал тапсырыс Уэйнрайт зейнеткерлікке шыққаннан кейін ғана берілді; оның ізбасары Ричард Маунселл кейбір жобалық өзгертулерді нақтылады. Олардың 12-сі Beyer, Peacock & Co компаниясынан, ал қалған он локомотив Берлинде A. Borsig компаниясымен салынды; олар 1914 жылдың 3 тамызында соғыс басталғанға дейін жеткізілді, бірақ 1920 жылдың мамырына дейін төленбеді.