Мәскеудегі Воскресенск қақпасы – Қытай қаласының жалғыз сақталған қақпасы. Тарихы, қирауы мен қайта құрылуы туралы ақпарат. Революция алаңы, нөлдік километр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қайта тірілу қақпасы (Воскресенские ворота) немесе Иберия қақпасы (Иверские ворота) – Ресейдің Мәскеу қаласындағы Китай-городтың сақталған жалғыз қақпасы. Ол Қызыл алаңның солтүстік-батыс бөлігін Манеж алаңымен байланыстырады және жақын орналасқан Воскресенская алаңына (Қайта тірілу алаңы, 1918 жылы Революция алаңы деп аталған) есімін берген. Қақпаның шығысында Мәскеу қалалық әкімшілігінің әсем ғимараты, батысында Мемлекеттік тарихи мұражай орналасқан. Шағын ғибадатхананың алдында Ресейдің автомобиль жолдары жүйесінің бастапқы нүктесін көрсететін қола тақта орнатылған. 1931 жылы Кеңес үкіметі тарапынан бұзылған қақпа мен ғибадатхана 1990-шы жылдары қайта жаңартылды.
Resurrection Gate (Воскресенские ворота) or Iberian Gate (Иверские ворота) is the only remaining gate of Kitay gorod in Moscow, Russia. It connects the north western end of Red Square with Manege Square and gives its name to nearby Voskresenskaya Square (Resurrection Square, renamed Revolution Square in 1918). The gate adjoins the ornate building of the Moscow City Hall to the east and the State Historical Museum to the west. Just in front of the chapel is a bronze plaque marking kilometre zero of the Russian highway system. Destroyed in 1931 by the Soviet regime, the Gate and the Chapel were rebuilt in the 1990s.
Қайта тірілу қақпасы
Қызыл алаңға апаратын алғашқы тас қақпа 1535 жылы, Кітай қаласының қабырғасы кірпіштен қайта салынып жатқанда салынды. 1680 жылы құрылыс қайта жаңартылғанда, екі жол Кремль мұнараларына ұқсас сегізбұрышты екі жапыралы шатырлармен көмкерілген екі қабатты бөлмелермен безендірілді. Қызыл алаңға қарап тұрған қақпаға қайта тірілу иконасы орнатылды, осыдан қақпа өз атын алды. 1731 жылға дейін қақпа үстіндегі бөлмелер көршілес Монета зауыты мен Орталық дәріханасымен бөлісілді. Михаил Ломоносов аталған құрылыста Мәскеу университетін құрғаннан кейін, университет баспасы қақпа бөлмелеріне көшірілді. 18 ғасырдың соңында баспахананы басқарған Николай Новиков екінші қабатты өзінің кеңсесіне айналдырды.
The first stone gate leading to Red Square was erected in 1535, when the Kitai gorod wall was being reconstructed in brick. When the structure was rebuilt in 1680, the double passage was surmounted with two storey chambers crowned by two octagonal hipped roofs similar to the Kremlin towers. An Icon of the Resurrection was placed on the gate facing towards Red Square, from which the gate derives its name. Until 1731, the chambers above the gate were shared by the neighbouring Mint and the Central Drug Store. After Mikhail Lomonosov founded the Moscow University in the latter structure, the university press moved into the gate chambers. Nikolay Novikov, who ran the press in the late 18th century, turned the second storey into his headquarters.
Иверн шіркеуі
1669 жылдан бері қақпа алдындағы ағаш шіркеуде (Қызыл алаңнан қарама-қарсы қараған) Панагия Портаиссисаның керемет күшке ие иконасының көшірмесі ("қақпа сақшысы") орналасқан, ал оның түпнұсқасы Афон тауындағы грузин Иверон монастырында сақтаулы. Осыдан келіп, шіркеу де, қақпа да Иверский (яғни "Ибериялық") деп аталды. 1781 жылы Николо-Перевинск монастыры сол жерге кірпіштен жаңа шіркеу салды. Құрылыстың жұлдызды күмбезі айқаш ұстаған періште мүсінімен әшекейленді. Халық арасындағы дәстүр бойынша, Қызыл алаңға немесе Кремльге бет алған әркім қақпадан өтер алдында, осы шіркеуге барып құрмет көрсеріп, дұға ететін. Сұраныштарын тілеушілер мен заңнан тыс адамдар да осы жерде жоғары мәртебелілермен, тіпті патшамен бірге дұға тартатын. Міне осы жерде көтерілісші Емельян Пугачев өлім жазасын алуға бірнеше сағат қалғанда ресей халқынан кешірім сұрады. Күндіз-түні шамдары жанған, адамдармен толы осы шіркеу Лев Толстой, Иван Бунин, Марина Цветаева және Х.Г. Уэллс сияқты әдебиет өкілдерінің шығармаларында да суреттелген.
Since 1669, the wooden chapel in front of the gate (facing away from Red Square) has housed a replica of the miracle working icon of Panaghia Portaitissa ("keeper of the gate"), the prototype of which is preserved in the Georgian Iveron monastery on Mount Athos. Hence, the name Iversky (that is, "Iberian") that stuck both to the chapel and the gate. In 1781, the Nikolo Perervinsky Monastery constructed a new brick chapel on the spot. The star splattered cupola of the structure was topped with a statue of an angel bearing a cross. According to a popular custom, everyone heading for Red Square or the Kremlin visited the chapel to pay homage at the shrine, before entering through the gate. Beggars and outlaws would pray there next to the highest royalty and even the Tsar himself. It was there that the rebel Emelyan Pugachev asked the Russian people for forgiveness a few hours before his execution. The ever overcrowded chapel, with candles burning day and night, figures in works by Leo Tolstoy, Ivan Bunin, Marina Tsvetayeva, and H. G. Wells, to name only a few.
Жою және қайта құру
1931 жылы қайта тірілу қақпасы мен шіркеуі совет әскери парадтарында Қызыл алаң арқылы өтетін ауыр әскери техникаға орын ашу мақсатымен Кеңес үкіметі тарапынан бұзылды. Екі құрылыс та КСРО ыдырағаннан кейін 1994-1995 жылдары толығымен қайта жаңартылды, ал түпнұсқасының орнына Афон тауында Иверондық Құдай ананың жаңа иконасы жасылды.
In 1931, the Resurrection Gate and the chapel were demolished by the Soviet regime in order to make room for heavy military vehicles driving through Red Square during Soviet military parades. Both structures were completely rebuilt in 1994 1995 after the fall of the USSR, and a new icon of the Iveron Theotokos was painted on Mount Athos to replace the original.