Кіріспе

Оңтүстік Африка саясаткері

Чарльз Нкакула (13 қыркүйек 1942 жылы туған) – Оңтүстік Африка саясаткері, 2008 жылдың қыркүйегінен 2009 жылға дейін Қорғаныс министрі қызметін атқарған. Сондай-ақ, 2002 жылдың мамыр айынан 2008 жылдың қыркүйегіне дейін Қауіпсіздік министрі қызметін атқарды. Нкакула Оңтүстік Африка Ұлттық Ассамблеясының бұрынғы спикері Носививе Маписа-Нкакулаға үйленген.

2012 жылдың 24 маусымында Оңтүстік Африка Республикасының бұрынғы президенті Джейкоб Зума Нкакуланы Мозамбик Республикасына Жоғары комиссары етіп тағайындады, және ол осы лауазымда бүгінге дейін қызмет етеді.

Ерте өмір

Чарльз Нкакула бастауыш мектепті Крэдок қаласында, ал орта мектепті Ловедейлде бітірді, 1963 жылы аттестат алды. Одан кейін ол қонақ үйде официант және шарапшы болып жұмыс істеді, сосын Банту білім беру департаментінде кеңсе қызметкері болды.

Журналистика

1966 жылы Нкакула Крэдоктағы аймақтық апталық газет Midland News-те журналист болып жұмыс істей бастады. Жеті жыл өткен соң ол Имво Забанцунду газетінде саяси тілші болды. 1976 жылдан бастап ол Шығыс Лондондағы Daily Dispatch газетінде 1981 жылы апартеидтік тыйым салынғанға дейін жұмыс істеді. Нкакула келесі жылы тыйымнан босатылды, бірақ оның ауылы Цискей тәуелсіз мемлекетінің құрамына кіргендіктен, Оңтүстік Африка аумағына қайта кіре алмады және тыйым салынған иммигрант деп жарияланды. Ол Қара журналистер одағының (UBJ) мүшесі болды және 1976 жылы одақтың вице-президенті болып сайланды. UBJ 1977 жылғы қазан айында Қара саналылық қозғалысын қолдаған ұйымдарға қарсы үкімет тарапынан жүргізілген шаралардың бөлігі ретінде тыйым салынды. 1979 жылы ол Оңтүстік Африка жазушылар қауымдастығының (WASA) вице-президенті болып сайланды, кейіннен ол Оңтүстік Африка медиа қызметкерлері қауымдастығына (MWASA) айналды. Оңтүстік Африка және Цискей билігі тарапынан жиі ұсталғанына қарамастан, ол 1982 жылдың соңында Звелитшада Veritas News Agency-ді құрды.

Саясат

Чарльз Нкакула 1983 жылы құрылысы жаңадан басталған Біріккен демократиялық фронттың (БДФ) жарнама хатшысы болып сайланды және сол жылы Оңтүстік Африкада визасыз болғандығы үшін Шығыс Лондонда тұтқындалды. Осы кезде Нкакула АНК-нің құпия операторы болып жұмыс істеді, ол үгіт-насихат саласында маманданған. 1984 жылы Оңтүстік Африкадан Лесото, Танзания және Замбияға сапар шекті. Анголада әскери оқудан өтіп, АНК-нің қарулы күші МК-ға қосылды. Ол әскери дайындықтан өту үшін Кеңес Одағы мен Шығыс Германияға да барды. Оралғаннан кейін "Вула" операциясының командирлерінің бірі ретінде Оңтүстік Африкаға кірді, оның міндеті – тиімді құпия және әскери құрылымдарды құру болды. 1988 жылы Батыс Кейп аймағында командир болып қызмет етті. 1991 жылы құпия өмірден шыққаннан кейін үкімет оған кешірім жасады. SACP-нің уақытша басшылық тобында және Ұлттық ұйымдастыру комитетінің төрағасы ретінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Саяси комитет мүшесі болды және SACP хатшылығында қызмет етті. 1991 жылы SACP Бас хатшысының орынбасары болып сайланды, ал 1993 жылдың сәуір айында Крис Хани қаза болғаннан кейін Бас хатшы болды. 1994 жылы апартеид режимі құлағаннан және Нельсон Мандела президент болып сайланғаннан кейін Нкакула АНК Ұлттық атқару комитетіне сайланды. Кейіннен ол президенттің парламенттік кеңесшісі болып жұмыс істеді. 2001 жылдың 24 қаңтарында Чарльз Нкакула Ішкі істер министрінің орынбасары болып тағайындалды, ал 2002 жылдың 7 мамырында Қауіпсіздік министрі болды. 2008 жылдың қыркүйек айында президент Табо Мбеки отставкаға кетуге мәжбүр болғаннан кейін Нкакула 2008 жылдың 25 қыркүйегінде Мбекинің ізбасары Кгалема Мотланте үкіметінде Қорғаныс министрі болып тағайындалды.

Қылмыстық деңгейлер туралы дау

2006 жылы Нкакула парламенттегі оппозициялық депутаттарды (қылмысқа қарсы күресте жеткілікті шаралар қабылдана қойған жоқ деп наразы болғандарды) ашуландырды, ол: "Елдегі қылмыс деңгейіне шағымданатындар арыздануын тоқтатып, елден кетсін" деді. Біріккен Ұлттар Ұйымының қылмыс тенденциялары туралы сауалнамасына сәйкес, Оңтүстік Африка әлемдегі екінші ең жоғары кісі өлтіру көрсеткішіне ие. Сонымен қатар, Оңтүстік Африкада зорлау қылмысы әлемде ең көп тіркелген. Нкакула өзінің бұл мәлімдемесінің салдарына толыққанды түсінбеді, себебі көптеген адамдар 2010 жылғы ФИФА Әлем Кубогына саяхаттарын жоспарлап жатқан болатын. Нкакула Бурундиде бейбітшілік пен демократияны қолдап жүрген кезде тағы да сынға ілікті, ал осы кезде Гаутенг аймағында зорлық қылмыстардың саны күрт өсті. Осы өсімге байланысты алаңдататын түрде көптеген адамдар қаза тапты, оның ішінде қызметтік міндеттерін орындаған кезде Оңтүстік Африка полициясының қызметкерлері де бар. Бұл сыннан кейін министр 2006 жылдың 30 желтоқсанына дейін қылмыстың алаңдататын өсуін тоқтату үшін барлық күшін салатынын мәлімдеді. 2006 жылдың алғашқы жеті айында 54 полиция қызметкері қаза тапты.