Кіріспе

Тіркелген мал көбейту үшін қалдырылған

Көбелек мал – көбейту үшін тіркелген мал. Белгілі бір жануар түрінің еркегін білдіретін терминдер (айғыр, бұқа, әтеш сияқты) көбінесе малдың толыққанды екенін, яғни қастрацияланбағанын және осылайша ұрпақ тудыруға қабілетті екенін білдіреді. Жынысы өзгертілген малдар үшін (gelding, steer және т.б.) арнайы терминология бар, сондай-ақ таза тұқымды деңгейге жеткізу үшін пайдаланылатын малдар да бар. Көбелек ұрғашы малдар көбінесе одан әрі көбелек мал өсіру үшін қолданылады, бірақ көбелек еркектері будандастыру бағдарламаларында қолданылуы мүмкін. Көбелек малдың екі жынысы да жасанды нұсқауда жиі қолданылады. Мал шаруашылығында көбелек малдарды пайдалану арқылы селекциялық жұмыс жүргізетін мекеме – көбелек шаруашылығы. Бұл жасанды таңдауға әкеледі.

Асыл тұқымды төлқұжаттар

Асыл тұқымды мал үшін төлем – жылқы немесе ит сияқты ұрғашы жануардың иесі, еркек малдың иесіне онымен көбейту құқығы үшін төлейтін баға. Қызмет ақысы белгісіз текті жергілікті еркек мал үшін шамалы соммадан бастап, Storm Cat сияқты чемпион толыққанды жарыс жылқысын көбейту құқығы үшін бірнеше жүз мың долларға дейін жетеді, оның ақысы 500 000 АҚШ долларына дейін жеткен. Көптеген жоғары сапалы тұқымдық бұқалардың иелері көбейтумен бірге тірі төл кепілдігін ұсынады, әдетте, ветеринар малдың жүкті екенін растағаннан кейін, аналық мал шаруашылығынан шыққан кезде, ол тұрып, емшектейтін төл туғызады, әйтпесе шаруашылық келесі маусымда қосымша төлемсіз қайтадан көбейтеді. Көптеген төл ақылары аналық малдың күтілу шығындарын немесе жасанды ұрықтандыру қолданылса, сперманы жинау және тасымалдау шығындарын қамтымайды. Ветеринарлық қызметтерге немесе дәрі-дәрмектерге жұмсалатын шығындар да аналық малдың иесіне қосымша төлем болып табылады.