Кіріспе

Сикорский VS 44 – 1940 жылдардың басында Америка Құрама Штаттарында Сикорский Aircraft компаниясы құрастырған төрт қозғалтқышты, ірі ұшақ-қайық. XPBS 1 патрульдік бомбалаушы ұшағының негізінде жасалған VS 44, негізінен 40-тан астам жолаушыға арналған трансатлантикалық жолаушылар тасымалына есептелген. Экскалибур, Эксамбиан және Эксетер атты үш дана, сондай-ақ екі XPBS 1 прототипі салынды.

VS-44 коммерциялық ұшатын қайық

1940 жылға қарай Сикорски, United Aircraft компаниясының құрамындағы Chance Vought компаниясымен бірікті және бұрынғы S 42 ұшақтарымен қызмет еткен Pan Am Clipper бағыттарын XPBS 1 негізіндегі жаңа Vought Sikorsky VS 44 ұшағымен қайтаруға үміттенді. Төрт қатарлы Pratt & Whitney Twin Wasp қозғалтқыштарымен жабдықталған, бір қабатты гидроұшақтың ұзындығы 24 метр (80 фут), ал ұшуға дейінгі салмағы болды. Boeing 314 Clipper үлкенірек және қуаттырақ Wright Twin Cyclone қозғалтқыштарына ие болды, бірақ VS 44 жылдамырақ болды және орташа жүкпен 6437 км (4000 миль) қашықтыққа ұша алады, бұл үлкен Boeing-тен 805 км (500 миль) артық еді, соның арқасында ол кез келген ұшақтың ең ұзақ толық жүкпен ұшу қашықтығына ие болды. VS 44 пайдалануға берілгеннен кейін бірнеше жаңа әлемдік рекордтарды жеткізді, бірақ Pan Am келісімшартын ұтып ала алмады, оның орнына Martin M 130 және кейін Boeing 314 Clipper сатып алынды. VS 44-тің шектеулі өндірісі даму шығындарын өтеуге жеткіліксіз болды.

Коммерциялық қызмет

American Export Airlines (AEA) үш VS 44 ұшағына тапсырыс берді, олар «Flying Aces» деп аталды және Excalibur (NX41880; кейін NC41880), Excambian (NX нөмірі болмады; кейін NC41881), және Exeter (NX нөмірі болмады; кейін NC41882) деп аталды, бұл атаулар аналық компанияның Four Aces жолаушылар кемелерінің құрметіне берілген. AEA American Export Lines теміржол кемелер желісінен өркендегендіктен, бұл ұшақтар круиздік кемелерге жайлылық жағынан ешбір артықшылық бермеді. Сикорский ұсынған жоғары деңгейлі қызметтерге толық ұзындықтағы жатын орындар, киім ауыстыратын бөлмелер, толыққанды ас үй, жылдам тамақ бөлімі, демалыс салоны және толық бақыланатын желдету жүйесі кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Американың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуымен елдің 360 әуе кемесінің 200-і әскери қызметке тартылды. AEA-ның үш VS 44 ұшағы, енді әскери-теңіз күштерінің JR2S 1 белгісімен, Нью-Йорк пен Ирландияның Фойнес қалалары арасында жолаушылар, жүк және материалдар тасымалдауды жалғастырды. Бірінші VS 44, Excalibur, 1942 жылы Ньюфаундлендтің Ботвуд қаласында ұшып тұрғанда апатқа ұшырады, нәтижесінде борттағы 37 адамның 11-і қаза тапты. Nash Kelvinator компаниясымен құрастырылатын VS 44 ұшағының лицензиялық нұсқасы, JRK 1, қолда бар JR2S ұшақтарының болуына байланысты жойылды.

Соғыстан кейінгі қызмет

Соғыстан кейін қалған екі VS 44 ұшағы AEA үшін ұшуын жалғастырды, енді ол American Overseas Airlines (AOA) деп аталды және American Airlines компаниясы басқарды. 1946 жылы «Эксетер» Монтевидеодағы TACI компаниясына CX AIR деген атпен сатылды. 1947 жылдың 15 тамызында Монтевидеодан тыс, Плата өзеніне қонғанда ұшақ апатқа ұшырады (деген мәлімет бар, ол Парагвай бүлікшілеріне контрабандалық жүк тасымалынан оралған кезде). Бес экипаж мүшесінің төртеуі қаза тапты, бірақ екі жолаушы да аман қалды. 1949 жылы AOA «Excambian» ұшағын Tampico Airlines компаниясына сатты. Амазонкада қалған жалғыз VS 44 ұшағын жөндеуге жасалған қысқа мерзімді әрекет сәтсіз аяқталды, соның салдарынан ұшатын қайық Перудегі Анкон портында тасталып қалды. 1950 жылдардың соңында Оңтүстік Калифорниядағы екі кәсіпкер «Excambian» ұшағының жағдайы туралы естіп, оны Лонг-Бич қаласына жеткізіп, жөндеу жұмыстарын бастады. Avalon Air Transport (AAT) компаниясының Дик Проберт және Вальтер фон Клейнсмид қызметкерлері VS 44 ұшағының Каталина аралындағы туристік сауда үшін өте қолайлы болатынын ойлады. AAT ұшаққа «Mother Goose» деген ат қойды, бұл Grumman Goose амфибиялық ұшақтарымен үйлесімді болды және оны жазғы саяхаттар үшін пайдалану жоспарланды. Қыс айларында N41881 ұшағы күтімге жіберілетін еді. Кейіннен Avalon Air Transport компаниясы Catalina Air Lines деп өзгертілді және 1960 жылдардың соңына дейін ұшақты пайдалануды жалғастырды. «Excambian» 1967 жылға дейін AAT үшін мыңдаған жолаушыларды тасымалдады, содан кейін ол Antilles Air Boats компаниясының Чарльз Блэрге сатылды. Актриса Морин О’Хараның күйеуі Блэр «Excambian» ұшағын Виргин аралдарындағы жолаушыларды тасымалдау үшін сатып алды, соның ішінде Сент-Томас аралындағы Шарлотта Амали портының гидроұшақтар базасына және Сент-Круа аралындағы Кристианстед портының гидроұшақтар базасына қызмет көрсетті. 1969 жылдың 3 қаңтарында АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Шарлотта Амалиде таксимен жүргенде ұшақ тасқа тиіп, көп зақым алды. Экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдалғандықтан, 1972 жылдың наурыз айында жағаға тірелді және хот-дог сату орынына айналдырылды.

Қайта қалпына келтіру және көрсету

1976 жылы Чарльз Блэр, VS 44 ұшағының алғашқы бас ұшқышы, «Экскамбианды» Флорида штатының Пенсакола қаласындағы Ұлттық әскери-теңіз авиация мұражайына сыйға берді. 1983 жылы Теңіз күштері ұшақты Коннектикут штатының Виндзор Локстағы Нью-Ингланд әуе мұражайына тұрақты негізде тапсырды. Ауыр коррозияға ұшыраған Flying Boat Мексика шығанағынан Бриджпортқа баржамен тасымалданды. Кранмен түсірілген ол Стратфордтағы Сикорский ескерткіш әуежайына жақын жерге жүк көлігімен жеткізілді. Жоба үшін әуежайдағы үшінші және төртінші ангарлардың алдында уақытша Ниссен стиліндегі ангар салынды. Бұл VS 44A-ны, сол кездегі (Avco Lycoming Engine Plant) зауытының орналасқан жерінен, көше ар жағындағы алғашқы ангарынан 1000 футқа жуық қашықтықта қалдырды. 1987 жылы «Экскамбианды» қалпына келтіру жұмыстары басталды, және сирек кездесетін ұшақ қайығын Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі American Export Airlines бояуына келтіруге шешім қабылданды. Қалпына келтіру жұмысын жоғары білікті еріктілер тобы жүргізді, олардың көпшілігі 50 жыл бұрын VS 44A-ны сонда құрастырған Сикорскидің бұрынғы қызметкерлері еді. Сикорски және Avco Lycoming компанияларының біріккен қолдауы, қалпына келтірудің сәтті аяқталуы үшін өте маңызды болды. 1997 жылдың 18 маусымында он жылдық қалпына келтіруден кейін VS 44A Нью-Ингланд әуе мұражайына тапсырылды. Сол жерде ұшақ құрастырылып, боялды. 1998 жылдың қазан айында ұшақтың салтанатты ашылуы өтті. «Экскамбиан» – Америкада жасалған, төрт қозғалтқышты, теңіз үстінен трансатлантикалық рейстерге арналған соңғы коммерциялық ұшақ қайық. Жоба аяқталғаннан кейін, Стратфордтағы қалпына келтіру тобы өздерінің мұражайын құруды ойлай бастады. Жергілікті сенатор Джордж «Док» Гунтердің көмегімен 1998 жылы Коннектикут әуе және ғарыш орталығы құрылды. Бүгінде мұражай 6-ғимаратта, бұрынғы Chance Vought R&D эксперименталды ангарында орналасқан.