Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сиерра-де-Лос-Тюкстлас (Тюкстлас таулары) – Мексиканың шығысындағы Веракрус шығанағының оңтүстік-шығыс жағалауындағы жанартау белдеуі және тау тізбегі. Лос-Тюстлас биосфералық қорығы (Biósfera Los Tuxtlas) Сиерра-де-Лос-Тюкстлас тауларының жағалау және биік жерлерін қамтиды. Ольмек мәдениеті ерте қалыптасу кезеңінде (б.з.д. 1500 жылдан шамамен б.з.д. 400 жылға дейін) осы жанартаулық тауларды базальт көзі ретінде пайдаланған. Қазылып алынған базальт өзендер желісі арқылы сал арқылы Ольмектердің орталық аймағындағы ескерткіштер, оның ішінде алып бастар жасау үшін пайдаланылатын жерлерге тасымалданды.
The Sierra de Los Tuxtlas (Tuxtlas Mountains) are a volcanic belt and mountain range along the southeastern Veracruz Gulf coast in Eastern Mexico. The Los Tuxtlas Biosphere Reserve (Biósfera Los Tuxtlas) includes the coastal and higher elevations of the Sierra de Los Tuxtlas. The volcanic mountains were used as a basalt source by the Olmec culture during the Early Formative period (1500 BCE to about 400 BCE). Quarried basalt was transported by raft through a network of rivers, to sites in the Olmec heartland for use in creating monuments, including colossal heads.
География
Бұл жотада Санта-Марта жанартауы мен Сан-Мартин-Тукстла жанартауы бар, екеуінің биіктігі 1700 метрден аспайды. Сан-Мартин-Тукстла – бұл аймақта соңғы рет атқан жалғыз жанартау, ол 1664 жылы және 1793 жылдың мамырында атты. Бұл кең сілтілі қалқан тәрізді жанартау, оның шыңы бір шақырымға жуық. Жота бойында жүздеген кішкентай тефровалық конустар кездеседі. Басқа сөнген жанартауларға Сан-Мартин Паджапан (1160 метр) және Серро-Эль-Вигия (800 метр) жатады. Лос-Тукстлас тауларындағы жанартаулар – аралдық ерекшелік. Бұл жанартаулар Транс-Мексикалық жанартау белдеуіндегі ең жақын жанартаудан батысқа қарай шамамен 150 миль (250 км), ал Орталық Америка жанартау белдеуінен оңтүстік-шығысқа қарай 200 мильге (330 км) жуық қашықтықта орналасқан.
Peaks in this range include Volcano Santa Marta and Volcano San Martín Tuxtla, both rising above 1,700 meters. San Martín Tuxtla is the only recently active volcano in the belt, erupting in 1664 and again in May 1793. It is a broad alkaline shield volcano with a one kilometer wide summit. Hundreds of smaller cinder cones are prevalent throughout the Sierra. Other, extinct volcanoes include San Martin Pajapan (1,160 meters) and Cerro El Vigia (800 meters). The Sierra de Los Tuxtlas volcanoes are an insular anomaly. The volcanoes are separated from the nearest volcano in the Trans Mexican Volcanic Belt to the west by about 150 miles (250 km), and from the Central American Volcanic Belt to the southeast by almost 200 miles (330 km).
Табиғат тарихы
Сан-Мартин-Тюстла және Санта-Марта жанартауларының жоғарғы бөліктері тропикалық және субтропикалық ылғалды кең жапырақты орман биомының Неотропикалық Сьерра-де-лос-Тюстла тропикалық жаңбырлы орман аймағымен жабылған. Төменгі бөліктері өскен жайылымдар мен шөптесін далалармен жабылған. Тюстланың бақа көгершіні (Zentrygon carrikeri) осы аймаққа ғана тән. Вулкан Сан-Мартин жаңбыр бақасы, Craugastor vulcani, Сьерра-де-лос-Тюстла жаңбырлы және бұлтты ормандарында мекендейтін, құрып кету қаупі бар бақа. Бұл аймақта сондай-ақ 2005 жылы сипатталған алып қоңыздың эндемикалық түрі - Dynastes moroni да кездеседі.
The upper flanks of the San Martin Tuxtla and Santa Marta volcanoes are covered with the Neotropical Sierra de los Tuxtlas tropical rainforest ecoregion, of the tropical and subtropical moist broadleaf forests biome. The lower portions are covered with stunted pastures and grasslands. The Tuxtla quail dove (Zentrygon carrikeri) is endemic to the ecoregion. The Volcan San Martin rainfrog, Craugastor vulcani, is an endangered frog endemic to rain and cloud forests of Sierra de los Tuxtlas. The area is also home to an endemic species of giant scarab beetle, Dynastes moroni, described in 2005.