Кіріспе

Гангаур () – Үндістанның Раджастан, Харьяна штаттарында, Мальва, Нимар (Манавар, Барвани, Харгон, Хандва) аймақтарында және Уттар-Прадеш штатының Брадж және Бундельханд аймақтарында тойланатын индуистік мереке. Бұл мереке сондай-ақ Гуджарат пен Батыс Бенгалияның кейбір бөліктерінде де аталып өтіледі. Махараштра және Солтүстік Карнатака штаттарында осы мерекенің «Чаитра Гаури Врат» деген түрі бір күні тойланады. Телангана және Андхра-Прадеш штаттарында «Саубхагья Гаури Врат» деп аталатын тағы бір түрі сақталады. Гангаур – Раджастан халқы үшін ең маңызды мерекелердің бірі. Бұл мереке штат бойынша әйелдер тарапынан зор құлшыныс пен сеніммен тойланады. Олар Шиваның жұбайы Гаури (Парвати) қадірлі кісісіне құлшылық етеді, бұл мереке индуистік айының Чайтрасында (наурыз-сәуір) өтеді. Бұл көктем, егін жинау, некедегі адалдық, отбасылық бақыт және бала туу мерекесі. Бос қыздар жақсы күйеуге тиіп, бата алу ниетімен құдайға жалбарынады, ал үйленген әйелдер күйеулерінің амандығы, денсаулығы және ұзақ өмірі үшін дұға етеді.

Этимология

Гана – санскрит тіліндегі «топ» деген мағынаны білдіретін термин, Шивамен байланыстырылады, ал Гаури – Парватидің атауының бірі.

Сипаттама

Фестиваль Чайтра айының бірінші күні, Холиден кейінгі күні басталады және 16 күнге созылады. Жаңа үйленген қыз үшін некесінен кейін фестивальдің толық 18 күнін сақтау міндетті. Үйленбеген қыздар 16 күн бойы ораза ұстайды және күніне бір рет ғана тамақтанады. Мереке Чайтраның шұқла пакшасының үшінші күні (жаңа ай мен толық айдың арасындағы бірінші кезең) аяқталады. Ганггаур жәрмеңкелері (мела) фестивальдің 18 күні бойы өтеді. Ганггаурға байланысты көптеген халықтық әңгімелер Раджастан, Мадхья-Прадеш, Харьяна және Гуджарат аймақтарымен байланысты. Фестиваль үшін Шива мен Парватиның мүсіндері (мурти) саздан жасалады. Кейбір отбасыларда, фестиваль қарсаңында беделді суретшілер, матерандар деп аталатындар, жыл сайын тұрақты ағаштан жасалған мүсіндерді жаңадан бояйды. Теж және Ганггаур мүсіндерінің арасындағы ерекше айырмашылық – Теж фестивалінде мүсіннің үстінде шатыр болады, ал Ганггаур мүсінінде шатыр болмайды. Әйелдер қолдарын және аяқтарын мехнди (мирт пастасы) арқылы әшекейлейді. Салынған суреттерде күн, ай, жұлдыздардан бастап қарапайым гүлдерге дейін немесе геометриялық өрнектерге дейін болады. Гудлиа – айналасында көптеген тесіктері бар және ішінде шам жағылған саз ыдыстар. Холиден кейінгі жетінші күні кешке үйленбеген қыздар бастарына шам жағылған ыдыстарды алып, гудлия әндерін айта жүреді. Жолда олар ақша, тәттілер, шекер, май, сары май және т.б. сияқты шағын сыйлықтар жинайды. Бұл 10 күнге созылады, яғни Ганггаур фестивалі аяқталғанға дейін, қыздар ыдыстарын сындырып, қалдықтарын құдыққа немесе резервуарға лақтырады және жиналған заттармен той жасап, көңіл көтереді. Фестиваль соңғы үш күнінде өзінің шыңына жетеді. Гаури мен Исар (Шива) мүсіндері осы оқиғаға арнап тігілген жаңа киімдерге киіндіріледі. Үйленбеген қыздар мен тұрмысқа шыққан әйелдер мүсіндерді әшекейлеп, оларды тірі адамдарға ұқсатады. Сағат түскі уақытта, ыңғайлы сәтте, Исар мен Гаури мүсіндері үйленген әйелдердің басына қойылып, бауди, жохад немесе құдыққа шеру ұйымдастырылады. Гауридің күйеуінің үйіне аттанатындығы туралы әндер орындалады. Шеру алғашқы екі күнде су ішіп қайта оралады. Соңғы күні шеру барлық мүсіндерді резервуардың немесе құдықтың суына батырып аяқталады.

Жайыпур

Джайпурда Гангаур фестивалінің айрықша белгісі – ггевар деп аталатын тәтті тағам. Адамдар ггевар сатып алып, жеп, достары мен туыстарына таратып береді. Шеру, Гауридің бейнесімен, Қалалық сарайдың "Занани Деодхи" есігінен басталады. Одан кейін Триполия базары, Чхоти Чаупар, Ганггаури базары, Чауган стадионы арқылы өтіп, ақырында Талкотора жанында жиналады. Әртүрлі әлеуметтік топтан келген адамдар бұл шеруді көру үшін жиналады.

Удайпур

Удайпур қаласында Гангаур атындағы арнайы ғимарат бар. Гангаур немесе Гангори гаты Пичола көлінің жағасында орналасқан. Бұл ғимарат Гангаур фестивалі сияқты көптеген мерекелерді тойлау үшін маңызды орын болып табылады. Гангаурдың дәстүрлі шерулері қалалық сарайдан және басқа да бірнеше жерден басталып, қаланың әртүрлі аудандарынан өтеді. Шерудің басында ескі паланкиндер, көліктер, бұқа арбалары және халық әртістерінің өнерлері болады. Шеру аяқталғаннан кейін Исар мен Гауридің бейнелері осы ғимаратқа әкелініп, Пичола көліне батырылады.