Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Летон үштілдісі немесе Ксантос үштілдісі – үш тілде жазылған жазу: стандартты ликий немесе ликий A, грек және арамей тілдерінде. Бұл жазу 1973 жылы Ксантос маңындағы Летон ғибадатханасының (құдай Летоға арналған) археологиялық зерттеулері кезінде табылған, төрт жақты тас стеланың – Летон үштілді стеласының бетін жабады. Ол Ликия Персия Ахеменид империясының ықпалында болған кезде жасалған. Жазуда жаңа культ құруға рұқсат беретін жарлық, құдайларға сілтемелер және жаңа культтың лауазымдары туралы ережелер тіркелген. Ликий тілінде 41 жол, грек тілінде 35 жол, арамей тілінде 27 жол бар. Олар сөзбе-сөз аударма емес, бірақ әрқайсысында басқаларында жоқ ақпарат бар. Арамей тілі біршама жинақы. «Летон» термині жазу мен стелаға қатысты нақты қолданылғанмен, олардың екеуінің де стандартты атауы жоқ. Кейде Ксантос үштілдісі қолданылады, оны Ксантос екітілдісінен, яғни Ксантос стеласынан ажырату керек. Дегенмен, кейде Ксантос стеласы Летон үштілді стеласын және Ксантостағы мазарды атау үшін де қолданылады. Сонымен қатар, Ксантос мазарының үштілділігі (ликий A, ликий B, грек) термині де қолданылады. Соңғы екі жағдайда қай стела туралы сөз болып жатқанын контекст ғана анықтай алады. Арамей тіліндегі жазу KAI 319 деп белгіленеді.
The Letoon trilingual, or Xanthos trilingual, is an inscription in three languages: standard Lycian or Lycian A, Greek, and Aramaic covering the faces of a four sided stone stele called the Letoon Trilingual Stele, discovered in 1973 during the archeological exploration of the Letoon temple complex (devoted to the goddess Leto), near Xanthos, ancient Lycia, in present day Turkey. It was created when Lycia was under the sway of the Persian Achaemenid Empire. The inscription is a public record of a decree authorizing the establishment of a cult, with references to the deities, and provisions for officers in the new cult. The Lycian requires 41 lines; the Greek, 35 and the Aramaic, 27. They are not word for word translations, but each contains some information not present in the others. The Aramaic is somewhat condensed. Although the use of the term "Letoon" with regard to the inscription and the stele is unequivocal, there is no standard name for either. Xanthos trilingual is sometimes used, which is to be distinguished from the Xanthos bilingual, meaning the Xanthos stele. However, sometimes Xanthos stele is used of the Letoon trilingual stele as well as for the tomb at Xanthos. Moreover, the term Xanthos trilingual (Lycian A, Lycian B, Greek) is sometimes used of the tomb at Xanthos. In the latter two cases only the context can provide clues as to which stele is meant. The Aramaic inscription is known as KAI 319.
Сайтты табу
Летоон – ежелгі Ликияның астанасы Ксантустың оңтүстігінде орналасқан ғибадатханалар кешені. Бұл кешен б.з.д. VII ғасырға дейін сонып, Ликия Лигасының орталығы болған болуы мүмкін. Оның ішінде Лето, Артемида және Аполлонға арналған үш храм болған. Стелла Аполлон храмының жанынан табылған. Ол Фетхиедегі мұражайға көшірілді. Бүкіл алаң қазір бірнеше сантиметр судың астында.
The Lētōon was a temple complex about south of Xanthus, capital of ancient Lycia. The complex dates to as early as the 7th century BC and must have been a center for the Lycian League. In it were three temples to Lētō, Artemis and Apollō. The stele was found near the temple of Apollo. It has been removed to the museum at Fethiye. The entire site is currently under several inches of water.
Мәтіннің қысқаша мазмұны
Ликия мәтінінің 1-5 жолдары Пиксодардың үкім ету кезеңімен даталанады. 5-8 жолдар: Ксантийліктер екі құдайға культ енгізеді, "Каун билеушісі және король Аркезимас". 9-11 жолдар: белгілі бір Симиас діни қызметкер болып тағайындалады, оның діни қызметі мұрагерлік болады. 12-20 жолдар: ғибадатханаға тиесілі аумақ пен діни қызметкерге төленетін жалақының сипаттамасы. 20-24 жолдар: ғибадатхана атынан құл азат етілген кезде алынатын жаңа салық енгізіледі. 24-30 жолдар: осыдан түсетін кірістер белгілі уақыттарда құрбандықтарға жұмсалады. 30-36 жолдар: Ксантос қаласының азаматтары мен Ксантос аумағы осы ережелерді адал түрде орындауға ант етеді.
Lines 1 5 of the Lycian text date the inscription to the government of Pixodaros. Lines 5 8: the Xanthians introduce a cult for two gods, "the Kaunian Ruler and King Arkesimas". Lines 9 11: a certain Simias is made priest, his priestship will be hereditary. Lines 12 20: definition of the territory owned by the temple, and of the salary to be awarded to the priest. Lines 20 24: on behalf of the temple a new tax is instituted, to be levied when a slave is liberated. Lines 24 30: the revenues thereof shall be spent on sacrifices at regular times. Lines 30 36: the citizens of Xanthos and the territory of Xanthos vow to execute faithfully those regulations.