Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының теңіз жаяу әскерінің генерал-майоры Марион Юджин Карл (1 қараша 1915 жыл - 28 маусым 1998 жыл) – американдық әскери шенеунік, Екінші дүниежүзілік соғыстағы аса қабілетті ұшқыш, рекордтық сынақ пилоты және теңіз авиаторы. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Теңіз жаяу әскерінің алғашқы аса қабілетті ұшқышы болды.

Алғашқы жылдар

Орегон штатының Хаббард қаласының жанындағы отбасылық сүт фермасында дүниеге келген Карл авиацияға әрқашан қызығушылық танытқан. Ол колледж оқып жүргенде ұшуды үйреніп, бар болғаны екі жарым сағаттық оқудан кейін жеке ұшты; әдетте сегіз-он сағат қажет болады. 1938 жылы Орегон мемлекеттік колледжінде (қазіргі университет) авиациялық инженерия мамандығын бітіріп, ғылым бакалавры дәрежесін алды және Армия резервінде лейтенант шеніне ие болды.

Теңіз жауынгерлері мансабы

Карл әскери қызметтен кетіп, теңіз авиациясының курсанты болып, 1939 жылдың желтоқсан айында "Алтын қанаттар" және Теңіз жауынгерлері корпусының офицерлік құрамын алды. Оның алғашқы орны Вирджиния штатындағы Квантикодағы 1-ші Теңіз жауынгерлері эскадрильясы (VMF 1) болды. Бір жылдан кейін ол Пенсаколаға нұсқаушы ұшқыш ретінде қайта жіберілді, тез өсіп келе жатқан теңіз авиаторларын даярлауға көмектесті, содан кейін Сан-Диегодағы NAS North Island-те жаңадан құрылған 221-ші Теңіз жауынгерлері эскадрильясына (VMF 221) бұйрық алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылы 7 желтоқсанда Перл-Харборға жасалған шабуыл кезінде ВМФ 221 авианосец «Саратогаға» ұшуға дайындалып, Гавайидің Оаху аралындағы Эва теңіз әскери-әуе базасына тасымалдануға әзірленді. Олардың бөлімі Гавайиге, содан кейін «Саратога» бортында Уэйк аралына, WI Relief Task Force тобының құрамында жіберілді. Көмек көрсету әрекеті тоқтатылғаннан кейін, 1941 жылы Рождество күні ВМФ 221 Мидуэй атолына орналастырылды. Карлдың алғашқы шайқасы 1942 жылы 4 маусымда Мидуэй шайқасында болды, сол күні таңертең көтерілген 25 ұшақтың 15-і жойылды. Дегенмен, Карл бір жау ұшағын – «Мицубиси Зероны» жойғаны үшін есепке алынды. VMF 221 бөлімінің барлық құтқарылғандары шайқастан кейін көп ұзамай Гавайиге қайтарылды. Ұзақ тынығудан кейін Карл 223-ші әскери ұрыс эскадрильясына (VMF 223) тағайындалды, оны бұрынғы VMF 221 ұшқышы, капитан (кейін майор) Джон Л. Смит басқарды. 20 тамызда VMF 223 Гуадалканалға жіберілді, бұл «Cactus Air Force» тобымен бірге құрлыққа жеткен алғашқы эскадрилья болды. Келесі екі айда Карл теңізшілердің бірінші «асы» атанды, оның есебі 16,5 жеңіске жетті, осы кезеңде бір рет ауыр зақымдалған ұшағынан секіріп кетуге мәжбүр болды. 26 тамызда Карл Хендерсон алаңында жапондық әскери-теңіз күштерінің танымал «Тайнан Кокутай» асы Джуничи Сасаиды атып түсірді деген болжам бар. Эскадрилья қазан айында Гуадалканалдан кеткен кезде Карл майор Смиттен кейін Американың екінші «асы» болды. 1943 жылы майор Карл Тынық мұхитына оралып, келесі жазға дейін VMF 223-ті басқарды. Соломон аралдарындағы шайқаста ол тағы екі жау ұшағын жойды, нәтижесінде 18,5 жеңіспен корпустың жетінші «асы» атанды.

Әуедегі жеңіс белгілері

Күн Жалпы ұшақ түрлері Талап етілген (орналасу) 04 маусым 1942 1 1 A6M Zeke жойылды, 2 зақымдалды (Midway VMF 221) 24 тамыз 1942 4 1 A6M Zeke, 1 Betty бомбалаушысы, 2 Kate бомбалаушылары жойылды (Cactus) 26 тамыз 1942 2 2 A6M Zeke жойылды (Cactus) 29 тамыз 1942 1 1 Betty бомбалаушысы жойылды (Cactus) 30 тамыз 1942 3 3 A6M Zeke жойылды (Cactus) 09 қыркүйек 1942 2 2 Mitsubishi G4M Betty бомбалаушылары жойылды (Cactus) 27 қыркүйек 1942 1½ 1.5 (1 кредит майор К. Армистедпен бөлісілді) Betty бомбалаушылары жойылды (Cactus) 28 қыркүйек 1942 1 1 Betty бомбалаушысы жойылды (Cactus) 03 қазан 1942 1 1 A6M Zero жойылды (Cactus) 23 желтоқсан 1943 1 1 Ki 61 Tony жойылды (Rabaul) 27 желтоқсан 1943 1 1 A6M Zeke жойылды (Rabaul) 18½

Сынақ жүргізуші

1945 жылы Карл Мэриленд штатындағы Патуксент өзені әскери-әуе базасында алғашқы сынақ пилоты курсын бітірді. Подполковник шындығында, ол авианосецтерден реактивтік ұшақтармен жаңа операциялар жүргізді, ал кейін VMF 122 теңізшілердің реактивтік эскадрильясына қолбасшылық етті. 1947 жылы Карл жылдамдық рекордын жаңару үшін таңдалған екі пилоттың бірі болды. Тамыз айында ол жаңа әлемдік рекордты тіркеді. Қазан айында Әскери-әуе күштерінің капитаны Чак Йегер дыбыс жылдамдығын бұзғанда, ол Карлдың рекордын да бұзды. 1952 жылдың 1 сәуірінде Патуксент өзенінде Карл өлімге жуықтап кетті. Ол жаңа Grumman AF 2S Guardian суға қарсы шабуыл ұшағында бірқатар сынақ айналымдары жасады. Алдыңғы сынақтарда орнатылған спиральға қарсы парашют алынып тасталған еді. Чесапик шығанағының үстінен 10000 футқа (3048 м) көтеріліп, Карл айналымды бастады. Ұшақ күшті центробегтік күштермен бірге жазық спиральға түсті. Карл спиральды тоқтата алмады және оны 4000 футқа (1219 м) дейін түсірді. Ол катапульталық креслоны іске қосуға тырысты, бірақ оның қолынан бетпешкі жыртылып, кресло іске қосылмады. Ол 3000 футқа (914 м) дейін көтерілді. Содан кейін ол спиральдың ішкі жағынан шығудың жел тоннелінде бекітілген әдісін сынады, бірақ ауа ағынының күшінен кері қайтаруға мәжбүр болды. Ақыры, ол екінші жағына шығып, ұшақ суға түскенде парашютінің ашылғанын сезінді. Бұл оқиға спиральдың ішкі жағынан құтылудың, құйрықтан соққы алудан сақтану үшін дұрыс емес теория екенін көрсетті. 1953 жылы екінші сынақ пилоты сапары барысында Карл Дуглас D 558/II ұшағымен 83000 фут (25298 м) биіктікте ресми емес рекорд орнатты. Сынақ пилоты міндеттерінен бос уақытында Карл Тайваньда орналасқан барлау эскадрильясы сияқты басқа да бөлімшелерге қолбасшылық етті. 1954 жылы ол Қытайдың материгі үстінен миссиялар жүргізіп, жағалаудағы коммунистік күштердің суретін түсірді. Оның өлімінен кейін, бірнеше некрологтарда оның барлау миссиялары туралы бұрыс ақпарат пайда болды, онда ол U-2 тыңшылық ұшақтарымен ұшқандығы айтылды.

Вьетнам соғысы

Карл әлі полковник болса да, 1962 жылы бес айға Теңіз корпусы авиациясының директоры болды. 1964 жылы генерал-бригадир болып тағайындалды. 1965 жылы 1-ші Теңіз жаяу әскері бригадасын Оңтүстік Вьетнамдағы Дананг қаласына жеткізді. Қызмет бабындағы жоғары дәрежесіне қарамастан, ол тікұшақтар мен реактивтік истребительдерде бірнеше рет жауынгерлік тапсырмалар орындады. Карл 1967 жылы генерал-майор болып екінші жұлдызын алды, 1968 жылдан 1970 жылға дейін Солтүстік Каролина штатындағы MCAS Cherry Point әскери-әуе базасында 2-ші Теңіз авиациялық қанатын басқарды. Содан кейін ол 1973 жылы зейнетке шыққанға дейін Теңіз корпусының Бас инспекторы қызметін атқарды. Ол кезде ол 13 000 сағатқа жуық ұшқан, бұл оның көптеген замандастарынан екі есе көп болатын.