Кіріспе

Помпоза аббаттығы – Италияның Феррара қаласына жақын, Адриатика теңізі жағалауындағы Кодигоро коммунасында орналасқан бенедиктин монастыры. Ол Солтүстік Италиядағы ең маңызды монастырьлардың бірі болып есептеледі, өте бай кітапханасында сақталған каролинг қолжазбаларымен, каролинг дәуірінің ең ірі мұражайларының бірі ретінде және романдық стильдегі ғимараттарымен әйгілі болған.

Тарих

Бұл жерде бенедиктин аббаттығы туралы ең алғашқы мәлімет 874 жылға дейін жетеді, сол кезде Помпоза дамыған каролинг өнерінің орталығы болған. Елді мекеннің негізі, шамамен екі ғасыр бұрын, Солтүстік Италиядағы Ломбардтар дәуірінде Равенна порты Классаның (574) қирауынан кейін, ирланд миссионері Колумбанның монахтары тарапынан қаланған болуы мүмкін. Шамамен 1093 жылға жатқан хатта, аббат Гироламо кітапхана үшін сатып алынған немесе көшірілген классикалық мәтіндердің ішінде Горацийдің (Carmen Saeculare, Сатирлер, Хаттар), Виргилийдің «Георгикалары», Ювенал, Персий, Квинтилиан, Теренцийдің «Андриясы», Иеронимнің Евсевий тарихына жазған кіріспесі, Цицеронның «De officiis» және «De oratore» еңбектері, Ливийдің «Periochae» атты қысқартылған нұсқасы және Юлий Фирмик Матернның «Mathematica» еңбектері аталады. 14 ғасырға дейін аббаттың Италияның барлық аймақтарында иеліктері болған, оның келісімшаты жергілікті маңыздан асып түскен, бірақ кейіннен теңіздің шегінуі және Төменгі По өзені аймағындағы безгек ауруының күшеюіне байланысты көршілес аймақтың кедейлеуінен құлдырап қалды. Аббаттың жазушы-монахтарының еңбегінің және Петр Дамианның Помпозада болғандығының арқасында Италия мәдениетінде маңызды рөл атқарды. Осы аббатта 11 ғасырдың басында Гидо д’Ареццо қазіргі заманғы музыкалық нотацияны ойлап тапты. Помпоза монахтары 1650 жылы Феррарадағы Сан-Бенедеттоға көшіп кетті, аббат бос қалды. 19 ғасырда аббат Италия үкіметінің меншігіне өтті. Санта-Мария шіркеуі – 7-9 ғасырларда салынған, аркадалы дәліздері мен ағаш қабырғалары бар үш кемелі Равенналық роман стиліндегі базиликаның мысалы. Аббаттың күші мен беделі арта келе, шіркеу біртіндеп кеңейтіліп, 11 ғасырда сегмент тәрізді апсидасымен қазіргі түріне жетті. Шіркеутің ішінде 12 ғасырлық Косматеск стиліндегі және мозаикамен әшекейленген тас еден, Витале да Болонья және оның көмекшілері салған апсидадағы фрескалар бар; сондай-ақ, асханада Римини шеберінің суреттері сақталған. Капитуляр залында 14 ғасырдың басында Гьоттоның шәкірті салған фрескаларды көруге болады. 1063 жылы салынып, бірнеше онжылдықтарда аяқталған, 48 метр биіктіктегі тұрған қоңырау мұнарасы – Роман дәуірінен жеткен ең әдемі қоңырау мұнараларының бірі, Форлидегі Сан-Меркуриале аббаттығының қоңырау мұнарасымен (75 метр) бірге. 11 ғасырдың ортасында Равеннада білім алған сәулетші Мазуло салған, 1026 жылы аббат шіркеуіне арналған Палаццо делла Рагионе де назар аударуға лайық, ол аббат шіркеуіне арналған киелі рәсімге дейін салынған.