Кіріспе
Аризона штатының жоғарғы соты – АҚШ-тың Аризона штатының жоғарғы соты. Финикстің орталық қаласындағы Жоғарғы Сот ғимаратында орналасқан бұл сот төраға судьядан, төраға судьяның орынбасарынан және бес судьядан тұрады. Әр судья Аризона губернаторы екі партиялық комиссия ұсынған тізім бойынша тағайындалады. Судьялар тағайындалғаннан кейін екі жыл сайын, содан кейін әр алты жылда бір рет қайта сайлануға түседі. Олар 70 жасқа толғанда зейнетке шығуға міндетті.
The Arizona Supreme Court is the state supreme court of the U. S. state of Arizona. Sitting in the Supreme Court building in downtown Phoenix, the court consists of a chief justice, a vice chief justice, and five associate justices. Each justice is appointed by the governor of Arizona from a list recommended by a bipartisan commission. Justices stand for retention in an election two years after their appointment and then every six years. They must retire at age 70.
Сот тарихы
Сот 1912 жылы үш судьямен құрылды. Альфред Франклин, Дональд Л. Каннингэм және Генри Д. Росс 1912 жылдың 14 ақпанында қызметке кірісті. 1949 жылы Сот үш судьядан бес судьяға дейін ұлғайтылды. 2016 жылы ол бестен жеті судьяға дейін кеңейтілді. Кейбір адамдар бұл кеңейтуді сотты толықтыру деп сынға алды. Соттың құзыреті Аризона Конституциясының VI бабының 5-тармағында белгіленген. Сотқа келіп түскен шағымдардың көп бөлігі Аризона апелляциялық соты арқылы қаралады, өлім жазасынан басқа, ондай істер бойынша Аризона Жоғарғы Сотының апелляциялық юрисдикциясы ғана бар. Сондай-ақ, сот Аризона Конституциясында көрсетілгендей, бірнеше жағдайда бастапқы юрисдикцияға ие. Кворум үш судьядан тұрады, бірақ заңды конституцияға қайшы деп жариялау үшін соттың барлық мүшелері отыруы керек.
Судьяларды таңдау
Бас судьяны сот бес жылға сайлайды және ол қайта сайлануға құқылы. Олар барлық төменгі соттардың әкімшілік жұмысын қадағалайды. Ол апелляциялық соттарды тағайындау комиссиясының төрағасы болып табылады, ол апелляциялық соттардағы бос орындарды толтыру үшін үміткерлерді ұсынады. Губернатор ұсынылған үміткерлердің бірін олардың есімдері жіберілген күннен бастап алпыс күн ішінде тағайындамаса, Бас судья тағайындауды жүзеге асырады. Бас судьяның орынбасары, Бас судьяның "болмауы немесе қабілетсіздігі" жағдайында оның қызметін атқарады, оны сот белгіленген мерзімге сот таңдайды. Сот судьялары Миссури жоспарының өңделген түрі бойынша таңдалады. Екі партиялық комиссия үміткерлерді қарастырып, губернаторға ұсынылатын кандидаттардың тізімін жібереді. Заң бойынша губернатор партиялық тиесілігіне қарамастан, осы тізімнен тағайындауға міндетті. Судьялар бастапқы мерзімге бекітіледі, содан кейін олар қайта бекіту сайлауына түседі. Егер судья сайлауда жеңіске жетсе, оның өкілеттігі алты жылға созылады. 2024 жылдың ақпан және сәуір айлары аралығында Аризона Сенаты (барлық республикалық сенаторлар мақұлдап, барлық демократ сенаторлар қарсылық білдірген) Аризона Жоғарғы Сотының өкілеттік мерзімін алты жылдан өмір бойына дейін өзгерту туралы қаулы қабылдады, бұл ретроспективті түрде қолданылады және 2024 жылғы қарашадағы Аризона Жоғарғы Сотының қайта бекіту сайлауын күшін жояды; қаулы Аризона Өкілдер палатасының мақұлдауын күтуде.
Атақты істер
Harrison v. Laveen, 67 Ariz. 337, 196 P.2d 456 (1948), соттың "қорғаншылықтағы адамдар" деген тіркезді мемлекеттік конституцияда ғана емес, сот арқылы белгіленген қорғаншылыққа ғана қатысты деп шешкен және бұл "дауыскерлерге немесе Аризона штатындағы индейлердің федералдық статусына топтық түрде қатысы жоқ" деген іс. Spur Industries, Inc. v. Del E. Webb Development Co., 108 Ariz. 178, 494 P.2d 700 (1972), зиян келтіру заң қағидаларын қарастырған іс. Planned Parenthood Arizona v. Mayes, CV 23 0005 PR (2024), 1864 жылы қабылданған Аризона штатының абортты шектеу заңының қолданылуын растаған іс.