Кіріспе

Карлос Альберто Либанио Кристо (1944 жылы туған), Фрей Бетто деген атпен әйгілі, бразилиялық жазушы, саяси белсенді, философ, азаттық теологы және доминикан монахы.

Өмір

Фрей Бетто 1944 жылғы 25 тамызда Бело-Оризонте қаласында дүниеге келген. 20 жасында журналистиканы оқып жүргенде Доминикан орденіне қосылды. Кейін Бразилияны билеген әскери диктатура оны елден адамдарды контрабандалық жолмен шығаруы үшін төрт жылға түрмеге қамады. Оның түрмеге түсуі үкіметтің Католик шіркеуінің белсенді мүшелеріне жасаған шабуылдарының бір бөлігі болды. Осы оқиғалар 2006 жылы Фрей Беттоның осы аттас кітабы негізінде түсірілген «Қанмен суыну» атты тарихи фильмінде бейнеленген. Бразилиялық актер Дэниел де Оливейра фильмде Фрей Бетто рөлін сомдайды. Бразилияда аштықты жою жұмысынан бөлек, Фрей Бетто Бразилия саясатының түрлі салаларымен айналысады. Ол Луис Инасио Лула да Силваның үкіметінде жұмыс істеді, ол үшін рухани кеңесші және ұстаз саналды. Бостандық теологы ретінде Фрей Бетто марксизм мен христиандық арасындағы түсіністікті қолдау мақсатында халықаралық деңгейдегі түрлі шараларға қатысты. 1980 жылдары ол Гаванаға сапар шегіп, Фидель Кастромен жиі және ұзақ сұхбаттар жүргізді. Осы әңгімелердің нәтижесінде «Фидель және дін» атты кітап жарық көрді, онда Кастро христиандыққа қатысты өз пікірлерін ашты. Бұл консерваторлардың наразылығын тудырды, бірақ сонымен қатар Кастро үкіметі мен Куба Католик шіркеуі арасындағы қарым-қатынасты жақсартты. Михаил Горбачевтің «Перестройка» кезеңінде Фрей Бетто Ресей православие шіркеуінің басшылары мен КСРО Коммунистік партиясы арасындағы түсіністікке бағытталған түрлі шараларға қатысты. Осы күш-жігердің нәтижесінде 1993 жылы португал тілінде «Жоғалған жұмақ» атты саяхат күнделігі жарық көрді, автор оны белгілі бір Теофилге («Құдайдың досы») арнады, ол Лұқа Евангелиясының құпия адресаты сияқты, барлық христиандардың символы ретінде түсіндірілуі керек.

Құрметтер

Фрей Бетто ЮНЕСКО-ның 2013 жылғы Халықаралық Жозе Марти сыйлығының иегері ретінде таңдалды. ЮНЕСКО-ның Бас директоры Ирина Бокова бұл сыйлықты оған "Латын Америкасы мен Кариб аймағындағы бейбітшілік, әлеуметтік әділдік және адам құқықтарының жалпыға ортақ мәдениетін құруға қосқан ерекше үлесі үшін" бергенін атап өтті. Сыйлық 28 қаңтарда Кубаның Гавана қаласында Жозе Мартидің туылған күнінің 160 жылдығына арналған Дүниежүзілік теңгерім туралы үшінші халықаралық конференцияда табысталды.