Кіріспе

Ромеро – 1989 жылы түсірілген тарихи фильм. Фильмде Сальвадор архиепископы Оскар Ромероның өмірі мен қызметі суреттелген. Ол, зорлықпен билеген әскери режимге қарсы бейбіт шерулер ұйымдастырған, бұл оның өміріне қауіп келтірген. Фильмде Оскар Ромеро рөлін Рауль Джулия, Ромероның жақын досы және бірге шейіт болған дін қызметкері Рутилио Гранде, сондай-ақ Ана Алисия мен Гарольд Гулд сомдаған. Фильмде шын оқиғалар көрсетілсе де, кейбір кейіпкерлер ойдан туындаған. Про-кеңестік партизандар ұстап алған үкімет тарапынан қолдаушыны босатуға тырысып, сәтсіз аяқталғаннан кейін, Ромеро өзінің досы, әскери режимді сынаған Осуна әке (Алехандро Брачо) әскерге түсіріліп, азапталғанын біледі. Оны босатуға қол жеткізген соң, Ромеро президент сайлауына бойкот жариялайды және Сальвадор әскері казармаға айналдырған шіркеуде дін қызметін өткізу арқылы оған қарсы шығады. Кейін, Ромеро партизандар ұстаған Осуна әкемен бірге ұсталған әскерді босатуға тырысады, бірақ өзі тұтқындалады. Осуна әке Ромероның қарсылығына қарамастан, азаптап өлтіріледі. Ромеро партизандардың зорлық әдістерін қабылдамайды, бірақ ол дін қызметін өткізіп жатқанда, әсіресе, қасиетті Евхаристияны оқып жатқанда өлтіріледі. Фильмнің соңында былай делінеді:

Ромеро архиепископы 1980 жылдың 24 наурызында қаза тапты. Ол алаңдатарлық шындықты айтты. Көптері оған құлақ аспады. Соның салдарынан 1980-1989 жылдар аралығында 60 мыңнан астам сальвадорлық қаза тапты. Бірақ бейбітшілік, бостандық, әділдік және қадір-қасиет үшін күрес жалғасуда. 1992 жылы, Сальвадордағы Азамат соғысы аяқталғанда (фильм түсірілгеннен үш жыл өткен соң), қаза тапқан сальвадорлықтардың саны 75 мыңнан асты.

Өндіріс

Америка Құрама Штаттары мен Мексика арасындағы халықаралық бірлесіп түсірілген "Ромеро" фильмі, Рим католик шіркеуінің дін қызметкерлері – паулисттер құрған "Паулист Пикчерс" компаниясының тұңғыш көркем фильмі болып табылады. Бұл католик компаниясының мұндай ауқымды фильм түсіргені алғашқы рет еді. Компания "Insight" деп аталатын, ұзақ жылдар бойы көрсетілген телесериалдарын шығарумен де танымал болды. Фильм 1989 жылы Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Оны австралиялық режиссер Джон Дюиган түсірді, ал "Паулист Пикчерс" компаниясының негізін қалаушы, Әке Эллвуд (Бад) Кизер продюсерлік жұмысын атқарды. Мексикалық режиссер Альфонсо Куарон бұл фильмде режиссердің ассистенті болып жұмыс істеді. Композитор Габриэль Яред, кейіннен BAFTA сыйлығы мен Оскар сыйлығын жеңіп алған, "Ромеро" фильміне музыка жазды. Фильм Мексикада түсіріліп, оқиғасы Эль-Сальвадорда өрбітеді.

Қабылдау

Ромеро сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Фильм Rotten Tomatoes сайтында 8 шолуға негізделген 80% рейтингке ие. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге шамалы оң баға беріп, төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді. Эберт Джулияның "тыйым салынған және ұтымды" ойынын жоғары бағалады, бірақ фильмнің болжамды екенін және сондықтан басқа тамырлық фильмдердей күшті емес екенін айтты. Руханилық және Практика фильмге оң пікір беріп, оны "тамаша драма" деп атады, ал Рауль Джулияның Ромеро рөліндегі ойынына ең көп мақтау айтылды. Ромеро АҚШ-тың араласуы туралы мәлімет бермегені үшін де сынға ұшырады. Лос-Анджелес Таймс газетінің авторы Кевин Томас "фильмде Америка үкіметінің Эль-Сальвадордың қиын жағдайына қатысы көрсетілмеген, тек Ромероның АҚШ-тан өз елінің халқына қарсы қолданылатын қаруды жіберуді тоқтатуды сұрауы ғана көрсетілген" деді. The New York Times газетінің Винсент Канби фильмнің "кино ретінде емес, ерлік адамның қысқаша, айтарлықтай жеңілдетілген өмірбаяны ретінде маңыздырақ екенін" айтты. Фильмнің ұсынылу әдісі оқулыққа ұқсас.