Уылдырық майы салдарынан туындаған ауру және 1981 жылғы Испаниядағы жағдай
Toxic oil syndrome
1981 ж. Испаниядағы уытты май синдромы – 20 мың адамға әсер еткен, 300-ден астам адамның қаза болуына себеп болған қауіпті ауру. Себебі ластанған рапс майы болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тамақ арқылы жұғатын аурулар
Foodborne illness
Токсикалық май синдромы (TOS) немесе жай ғана токсикалық синдром (испан тілінде: síndrome del aceite tóxico немесе síndrome tóxico) – бұлшықет-сүйек жүйесінің ауруы. 1981 жылы Испанияда болған және шамамен 20 000 адамға әсер еткен, бірнеше ай ішінде 300-ден астам адамның қаза болуына және бірнеше мың адамның мүгедек болуына себеп болған жағдай, ластанған рапс майынан туындаған деп саналады. Бұл жағдай ауқымы, клиникалық жағдайының жаңалығы және этиологиясының күрделілігімен ерекшеленді. Алғашқыда бұл өкпе ауруы ретінде, ерекше белгілермен пайда болды, бірақ бастапқы симптомдары өкпе инфекциясына ұқсас болды. Ауру белгілі бір географиялық жерлермен шектелген сияқты, тіпті көршілерінде ешқандай белгі болмаса да, бір отбасының бірнеше мүшесі зардап шегуі мүмкін. Жедел сатыдан кейін, басқа да түрлі созылмалы симптомдар байқалды.
Toxic oil syndrome (TOS) or simply toxic syndrome (Spanish: síndrome del aceite tóxico or síndrome tóxico) is a musculoskeletal disease. A 1981 outbreak in Spain which affected about 20,000 people, with over 300 dying within a few months and a few thousand remaining disabled, is thought to have been caused by contaminated colza (rapeseed) oil. It was unique because of its size, the novelty of the clinical condition, and the complexity of its aetiology. Its first appearance was as a lung disease, with unusual features, though the symptoms initially resembled a lung infection. The disease appeared to be restricted to certain geographical localities, and several members of a family could be affected, even while their neighbours had no symptoms. Following the acute phase, a range of other chronic symptoms was apparent.
Тергеу
1987 жылы эпидемиологиялық зерттеулер ТОС-тың анилин туындылары бар "тағамдық" рапс майын тұтынумен байланысты екенін көрсетті. Анилин мен майлардың арасындағы реакция нәтижесінде пайда болатын май қышқылы анилидтерінің деңгейін зерттеу екі рет жүргізілді, және бұл майларда осы заттың деңгейі жоғары екені анықталды. 1991 жылы Посада де ла Паз және авторлар тобы Франциядан Испанияға 2% анилинмен денатурацияланған рапс майы әкелінгенін анықтады, бұл май өнеркәсіптік қолдануға арналған деп хабарланды. 1990 жылдары жақсартылған химиялық әдістер улы майдың көптеген үлгілерінде жаңа класс химиялық заттарды анықтады: 3 (N фениламино) 1,2 пропандиол (PAP деп қысқартылған) және оның эфирлері, олар да анилиннің триглицеридтермен реакцияласуынан пайда болады. Мұнайды заңсыз тазартумен Industria Trianera de Hidrogenación (ITH) зауыты (Севилья) анықталды. Деректердің қайшылығы, үлкен тергеуге байланысты жоғары құпиялылық деңгейі және синдромның алғашқы жағдайлары Мадридте (АҚШ-тың Торрейон де Ардос әскери базасының жанында) тіркелгені, артық ойларға орын берді. ТОС-тан зардап шеккендердің кейбіреуі ластанған май өнімдерін ешқашан тұтынбағанын мәлімдеді. Сонымен қатар, ластанған май көбінесе төмен бағамен көше базарларында сатылды, бірақ пациенттердің айтарлық үлесі бай адамдар еді. Тағы бір теория бойынша, уытты реакция органофосфаттармен уланудан (мысалы, помидордағы пестицид қалдықтарынан) туындаған және Испания үкіметі мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) тарапынан жасырылған.
In 1987, TOS was found by epidemology to have been linked to the ingestion of a "food grade" rapeseed oil containing aniline derivatives. Two separate studies on levels of fatty acid anilides (which would arise from reaction between aniline and fats) confirmed that case related oils have an elevated level of this substance. In 1991, Posada de la Paz et al. found that French rapeseed oil was imported to Spain after denaturation with 2% aniline, allegedly for industrial use. During the 1990s, improved chemical methods found a new class of chemicals in multiple samples of toxic oil: 3 (N phenylamino) 1,2 propanediol (abbreviated as PAP) and its esters, which would also be produced as aniline reacts with triglycerides. The factory responsible for illegally refining the oil was identified as Industria Trianera de Hidrogenación (ITH) of Seville. Data discrepancies combined with both a high level of secrecy surrounding the huge investigation and the fact that the first cases of the syndrome were located in Madrid (near the U. S. military base in Torrejón de Ardoz) spread the idea of a conspiracy. Several of those affected by TOS claim they never consumed any of the tainted oil products. Furthermore, the tainted oil was primarily sold in low cost street markets; yet, a considerable percentage of the patients were wealthy. Another theory suggests the toxic reaction was triggered by organophosphate poisoning (e. g., from pesticide residues in tomatoes) and covered up by the Spanish government and the WHO.