Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крикетте боулинг машинасы – бұл ұрысшыға жаттығу жасауға (әдетте торларда) және белгілі бір ұзындықта, бағытта және жылдамдықпен допты қайталап беру арқылы нақты дағдыларын шыңдауға мүмкіндік беретін құрылғы. Оны ешкім доп тастай алмағанда немесе қажетті стильдегі немесе деңгейдегі ойыншы болмағанда да пайдалануға болады. Крикет жаттықтырушыларына әртүрлі боулинг машиналары қолжетімді, олардың әрқайсысы қажетті допты беруді әртүрлі жолдармен іске асырады, бірақ көбісі қашықтан басқаруға мүмкіндік береді, соның арқасында жаттықтырушы соққы жасалған кезде ұрысшыға жақынырақ бола алады.
In cricket a bowling machine is a device which enables a batsman to practise (usually in the nets) and to hone specific skills through repetition of the ball being bowled at a certain length, line and speed. It can also be used when there is no one available to bowl, or no one of the desired style or standard. There are a number of different types of bowling machine available to cricket coaches, each quite different in the ways they achieve the required delivery, though most allow the use of remote control, so that a coach can be closer to a batsman when the stroke is played.
Механикалық боулинг машиналары
Бұл машина түрі ең көп кездесетін. Ол қарапайым, берік және сенімді, сонымен қатар пайдалы әртүрлі лақтыруларды орындай алады.
This type of machine is by far the most common. It is simple, strong and reliable, as well as being able to bowl a useful range of deliveries.
Олардың жұмыс істеу әдістері
Машинаның негізгі механизмі екі ауыр дөңгелек, диаметрі 30-50 см, қатты немесе пневматикалық резеңке дөңгелектерімен жабдықталған, әрқайсысы өз электр қозғалтқышымен қозғалады. Бұл дөңгелектердің бір жазықтықта, бір-бірінен шамамен 7 см қашықтықта (крикет добының диаметрінен сәл кем) орналасуы үшін рамаға бекітіледі. Шартық буын машинаға кең қозғалыс мүмкіндігін береді. Барлық құрылым берік үш аяқты тұғырға немесе басқа рамаға орнатылады, сонда дөңгелектер жазықтығы әдеттегі боулингші добын жіберу биіктігінде болады. Допты дөңгелектердің арасына жеткізетін арна жаттықтырушының қолына тиюінен сақтайды. Моторлар көбінесе автомобиль аккумуляторымен қуаттанады және қарама-қарсы бағытта айналады. Басқару пульті әрбір дөңгелектің жылдамдығын өзгертуге мүмкіндік береді, бұл машинаны жаңадан бастаған ойыншылар үшін баяулатуға немесе моторлар әртүрлі жылдамдықпен жұмыс істегенде, айналмалы немесе спин боулингін имитациялауға болады. Бұл машиналар крикет немесе теннис доптары сияқты шамамен дұрыс өлшемдегі және салмақтағы кез келген доппен жұмыс істейді. Дегенмен, олар көбінесе өздеріне арналған доптармен жақсы жұмыс істейді – боулинг машинасының доптары, олар қатты пластиктен жасалған және кіші шұңқырлармен жабылған. Бұл шұңқырлар осы типтегі беру кезінде айналу сипаттамаларын жақсартуға көмектеседі.
The main mechanism of the machine consists of two heavy wheels, between 30 and 50 cm in diameter, fitted with solid or pneumatic rubber tyres, each driven by its own electric motor. These are mounted in a frame such that the wheels are in the same plane, about 7 cm apart (slightly less than the diameter of a cricket ball). A ball joint allows the machine a wide range of movement. The whole assembly is mounted on a sturdy tripod or other frame so that the plane of the wheels is roughly at the height that a typical bowler would release the ball. A chute delivers the ball between the wheels, protecting the coach's hands. The motors are typically powered by a car battery, and turn in opposite directions. A controller allows variation of the speed of each wheel, allowing the machine to be slowed down for less experienced batsmen, or when the motors are not running at the same speed, swing or spin bowling can be simulated. These machines will work with any ball of roughly the right size and weight, such as normal cricket balls or tennis balls. However, they usually work best with their own balls, bowling machine balls which are made of hard plastic, and are covered in dimples. These dimples are to help with the swinging characteristics when this type of delivery is desired.
Тез боулинг
Бұл екі доңғалақты да соққы берушінің қарсы ала алатын ең жоғары жылдамдыққа теңдестіру арқылы қол жеткізіледі, бірақ машинаның өзі көлденеңге бұрылуы керек. Жаңа бапкер машинаны сәл жылжыту арқылы әр доптың траекториясын және ұзындығын өзгерте алады.
This is achieved by setting both wheels to the same speed, as fast as the batsman is able to deal with, although the machine itself would have to be tipped horizontally. The coach can move the machine around slightly to vary the line and length of each ball.
Свинг боулинг
Дөңгелектер жазықтығы тегіс, ал моторлар сәл әртүрлі жылдамдықпен жұмыс істейді. Бұл шардың жерге перпендикуляр ось бойынша айналып, Магнус эффектісінен ауытқуына себеп болады. Егер шар жоғарыдан қарағанда сағат тіліне қарсы айналса, ол оңнан солға қарай ауытады; сағат тілімен айналу солдан оңға қарай ауытады. Яғни, жаттықтырушы бір жақтан дөңгелекті баяулатса, шар сол бағытта ауытады. Осылай тудырылған ауытқу, әдеттегі спин боулингтен өзгеше – ол футболдағы керлинг допына көбірек ұқсайды.
The plane of the wheels is flat, and the motors are set to run at slightly different speeds. This means the ball will spin about an axis perpendicular to the ground, causing it to swing due to the Magnus effect. If the ball is spinning anticlockwise (looking from above) the ball will swing from right to left; clockwise spin results in a swing from left to right. This means that if the coach slows down the wheel on one side, ball will swing in that direction. The swing produced in this way is different from normal swing bowling, however – it is much more like a curling ball in football.
Тігіс боулинг
Бұл қиынға соғады, себебі оператор доптың машинаға және дөңгелектердің арасына қалай домалап түсетінін толық бақылай алмайды. Дегенмен, орташа алғанда, доптың тігісі кейде қажетті бұрышта шығып, оның нәтижесінде болжамсыз секіруіне себеп болады.
This is difficult to achieve since the operator cannot control exactly how the ball will roll into the machine and between the wheels. However, by the law of averages, a ball will occasionally come out with its seam at the correct angle, and bounce unpredictably as a result.
Қақпашылар
Табиғи емес жоғары немесе төмен секіретін доптар алу үшін машинаның жазықтығы тік болуы керек. Барлық машиналар мұны істей алмайды, себебі олардың шартық буыны қажетті қозғалыс ауқымын қамтамасыз етпейді. Допты қалыптыдан жоғары секіруі үшін төменгі дөңгелек жоғарғы дөңгелекке қарағанда сәл жылдам айналуы керек. Қалыптыдан әлдеқайда төмен секіретін берулер сирек кездеседі және көбінесе доптың жердің бұзылған бөлігіне тиюінің нәтижесі болады. Дегенмен, мұндай доптарды жоғарғы дөңгелектің жылдамдығын арттыру арқылы да модельдеуге болады.
To get balls that bounce unnaturally high or low, the plane of the machine must be set so that it is vertical. Not all machines can do this, simply because their ball joint doesn't give the required range of movement. To get balls that bounce higher than normal, the lower wheel should spin slightly faster than the upper. Deliveries that bounce much lower than normal are less common and are usually the result of the ball striking a broken up patch of ground. These balls can still be simulated, however, by increasing the speed of the upper wheel.
Пневматикалық боулинг машиналары
Бұл конструкция механикалық түрге қарағанда едәуір сирек кездеседі және мүлдем басқа қағида бойынша жұмыс істейді.
This design is significantly less common than the mechanical type and operates using a completely different principle.
Олардың жұмыс істеу әдістері
Машинадағы кеңістіктің басым бөлігі шарларды сыйыратын қойма. Қойманың төменгі жағында, алдыңғы бөлігінде алты шарға арналған ұялары бар ротор орналасқан. Шарықтар гравитация күшімен ротордағы ұяларға түсіп, содан кейін механизмнің ішкі бөлігіне жетеді. Ротор тұйық қақпаның үстінен өтеді, шар салмағымен қақпаны ашып, кішкентай камераға құлайды. Шардың түсетін камерасына ауа ағынын жеткізу үшін сорғы пайдаланылады. Ауа ағыны шарды камера бойымен "шектегіш" деп аталатын резеңке сақинаға немесе прокладкаға итеріп жібереді. Шектегіште шардан сәл кіші тесік бар, шар оған қысым жасайды. Бұл тесікті бітеп, камерада ауа қысымы артады. Қысым шектегіштің көтере алмайтын деңгейге жеткенде, шар оны бұзып, машинаның негізгі корпусынан сыртқы түтікке шығып, ол оны жоғары қарай бағыттап, боулингшінің қолының биіктігінде босатады.
Most of the space in the machine is a hopper that contains the balls. At the bottom of the hopper, near the front, is a rotor with space for six balls. The balls slot into the spaces on the rotor by gravity, which then takes them into the innards of the mechanism. The rotor passes over a trap door, which the ball opens with its weight, falling into a small chamber. A pump is used to provide a flow of air into the chamber that the ball drops into. The airflow pushes the ball along the chamber to rubber ring, or gasket, known as a "restrictor". The restrictor has a hole through it that is sightly smaller than the ball, which the ball presses up against. This seals the hole, so air pressure builds up in the chamber. When the pressure is so great that the restrictor can no longer hold it, the ball bursts through, out of the main body of the machine and into an external tube, which guides it upwards and releases it at the height of a bowler's arm.
Тез боулинг
Ауаның цилиндрден шығуына мүмкіндік беретін жүйе бар, бұл қысымды шектегіштен өткеннен кейін азайтады. Бұл шарға түсетін қысымды төмендетіп, бастапқы жылдамдығын азайтады. Оны жабу жылдамдықты максималды деңгейге дейін арттырады; максималды жылдамдығы 160+ км/сағ (100+ миль/сағ).
A system exists that allows air to escape from the barrel shortly after it has passed the restrictor. This reduces the pressure on the ball, reducing its muzzle velocity. Closing this increases the speed to its maximum; its maximum speed is 160+ km/h (100+ mph).
Свинг боулинг
Бұл үшін оқпанның ұшына иілген түтік бекітіледі. Доп оның ішінде домалап, айналып, шайқалады.
To do this a curved piece of tubing is attached to the end of the barrel. The ball rolls around this causing it to spin and swing.
Спин боулинг
Свинг боулингке қолданылатын түтіктерді, қисықты тік пен көлденең арасында бағыттап, спин боулингке де пайдалануға болады.
The tubing used for swing bowling can also be used for spin bowling, by pointing the curve somewhere between vertical and horizontal.
Тігіс боулинг
Бұл машинада тігіспен лақтыру мүмкін емес, себебі ол тек теннис доптарын және Слэзенгердің "Слэзболл" сияқты крикет жаттығу доптарын қабылдайды (қатты, кішкентай, аз секіретін, ауыр доп, сыртқы түрі теннис добына ұқсас, бірақ көбінесе қызыл түсті). Екі түрлі доптың ешқайсысының да тігісі жоқ.
Seam bowling is impossible on this machine as it only accepts tennis balls and cricket training balls such as Slazenger's "Slazball" (a hard, small, low bounce, heavy ball, similar in appearance to a tennis ball but usually red in colour). Neither of these types of ball has a seam.
Қақпашылар
Құбырды тік орнату арқылы биік және төмен секіруді модельдеу үшін оны қайта қолдануға болады.
The tubing can again be used, this time to simulate high and low bounce by mounting the tube vertically.
Бағдарламаланатын боулинг машиналары
Жоғарыда сипатталған екі типті машина да салыстырмалы түрде қарапайым конструкцияға ие, олар клубтар үшін үнемі, интенсивті пайдалануға арналған, сондықтан оларды пайдалану оңай және сенімді. Олар берілген конфигурациядағы машинамен тек бір типті допты ғана симуляциялай алады және, әсіресе спин боулингімен байланысты, басқа да шектеулері бар, бұл олардың ойынның жоғары деңгейіндегі ойыншылар үшін пайдалылығын шектейді. Бағдарламаланатын боулинг машиналарын жасаушылар осы шектеулердің кейбірін жоюды көздеген, олар әртүрлі доптарды тікелей, бірінен соң бірі беру үшін жылдам қайта конфигурацияланады. "Мерлин" деп аталған бағдарламаланатын боулинг машинасы, жасаушылары "адам таныған кез келген допты бере алады" деп мәлімдеген, 2005 жылғы Ashes сериясына дайындық және оның барысында Англия крикет командасы қолданғанда көп назар аударды. Бастапқыда жеке жасалған "Мерлин" Херефордширдегі крикет жаттықтырушысы Генри Прайор жасаған. Оның механизмі жарияланбаған, бірақ ол басқа машиналарға қарағанда әлдеқайда күрделі деп болжауға болады. Маңыздысы, машина Шейн Уорнның аяқ бұруларын имитациялай алады деп мәлімделді, және ол оның пайдалылығын жоққа шығарса да, Англия ұрысшылары оған келіспейді және спин боулингіне қарсы ойын қабілеттерін едәуір жақсартқандықтарын санайды. Машинаның механикалық қабілеттерімен қатар, компьютерлік басқарудың маңызды элементтері де бар. Егер дұрыс деректер берілсе, ол белгілі бір боулердің оверін қайта жасай алады. Машинаның ең қызықты жақтарының бірі – доп машинадан шыққанша, қандай доп болатыны туралы ешқандай көрсеткіш бермейді. Бұл ұрысшыларды боулерді болжауға тырысудың орнына, инстинктке сүйенуге мәжбүрлейді. Қазіргі уақытта Лугборо университетінде жетілдірілген нұсқасы жасалып жатыр, ол экранға боулердің бейнесін көрсету арқылы визуалды кері байланыс береді. Доп виртуалды боулердің қолы допты босату орнына жеткенде босатылады. Бұл машинаның нұсқасы жаппай өндіріске арналған, сондықтан оны әлемнің түкпір-түкпіріндегі крикет клубтарына сатуға болады. 2009/10 жылдардың қысында ЕЦБ 20 машина сатып алды, әр округке біреуден және Лофбородағы өнімділік орталығына екеуден.
Both of the types of machines described above are fairly simple designs, intended for regular, hard use by clubs, and hence are simple to operate and reliable. They can only simulate one type of delivery with the machine in a given configuration and have other limitations, particularly with spin bowling, which limit their usefulness to players at the highest levels of the game. Programmable bowling machines are intended to overcome some of these limitations by rapidly re configuring themselves to bowl different types of delivery in quick succession. A programmable bowling machine called "Merlyn", which its makers claimed could "bowl any ball known to man" received much public attention when it was used by the English cricket team in the run up to and during the 2005 Ashes series. Originally a one off, Merlyn was built by Henry Pryor, a cricket coach in Herefordshire. Its mechanism has not been publicly revealed, though it is safe to assume it is much more complex than the other machines. Crucially, the machine was claimed to be able to emulate Shane Warne's leg breaks, and although he is dismissive of its usefulness, the England batsmen disagree, and consider their ability to play spin bowling significantly improved. The machine, as well as its mechanical abilities, also has significant elements of computer control built in. It is claimed that it can reproduce an over from a particular bowler if fed the correct data. One of the more unnerving aspects of the machine is that it provides no indication of the type of ball it is about to bowl until the ball has left the machine. This forces batsmen to work on their instinctive batting, rather than trying to second guess the bowler. An improved version is currently in development at Loughborough University, which will add visual feedback by showing a representation of the bowler projected onto a screen. The ball will be released as the virtual bowler's hand reaches the hole from which the ball is released. This version of the machine is intended for mass production, so it can be sold to cricket clubs around the world. In the winter of 2009/10 the ECB acquired 20 of the machines, one for each county and two for the performance centre at Loughborough.