Кіріспе
Үндістанда авторлық құқыққа қатысты заңдар
1957 жылғы Авторлық құқық туралы заң, өзгерістермен бірге, Үндістанда авторлық құқық заңнамасын реттейді. Заң 1958 жылдың 21 қаңтарынан бастап қолданысқа енді. 1957 жылғы Авторлық құқық туралы заң – Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы авторлық құқық заңнамасы. 1957 жылдан бері заң алты рет өзгертілді. Соңғы түзету 2012 жылы Авторлық құқық (өзгерістер) туралы заң арқылы жасалды. Үндістан авторлық құқық саласындағы маңызды халықаралық конвенциялардың көпшілігіне мүше, оның ішінде 1886 жылғы Берн конвенциясы (1971 жылы Парижде өзгертілген), 1951 жылғы Универсалды авторлық құқық конвенциясы, 1961 жылғы Рим конвенциясы және Интеллектуалдық меншік құқықтарының саудаға қатысты аспектілері туралы келісім (TRIPS). Бастапқыда Үндістан WIPO Авторлық құқық шарты (WCT) мен WIPO Орындаушылар мен фонограммалар шартына (WPPT) мүше болмаған, бірақ кейіннен 2013 жылы осы шарттарға қосылды.
The Copyright Act 1957 as amended governs the subject of copyright law in India. The Act is applicable from 21 January 1958. The Copyright Act 1957 was the first post independence copyright legislation in India and the law has been amended six times since 1957. The most recent amendment was in the year 2012, through the Copyright (Amendment) Act 2012. India is a member of most of the important international conventions governing the area of copyright law, including the Berne Convention of 1886 (as modified at Paris in 1971), the Universal Copyright Convention of 1951, the Rome Convention of 1961 and the Agreement on Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS). Initially, India was not a member of the WIPO Copyright Treaty (WCT) and the WIPO Performances and Phonograms Treaty (WPPT) but subsequently entered the treaty in 2013.
1958 жылға дейінгі қолданылған авторлық құқық туралы заң
1958 жылдың 21 қаңтарына дейін Үндістанда 1914 жылғы Үндістан авторлық құқық заңы қолданылып келді және жаңа заң күшіне енгенге дейін, яғни 1958 жылдың 21 қаңтарына дейін жасалған туындыларға қатысты бұл заң әлі де қолданысқа ие. Осы заңға сәйкес, фотосуреттерге авторлық құқық оның жасалған сәтінен бастап 50 жылға дейін сақталады (Заңда былай делінген: «Фотосуреттерде авторлық құқық сақталатын мерзім – фотосуреттің тікелей немесе жанама түрде алынған түпнұсқа негативтің жасалуынан бастап елу жылды құрайды, ал мұндай негатив жасалған кезде оның иесі туындының авторы деп есептеледі, ал егер мұндай иесі заңды тұлға болса, онда бұл заңның мақсаттары үшін заңды тұлға осы заңның қолданыс аймағына жататын аймақта орналасқан болып есептеледі, егер ол мұндай аймақта өкілдік орын ашқан болса»). Сондықтан, 1958 жылдың 21 қаңтарына дейін Үндістанда жарияланған фотосуреттерге қатысты авторлық құқық мерзімі 50 жылды құрайды, себебі оларға ескі заң қолданылады.
Қорғалатын туындылардың түрлері
Үндістанның авторлық құқығы әдеби туындыларды, театрлық туындыларды, музыкалық туындыларды, көркем туындыларды, кинофильмдерді және дыбыс жазбаларын қорғайды.
Авторлық құқық туралы 1957 жылғы Заң бойынша авторлық құқықтың иелігі
Авторлық құқық туралы 1957 жылғы Заңға сәйкес, шығарманың авторы авторлық құқықтың алғашқы иесі болып саналады. Дегенмен, автордың "қызмет шарты" немесе оқушылық шарты бойынша жұмыс істеу кезінде жасалған шығармалар үшін, егер өзгеше келісім болмаса, жұмыс беруші авторлық құқықтың бірінші иесі болып есептеледі. Заңның 2(з) тармағы бірлескен авторлық ұғымын мойындайды, онда "екі немесе одан көп автордың бірлесіп жасаған, мұнда әрбір автордың үлесі біріншісінен немесе авторлардың бірінен ажыратылмайтын шығарма" бірлескен авторлық туынды деп танылады. Бұл ұғым Наджма Хептулла Ориент Лонгман Лтд және басқалар ісінде нақтыланды. 1957 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 19-бабы авторлық құқықты беру тәсілдерін белгілейді. Авторлық құқықты беру тек жазбаша нысанда болуы керек және ол жұмыстың, беру мерзімінің және аумақтың аталуын қамтуы тиіс. Егер келісімде беру мерзімі көрсетілмесе, ол бес жылға дейін созылады деп есептеледі, ал егер аумақтық шектеу көрсетілмесе, ол Үндістан аумағымен шектеледі деп презумпцияланады. Соңғы сот шешімінде (Pine Labs Private Limited vs Gemalto Terminals India Limited) Дели Жоғарғы Сотының алқасы бұл позицияны растады және егер беру мерзімі көрсетілмесе, мерзім бес жыл деп есептеліп, бес жылдан кейін авторлық құқық авторға қайтарылады деп шешті.
Үндістанда авторлық құқықтарды бұзуға қарсы іс-қимыл
1957 жылғы Авторлық құқық туралы заң үш түрлі шараны көздейді: әкімшілік, азаматтық және қылмыстық шаралар. Заңда қарастырылған әкімшілік шараларға кедендік органдардың құқық бұзушылық жасаған тауарларды тоқтатып тұруы кіреді. Азаматтық шаралар 1957 жылғы Авторлық құқық туралы заңның XII тарауында қарастырылған және тыйым салу, залапты өтеу және пайданы есепке алу сияқты шараларды қамтиды. Қылмыстық шаралар заңның XIII тарауында қарастырылған, ал авторлық құқықты бұзуға қарсы шараларға үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру және 200 000 рупийге дейін айыппұл салу кіреді. Сот өкілеттігі [Сотқа шағымдану орны] Авторлық құқық туралы заң бойынша, 1957 жылы, 2015 жылғы «Индиан Перформинг Райтс Сосайети Лтд.» ісі бойынша Жоғарғы соттың шешімі арқылы авторлық құқық бұзу туралы заңнамаға маңызды өзгерістер енгізілді. Санжай Далияға қарсы – Егер талапкердің тұратын жері немесе қызмет атқаратын орнында іс туындаса, талапкерге сол жерде іс қозғауға құқық беріледі. Талапкер жауапкерді сол жерде де қызмет етеді деген сылтаумен алысқа сүйреп апаруға құқықсыз. Заңдарды түсіндіру – Жамандық ережесі – Жамандықты жоятын және оған қарсы жамандықты да басатын түсіндіру қабылдануы керек.